Tạo lập thế trận tiến công vững chắc
Trung tướng Nguyễn Quốc Thước luận giải: Dưới sự chỉ đạo sát sao của Bộ tư lệnh Chiến dịch, bằng sự chủ động, tích cực của chính đơn vị trực tiếp chiến đấu (Sư đoàn 10), ta đã giành được thế chủ động ngay từ đầu, nhanh chóng khống chế và tiêu diệt quân địch khi chúng vừa đặt chân xuống khu vực tác chiến. Ngay sau khi đánh chiếm xong Đức Lập, một mặt Bộ tư lệnh Chiến dịch tiếp tục chỉ đạo các lực lượng tiến công Buôn Ma Thuột đẩy mạnh tác chiến tiêu diệt các mục tiêu còn lại tại Buôn Ma Thuột theo kế hoạch, một mặt lệnh ngay cho Sư đoàn 10 và tạo điều kiện phương tiện vận chuyển hành quân cấp tốc vượt qua quãng đường 170km về đứng chân ở phía Bắc thị xã Buôn Ma Thuột 25km, sẵn sàng tăng cường tiến công và triển khai thế trận đánh địch phản kích.
Tại thời điểm đó, Bộ tư lệnh Chiến dịch trực tiếp chỉ đạo lực lượng tại chỗ (Trung đoàn 149, Sư đoàn 316) đẩy mạnh tiến công địch ở Căn cứ 53 và sân bay Hòa Bình, không để địch lợi dụng làm bàn đạp đổ bộ tiến công vào thị xã Buôn Ma Thuột. Trung đoàn 24 sau khi hoàn thành nhiệm vụ thọc sâu đánh chiếm sở chỉ huy Sư đoàn 23 ngụy, cũng được lệnh triển khai lực lượng tại chỗ sẵn sàng đánh địch phản kích. Về hỏa lực, Bộ tư lệnh Chiến dịch sử dụng cụm pháo binh và cụm phòng không chiến dịch trực tiếp chi viện cho Sư đoàn 10 triển khai đội hình chiến đấu. Trung đoàn 66 đứng chân ở phía Đông Bắc khu Tây Đạt Lý làm dự bị chiến dịch sẵn sàng tăng sức chiến đấu cho các bộ phận. Do hành quân bằng cơ giới nên các đơn vị làm nhiệm vụ đánh địch đổ bộ đường không đã cơ động triển khai nhanh. Chỉ trong thời gian ngắn, ta đã tập trung được một lực lượng lớn với đầy đủ các binh chủng, triển khai đội hình trên khu vực dự kiến địch đổ bộ đường không, hình thành thế trận tiến công vững chắc.
Trong cuốn “Chiến dịch Tây Nguyên đại thắng”, Thượng tướng Hoàng Minh Thảo viết: Với thế bố trí trên, ta vừa có hỏa lực mạnh chi viện, vừa có lực lượng đủ lớn để trực tiếp tiến công địch đổ bộ đường không. Với các hoạt động tập trung, phân tán, chuyển hướng, lật cánh lực lượng một cách linh hoạt, cơ động và kịp thời, ta đã tạo được thế trận vừa có chiều dày lại vừa có chiều rộng, một thế trận vừa mạnh lại vừa dẻo dai và sắc nhọn.
Về địch, do điều kiện sân bay Hòa Bình, Căn cứ 45 và Căn cứ 53, Chư Nga... đang bị ta tiến công và địa hình không cho phép triển khai lực lượng lớn, phải đổ quân ở những khu vực địa hình bất lợi, lại trong thế bị động nên địch không thể đổ Sư đoàn 23 xuống cùng một lúc để phản kích mà chúng buộc phải đổ quân trong tình trạng bị cô lập. Thiếu xe tăng và pháo binh chi viện, chỉ có không quân là hỏa lực chi viện duy nhất cho quân đổ bộ, trong khi phần lớn các bàn đạp đã triển khai phản đột kích lại bị ta đánh chiếm từ trước; địch chỉ còn dựa vào quận lỵ Phước An và cụm cứ điểm Chư Cúc dọc theo Đường 21, nhưng lại cách khá xa thị xã Buôn Ma Thuột nên sức phản đột kích của chúng ngay từ đầu đã lâm vào thế yếu.
Trên cơ sở nhận định chính xác, bằng sự phân tích sắc sảo, đánh giá sát đúng tình hình, Bộ tư lệnh Chiến dịch đã chỉ đạo các đơn vị trực tiếp tham chiến, tạo lập thế trận tiến công vững chắc, cùng với cách đánh linh hoạt, ta đã đập tan ý đồ phản kích chiếm lại Buôn Ma Thuột của địch. Không những xóa sổ Sư đoàn 23-“những thiên thần lịch sử” của quân ngụy, mà còn quét sạch luôn các lực lượng bảo an dân vệ địa phương và tàn quân các nơi chạy về, giải phóng thêm quận Phước An và Chư Cúc.
Chiến thắng này, cùng với thắng lợi của trận then chốt quyết định mở đầu chiến dịch ở Buôn Ma Thuột làm bùng nổ chiến dịch, đã tạo ra thời cơ mới: Thời cơ tiêu diệt lực lượng tháo chạy của Quân đoàn 2 ngụy và phát triển chiến dịch xuống các tỉnh ven biển miền Trung, góp phần quan trọng vào thắng lợi chung của Chiến dịch giải phóng Tây Nguyên năm 1975, mở đường cho cuộc Tổng tiến công và nổi dậy giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.
