TẬP THỂ AHLLVTND: DÂN QUÂN DU KÍCH XÃ TRUNG HẢI (cũ)

Xã Trung Hải nằm ở bờ Nam sông Bến Hải, phía Đông đường quốc lộ số 1A. Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Trung Hải là địa bàn có vị trí chiến lược, do đó địch đã tập trung lập nhiều đồn bốt, tổ chức hệ thống ngụy quân, ngụy quyền thẳng tay khủng bố, đàn áp, quyết tâm xây dựng vành đai trắng để ngăn chặn phong trào đấu tranh cách mạng của nhân dân.

Dân quân du kích cùng nhân dân xã Trung Hải đã kiên cường đấu tranh chống dồn dân vào các trại tập trung, các ấp chiến lược, kết hợp đấu tranh chính trị với đấu tranh vũ trang, binh vận, chớp thời cơ đứng lên giải phóng quê hương. Ngày 20-10-1966, du kích xã phối hợp với tiểu đoàn đặc công 33 bao vây tiến công ngụy quyền xã, tiêu diệt 14 tên dân vệ, giải thoát nhiều thanh niên bị bắt ép làm lính đánh thuê, đánh sập trụ sở xã và cầu Hải Chữ. Tháng 12-1966, dân quân du kích và nhân dân xã Trung Hải cùng quân và dân xã Trung Giang, Trung Sơn đánh bại các đợt tiến công tái chiếm của địch, giải phóng quê hương, xây dựng vùng giải phóng rộng lớn nối liền với miền Bắc xã hội chủ nghĩa.

Từ năm 1967 đến năm 1972, địch dùng mọi thủ đoạn đánh phá tàn bạo để tiến hành “bình định”. Máy bay B52 của địch đã đánh 39 lượt, máy bay phản lực, pháo từ tàu biển và ở các căn cứ bắn hàng nghìn lần vào xã, tính trung bình mỗi mét vuông 1 quả bom, đạn pháo. Chúng còn cho bộ binh và cơ giới càn quét nhiều lần. Dân quân du kích xã đã làm tốt công tác phòng tránh, cùng nhân dân xây dựng công sự, các gia đình đều có hầm. Cả xã có trên 1.000 nhà hầm, hàng nghìn hầm hố cá nhân ở ngoài đồng, nơi công cộng; trên 9km giao thông hào; đưa được 1.100 người già, trẻ em đi sơ tán…Nhờ đó đã hạn chế được nhiều thiệt hại về người và của cho nhân dân.

Lực lượng dân quân du kích xã Trung Hải được xây dựng lớn mạnh nhanh chóng. Từ 12 người năm 1965 đến năm 1973 có 447 người, bổ sung cho bộ đội 282 người và cho các ngành khác của huyện, tỉnh 62 cán bộ. Lực lượng dân quân du kích nhanh chóng trưởng thành làm nòng cốt cho phong trào cách mạng của xã. Các cơ sở Đảng cũng phát triển nhanh, từ 1 chi bộ với 10 đảng viên năm 1965 đến năm 1973 có 3 chi bộ với 89 đảng viên. Chính quyền, tổ chức quần chúng được kiện toàn vững mạnh. Dân quân du kích xã cùng nhân dân kiên cường bám đất, tích cực đánh địch bằng nhiều hình thức phong phú, giành nhiều thắng lợi.

Dân quân du kích xã Trung Hải cùng nhân dân và các đơn vị trên địa bàn đã đánh hàng trăm trận lớn nhỏ, diệt 1.800 tên (có 130 tên Mỹ, trong đó có 7 sỹ quan), bắn bị thương 160 tên, bắt 72 tên ngụy (có 1 trung úy); bắn rơi 56 máy bay (có 9 phản lực); phá hủy 51 xe quân sự (có 39 xe tăng, xe bọc thép), 9 khẩu pháo, cối, gần 100 súng các loại…phá tan khu dồn dân, giải phóng được 1.400 đồng bào.

Dân quân du kích và nhân dân Trung Hải đã được tặng thưởng 12 Huân chương Chiến công giải phóng (5 hạng Nhất, 4 hạng Nhì, 3 hạng Ba). Các thôn trong xã đều được tặng thưởng Huân chương chiến công giải phóng.

Ngày 20-12-1973, dân quân du kích xã Trung Hải được Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.