Tây Nguyên 1975 – chọn đúng điểm, giấu kín ý định

Ngày 5 tháng 2 năm 1975, Đại tướng Văn Tiến Dũng rời Hà Nội vào Tây Nguyên với tư cách đại diện Bộ Tổng Tư lệnh trực tiếp chỉ đạo chiến dịch. Tây Nguyên được chọn làm hướng mở đầu vì có vị trí chiến lược, nhưng hệ thống phòng thủ của đối phương bộc lộ nhiều sơ hở. Trong toàn khu vực, Buôn Ma Thuột là mục tiêu có giá trị lớn, trong khi sự chú ý của quân đội Sài Gòn chủ yếu hướng về phía bắc.

Yếu tố quyết định là giữ bí mật và làm đối phương phán đoán sai. Ta tổ chức nghi binh ở Kon Tum, Pleiku, tạo dấu hiệu như chuẩn bị tiến công phía bắc; đồng thời bí mật cơ động lực lượng về Buôn Ma Thuột. Văn Tiến Dũng cùng Bộ tư lệnh chiến dịch kiểm tra kế hoạch, lựa chọn mục tiêu và bố trí lực lượng dự bị. Trước khi đánh Buôn Ma Thuột, ta tiến công Đức Lập để cô lập khu vực và tạo thế thuận lợi.

Ngày 10 tháng 3, trận Buôn Ma Thuột bắt đầu. Các mũi tiến công nhanh chóng đánh vào những mục tiêu quan trọng, làm tê liệt hệ thống chỉ huy và khiến đối phương không kịp tổ chức phòng thủ thống nhất. Khi quân đội Sài Gòn phản kích, lực lượng dự bị của ta được sử dụng đúng lúc để giữ vững thế chủ động. Chỉ trong thời gian ngắn, trung tâm chiến lược của nam Tây Nguyên bị đánh chiếm.

Thành công không chỉ đến từ sức mạnh hỏa lực. Đó là kết quả của việc chọn đúng nơi đối phương yếu tương đối, tạo thế cô lập và che giấu ý định đến phút cuối. Văn Tiến Dũng cho thấy khả năng kết hợp tư duy chiến lược với chi tiết chiến dịch: đường cơ động, thời điểm, lực lượng dự bị và phương án đối phó phản ứng của địch đều phải được tính trước.

Buôn Ma Thuột trở thành đòn mở cửa làm rung chuyển toàn bộ thế phòng thủ Tây Nguyên. Bài học lớn là không cần đánh vào nơi đối phương tập trung mạnh nhất để chứng minh sức mạnh; cần đánh vào điểm khiến cả hệ thống mất cân bằng. Từ một trận then chốt, chiến dịch đã tạo ra thời cơ vượt xa dự kiến ban đầu và mở đầu cuộc Tổng tiến công mùa Xuân 1975.