Tây Ninh – Cánh Cửa Lửa Mở Về Sài Gòn”
Tây Ninh – Cánh Cửa Lửa Mở Về Sài Gòn”
Tây Ninh những năm cuối cuộc kháng chiến chống Mỹ không chỉ là một địa danh trên bản đồ quân sự. Đó là miền đất mang hình dáng của một cánh cửa lớn, đứng lặng lẽ giữa biên giới và nội đô, giữa rừng già và thành phố, giữa im lìm chuẩn bị và cơn bão lịch sử đang dồn tới. Ai giữ được Tây Ninh, người đó có thể nhìn thấy Sài Gòn gần hơn một bước. Và ai để mất Tây Ninh, kẻ đó sẽ cảm nhận rất rõ sự lung lay của cả một hệ thống phòng thủ.
Mùa khô năm ấy, gió từ hướng Campuchia thổi về mang theo mùi cỏ cháy và bụi đỏ. Núi Bà Đen sừng sững, trầm mặc như một nhân chứng cổ xưa, dõi theo từng chuyển động nhỏ dưới chân mình. Rừng cao su, rừng le, rừng chồi – những cánh rừng tưởng như yên bình – thực chất là nơi nuôi giấu lực lượng, che chở từng bước hành quân, từng kho lương, từng hòm đạn. Dân Tây Ninh đã quen sống cùng chiến tranh như quen với nắng gió, quen đến mức trong tiếng máy bay gầm rít vẫn nghe ra nhịp thở của quê hương.
Trong những tháng ngày ấy, Tây Ninh trở thành điểm hội tụ của nhiều dòng lực lượng. Từ căn cứ Trung ương Cục miền Nam, những mệnh lệnh được truyền đi lặng lẽ nhưng khẩn trương. Các đơn vị chủ lực, bộ đội địa phương, du kích xã ấp, giao liên, dân công… tất cả như những mạch máu cùng dồn về một trái tim đang đập mạnh. Ai cũng hiểu rằng: muốn tiến vào Sài Gòn, không thể bỏ qua Tây Ninh. Muốn đánh một đòn quyết định, phải mở được con đường chiến lược từ đây.
Đối phương hiểu điều đó không kém. Tây Ninh bị biến thành một vành đai quân sự dày đặc. Đồn bốt mọc lên như nấm, đường tuần tra cắt ngang dọc, pháo binh án ngữ những điểm cao, máy bay trinh sát quần thảo ngày đêm. Họ muốn khóa chặt cánh cửa này, giữ Sài Gòn sau lưng mình như giữ một pháo đài cuối cùng. Nhưng họ không hiểu hết một điều: chiến tranh nhân dân không chỉ đi bằng đường lớn, mà còn đi bằng lối mòn, bằng lòng dân, bằng sự nhẫn nại tích tụ qua năm tháng.
Trận Tây Ninh không nổ ra trong một ngày, cũng không phải một đòn đánh đơn lẻ. Đó là cả một quá trình bào mòn, chèn ép, chia cắt, khiến hệ thống phòng thủ tưởng như kiên cố dần trở nên rời rạc. Ban ngày, địch còn nhìn thấy cờ của mình trên các cứ điểm. Ban đêm, rừng lại thuộc về những người lính giải phóng, thuộc về tiếng bước chân nhẹ, tiếng tín hiệu thì thầm, ánh đèn pin che kín trong lòng bàn tay.
Có những đơn vị đã bám trụ hàng tháng trời giữa vòng vây, ăn củ mài, uống nước suối, ngủ trên võng ướt sương. Có những chiến sĩ trinh sát lặng lẽ bò qua hàng rào thép gai, ghi từng tọa độ pháo, từng lối ra vào của địch. Có những bà mẹ, những chị dân công gùi gạo trong đêm, đi qua bãi trống chỉ biết cầu trời cho máy bay không xuất hiện. Mỗi bước chân là một lần đánh cược với sinh mạng, nhưng không ai quay lại.
Rồi thời khắc quyết định cũng đến. Khi thế trận đã chín, khi các mũi tiến công đã được bố trí như những nhánh sông sẵn sàng đổ về biển lớn, Tây Ninh bừng lên trong lửa đạn. Pháo của ta dội xuống các cứ điểm then chốt, xé toang màn đêm. Tiếng nổ dội vào vách núi Bà Đen, vang vọng như lời báo hiệu cho một giai đoạn mới. Bộ binh xung phong trong làn khói, bám sát từng công sự, từng ụ súng.
Trận đánh diễn ra quyết liệt, giằng co, không ít lần tưởng như đứng lại. Địch phản kích dữ dội, gọi pháo, gọi máy bay, cố giữ từng mảnh đất. Nhưng thế trận đã nghiêng. Khi những cứ điểm quan trọng lần lượt bị đánh chiếm, khi các tuyến tiếp tế của đối phương bị cắt đứt, Tây Ninh không còn là chiếc khiên bảo vệ Sài Gòn nữa, mà trở thành con đường mở rộng cho các binh đoàn tiến về phía trước.
Trong khói lửa ấy, có những người lính ngã xuống mà không kịp biết rằng mình đã góp phần mở ra cánh cửa lịch sử. Có những người chỉ kịp gọi tên quê nhà trước khi nằm lại bên bờ suối, dưới tán rừng. Máu họ thấm vào đất đỏ Tây Ninh, hòa cùng mồ hôi và nước mắt của bao thế hệ, để con đường về Sài Gòn không chỉ là con đường quân sự, mà là con đường của hy sinh và khát vọng.
Khi Tây Ninh được giải phóng trên thực tế, nhịp độ chiến dịch thay đổi rõ rệt. Những đoàn quân lớn hơn, mạnh hơn, trang bị đầy đủ hơn bắt đầu vượt qua vùng đất này. Đường hành quân được mở rộng, kho tàng được củng cố, thông tin liên lạc thông suốt. Từ Tây Ninh, các mũi tiến công như những cánh tay vươn dài, hướng thẳng về trung tâm đầu não của chính quyền Sài Gòn.
Người dân Tây Ninh nhìn những đoàn quân đi qua với ánh mắt vừa tự hào vừa lo lắng. Họ biết phía trước là trận đánh cuối cùng, lớn nhất, khốc liệt nhất. Nhưng họ cũng tin rằng ngày hòa bình đã rất gần. Trong những ngôi nhà còn ám khói, trong những cánh đồng chưa kịp gieo lại, câu chuyện về trận Tây Ninh được truyền đi như một niềm tin: cánh cửa đã mở, lịch sử đang bước nhanh hơn.
Sau này, khi nhắc đến chiến dịch tiến vào Sài Gòn, người ta thường nhớ đến những cái tên lớn, những ngày tháng mang tính biểu tượng. Nhưng Tây Ninh luôn hiện lên như một chương thầm lặng mà quyết định. Nếu không có những trận đánh mở đường nơi đây, không có sự bền bỉ giữ đất, giữ rừng, giữ dân, thì con đường tiến công ấy hẳn đã phải trả giá đắt hơn rất nhiều.
Tây Ninh hôm nay yên bình, núi Bà Đen vẫn đứng đó, rừng đã xanh trở lại, những con đường nhựa chạy qua nơi từng là chiến hào. Nhưng nếu lắng nghe thật kỹ, trong gió chiều vẫn có thể cảm nhận được dư âm của một thời lửa đạn. Trận Tây Ninh không chỉ là một chiến thắng quân sự. Đó là khoảnh khắc lịch sử khi một cánh cửa được mở ra, để cả dân tộc bước qua, tiến về ngày toàn thắng.
