TÂY TIẾN VĨNH CHINH MỘT NHÂN CHỨNG THỰC CỦA CUỘC CHIẾN TRANH BIÊN GIỚI TÂY NAM VÀ NHIỆM VỤ QUỐC TẾ Ở CAMPUCHIA

Cuộc chiến tranh biên giới Tây Nam và làm nhiệm vụ quốc tế ở Campuchia của một bộ phận quân tình nguyện và chuyên gia Việt Nam chưa được nói nhiều trên các phương tiện thông tin đại chúng. Song, mọi người dân Việt Nam và nhiều quốc gia trên thế giới và trong khu vực đề hiể rằng: Đây là cuộc chiến tranh chính nghĩa của nhân dân Việt Nam nhằm bảo vệ độc lập chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ Việt Nam, đồng thời mang tinh thần quốc tế cao cả đối với nước láng giềng.

Đi tìm những đồng đội trong cuộc chiến tranh này, đồng thời cũng là tìm những nhân chứng lịch sử của một thế hệ sau 30-04-1975, qua đó nói lên rằng truyền thống chống ngoại xâm của nhân dân ta dù thế hệ nào cũng được giữ vững và phát huy cao độ.

“Tây tiến vĩnh trinh” – nhật ký của liệt sỹ Trần Duy Chiến là một trong hàng trăm ngàn nhân chứng lịch sử, phản ánh một cách chân thực cuộc chiếnd đấu đày hy sinh gian khổ của một bộ phận quân tình nguyện Việt Nam trong cuộc chiến tranh biên giới Tây Nam và làm nhiệm vụ quốc tở Campuchia.

Trần Duy Chiến là một thanh niên sinh ra và lớn lên dưới chế dộ cũ ở miền Nam, tại thành phố Đà Nẵng. Anh chưa được hấp thụ một cách có hệ thống nền giáo dục dưới chế độ xã hội chủ nghĩa. Sau năm 1975, trong lúc nhân dân ta đang tập trung hàn gắn vết thương chiến tranh, khôi phục nền kinh tế đã bị kiệt quệ, tình hình trên tuyến biên giới Tây Nam đã có những diễn biến rất phức tạp do chính quyền phản động Pônpốt – Iêng Xa Ri gây ra. Nhận rõ nguy cỏ đất nước bị lâm nguy, Chiến xung phong nhập ngũ vào quân đội. Dù đất nước vừa trải qua một cuộc chiến khốc liệt, nhân dân ta đang được sống trong những ngày hòa bình thật sự, lớp lớp thanh niên vẫn sẵn sàng lên đường đi chiến đấu theo tiếng gọi của Đảng.

Trần Duy Chiến đã thực sự bước vào cuộc chiến tranh, như anh đã viết trong cuốn nhật ký của mình. Điều trước tiên, lúc ra trận, anh nghĩ về mẹ như bao nhiêu người con thân yêu khác của Bà Mẹ Việt Nam, nhưng anh đã biết đưa tình cảm mẹ con quyện vào tình yêu đất nước:

“… Mẹ kính yêu! Rồi mai đây trên vạn nẻo đường đất nước, lúc đứng bên lề biên giới, lúc ngoài biển khơi, lúc trên hải đảo xa xôi, lúc đứng trước mặt quân thù. Hay lúc con gục xuống trên mảnh đất thân yêu của Tổ Quốc … con đều thầm gọi tên mẹ. Lúc đó mẹ sẽ hiện ra trước mặt con như một bà tiên hiền dịu, an ủi con, khuyên nhủ con. Thế là con lại có đầy đủ nghị lực, xông ra phía trước, tiêu diệt quân thù, hay đứng vững trước gió mưa lạnh buốt.

Mẹ thân yêu của con ơi! Mẹ đừng buồn, đừng nhớ và đừng khóc nghe mẹ. Ngày mai đây, khi dân tộc mình thoát khỏi vòng điêu linh chết chóc, đất nước mình thoát khỏi nạn ngoại xâm, lúc đó con sẽ về bên mẹ, để mẹ được nhìn kỹ đứa con của mẹ sinh ra”.

Chiến được bổ sung về tiểu đoàn 2, Trung đoàn 812 thuộc Sư đoàn bộ binh309, chiến đấu ở một nơi khó khăn, gian khổ và ác liệt vào bậc nhất – miền cực Tây Campuchia, tỉnh Bát Tam Băng. Cuộc sống của người lính quân tình nguyện ở một nơi quyết liệt về tình hình địch, khắc nghiệt về thời tiết, thiếu thốn về vật chất và xa hậu phương đã được Trần Duy Chiến ghi lại một cách chân thực trong cuốn nhật ký của anh. Một nhân chứng sống động, đau thương và mất mát, là bản chất của cuộc chiến tranh.

“... Giữa đường hành quân tôi ghi vội vào đây vài dòng nhật ký. Đất mới Pai Lin – nơi có rất nhiều kim cương và cũng là nơi đẫm máu những người lính đã ngã xuống, cây cỏ tốt phủ đầu.

Ầm,…Ình…

Một tiếng nổ, cùng làn hơi mạnh, hất tôi té xuống ngang đường, khẩu cốt 60 đè lên cổ, tay tôi rát rát. Tôi lật vội khẩu cối sang bên, ngồi dậy, đưa tay phải coi. Một miếng mảnh nhỏ ghim vào còn lú ra, coi quanh người không có gì, tôi hoàn hồn cất tiếng hỏi:

- Mìn gì?

- “Kapêhai”(KP2)

- Mấy đứa bị thương?

- Bốn đứa!

- Có đứa nào chết không?

- Thằng Lâm chết, ba thằng Tuất, Ngọc, Được bị thương! – Đồng chí Nhu trả lời tôi.

Tôi bước lên, thấy Lâm bị mìn KP2 ngã nằm trên đường. Mảnh xuyên vào vai, vào đầu rất nhiều, cái xoong và mấy cái túi cóc xung quanh bị trái mìn thổi đi đâu mất. Chưa kịp hoàn hồn thì lại “ầm... ình…”, một trái KP2 vừa nổ cách tôi 5 mét. Tôi không bị gì cả, hơi ép xô tôi ngã xuống đất trong khi tôi ngồi trên chiếc balô. Trái mìn thứ hai đã làm dồng chí Thọ mất cả chân và cũng chết liền sau đó. Ngồi bên tôi, đồng chí Lộc bị thương. Thiệt là ớn cho những con đường ở Pailin…

Chiều hôm qua cũng vậy, đơn vị tôi vừa đến nơi đây tạm dừng để nấu cơm ăn. B1 được qua bên suối để ngủ, ngờ đâu bên ấy đầy mìn. Mới chưa đầy mười phút là đã đụng một trái. Một đồng chí chết, ba người nữa bị thương”. (Nhật ký ngày 21-10-1978)

Tôi không cho rằng: đây là cuốn nhật ký duy nhất được phát hiện trong cuộc chiến tranh “mới” này. Tuy chưa thể phản ánh một cách đầy đủ, sinh động của một bộ phận quân tình nguyện Việt Nam làm nhiệm vụ quốc tế ở Campuchia; song, ở đây chúng ta đã tìm được một liệt sỹ, có đầy đủ phẩm chất và bản lĩnh chính trị của một quân nhân, có thể đại diện những gì đẹp đẽ nhất của một thế hệ. Thế hệ sau 30-4-1975.

Trong phạm vi bài viết nhỏ hẹp này, tôi không thể trích dẫn đầy đủ những nội dung Trần Duy Chiến đã viết trong cuốn nhật ký thấm đẫm máu và nước mắt của những người chiến sỹ quân tình nguyện trên chiến trường quốc tế - một nhân chứng đầy sức thuyết phục, góp phần nói lên tội ác của cuộc chiến tranh do bọn đao phủ dưới chính quyền Pônpốt phát động chống lại nhận dân ta và nhân dân Campuchia. Đồng thời cũng phản ánh cuộc sống, chiến đấu đầy hy sinh gian khổ của bộ đội ta trong những năm làm nhiệm vụ quốc tế trên chiến trường nước bạn.

Với cương vị là những người chỉ huy, lãnh đạo các đơn vị thuộc quyền, chúng tôi rất tự hào với lớp chiến sỹ như Trần Duy Chiến, có những suy nghĩ và hành động đã được thể hiện trong cuốn nhật ký của anh. Xin cảm ơn nhà văn Đặng Vương Hưng, và những người thực hiện đã có công sưu tầm, biên soạn một cách công phu và xuất bản cuốn nhật ký của liệt sỹ Trần Duy Chiến thật đúng lúc. Mong rằng “sự kiện Trần Duy Chiến” sẽ được tiếp tục trong thời gian tới. Có thể nói cuộc chiến tranh biên giới Tây Nam và làm nhiệm cụ quốc tế trên chiến trường Campuchia của một bộ phận quân tình nguyện và chuyên gia Việt Nam có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với nền an ninh nước nhà, bảo đảm sự tròn vẹn lãnh thổ của tổ quốc thân yêu của chúng ta; thực hiện câu nói bất hủ của Bác: “Các vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước!”.

Sau khi Chiến hy sinh, anh được đồng đội đưa về phía sau mặt trận, tạm thời chôn cất tại nghĩa trang của quân tình nguyện Việt Nam, cạnh sân bay quốc tế tỉnh Bát Tam Băng – Campuchia. Trước khi quân tình nguện hoàn thành nhiệm vụ quốc tế rút về nước, hài cốt của Trần Duy Chiến được đưa về an táng tại nghĩa trang liệt sỹ tỉnh Bình Dương.