Người hoạt động cách mạng trước năm 1945

Thà chết chớ không khai Ký sự tưởng nhớ Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, Liệt sĩ Dương Văn Mạnh

TP. Hồ Chí Minh20/10/2026Đoàn phường Bến Cát (Phường Bến Cát)3 lượt xem0 lượt chia sẻ

Thà chết chớ không khai

Ký sự tưởng nhớ Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, Liệt sĩ Dương Văn Mạnh

Ở Bà Rịa hôm nay có một ngôi trường trung học cơ sở và một công viên mang tên Dương Văn Mạnh. Mỗi sáng, những em học sinh đội mũ, đeo khăn quàng đỏ cắp sách đến ngôi trường ấy. Ít em biết rằng người mang tên trường mình đã ngã xuống khi chỉ lớn hơn các em vài tuổi.

Dương Văn Mạnh sinh năm 1930 ở ấp Tây, xã Long Phước, thị xã Bà Rịa. Sau khi thi đậu tiểu học ở tỉnh, anh lên Sài Gòn học Trường trung học Lê Bá Cang. Tại đây, cậu học trò được giáo dục lòng yêu nước và được kết nạp vào tổ chức Thanh niên Tiền phong của trường. Mới mười bốn tuổi, anh đã nhận nhiệm vụ làm liên lạc từ cơ sở cách mạng ở Sài Gòn về Bà Rịa.

Sau ngày 23 tháng 9 năm 1945, khi thực dân Pháp đánh chiếm Sài Gòn - Gia Định, nhiều thầy cô và học sinh Trường Lê Bá Cang đi theo kháng chiến. Dương Văn Mạnh cũng trở về quê hương. Anh tham gia đội văn nghệ, đi tuyên truyền, ca hát để khơi dậy lòng yêu nước trong thanh thiếu niên, rồi được phân công phụ trách công tác thiếu niên của xã và làm liên lạc cho đội du kích Long Phước.

Tháng 2 năm 1946, quân Pháp chiếm lại Bà Rịa. Một lần, sau khi hoàn thành nhiệm vụ chuyển công văn, Dương Văn Mạnh lọt vào ổ phục kích của hai trung đội lính lê dương. Chúng dụ dỗ, rồi tra tấn anh suốt năm ngày, đánh anh hỏng một bên mắt, hòng bắt anh khai ra tổ chức bí mật. Người thiếu niên ấy cắn răng chịu đau, một mực không khai, chỉ khẳng định rằng mình thà chết chứ không báo cho giặc biết.

Không khai thác được gì, bọn địch trói anh vào gốc cây để bắn nhằm uy hiếp tinh thần nhân dân. Trước lúc hy sinh, anh hô vang rằng giặc Pháp là quân xâm lược, là lũ cướp nước. Dương Văn Mạnh ngã xuống khi vừa tròn mười sáu tuổi.

Ngày 23 tháng 7 năm 1997, anh được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Anh là một trong số ít thiếu niên được nhận danh hiệu cao quý này.

Hôm nay, quê hương Long Phước đã đổi thay, những con đường mới mở rộng, những ngôi nhà khang trang mọc lên. Nhìn những em học sinh mặc áo trắng đến trường, tôi nghĩ về cậu học trò Lê Bá Cang năm xưa. Anh cũng từng là một học sinh như các em, cũng từng ca hát, học hành. Nhưng anh đã chọn đứng về phía Tổ quốc khi Tổ quốc cần. Các em hãy học ở anh sự kiên định, lòng trung thực và ý chí không khuất phục, để sống xứng đáng với ngôi trường mang tên anh.

Lê Minh Quân
Bí thư Chi đoàn Trường THCS Mỹ Phước

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn