“Thà hy sinh chứ không để thương binh bị thương lần thứ hai”

Đoàn Thị Liên sinh năm 1944 tại ấp 1, xã Chánh Phú Hòa, huyện Bến Cát, tỉnh Thủ Dầu Một, nay thuộc khu vực Bình Dương. Chị sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo. Cuộc sống của gia đình không dư dả, nhưng chị lớn lên trong một môi trường giàu tình cảm với quê hương và tinh thần yêu nước.

Tuổi thơ của Đoàn Thị Liên diễn ra trong những năm chiến tranh ngày càng khốc liệt. Ở miền Nam, nhiều vùng nông thôn thường xuyên phải đối mặt với các cuộc càn quét và những hoạt động quân sự. Cuộc sống của người dân vì thế bị ảnh hưởng rất lớn.

Khi phong trào cách mạng phát triển tại địa phương, Đoàn Thị Liên đã sớm tham gia.

Chị không lựa chọn đứng ngoài những biến động của quê hương.

Khi còn rất trẻ, chị thoát ly gia đình và vào đội du kích xã Chánh Phú Hòa. Năm 1964, chị chính thức tham gia lực lượng du kích và sau đó được giao nhiệm vụ làm xã đội phó.

Đây là bước ngoặt lớn trong cuộc đời của một cô gái mới chỉ bước vào tuổi trưởng thành.

Từ cuộc sống của một người dân bình thường, Đoàn Thị Liên trở thành một chiến sĩ.

Công việc của chị không chỉ liên quan đến chiến đấu.

Một trong những nhiệm vụ mà chị đặc biệt quan tâm là chăm sóc và đưa thương binh ra khỏi khu vực nguy hiểm.

Trong chiến tranh, thương binh là những người cần được đưa đến nơi an toàn càng nhanh càng tốt. Nhưng khi chiến sự vẫn đang diễn ra, việc tiếp cận và vận chuyển họ là công việc vô cùng khó khăn.

Đoàn Thị Liên thường xuyên có mặt ở những khu vực nguy hiểm để hỗ trợ đồng đội.

Chị được đồng đội nhận xét là một người dũng cảm, luôn nhận phần khó khăn về mình và đặc biệt thương yêu bộ đội, thương binh.

Trong thời gian hoạt động, Đoàn Thị Liên đã tham gia phục vụ nhiều trận chiến trên chiến trường miền Đông Nam Bộ. Những địa danh như Phước Long – Đồng Xoài, Nhà Đỏ – Bông Trang, Bàu Bàng, Lai Khê, Lộc Ninh, Cần Đâm và Cần Lê đều gắn với hoạt động của chị và đơn vị. Theo tư liệu của Trung ương Đoàn, chị đã phục vụ tổng cộng 12 trận chiến bên cạnh các đơn vị Sư đoàn 9.

Trong những trận đánh ấy, công việc của Đoàn Thị Liên thường diễn ra ở nơi rất gần nguy hiểm.

Khi những người khác tìm cách tiến lên, chị phải chuẩn bị để đưa người bị thương về phía sau.

Điều đó đòi hỏi sự nhanh nhẹn, bình tĩnh và lòng can đảm.

Có những lúc việc cứu thương binh phải thực hiện ngay trong khi cuộc chiến vẫn chưa kết thúc.

Chỉ một chút chậm trễ cũng có thể khiến người bị thương không được đưa đến nơi an toàn.

Vì vậy, Đoàn Thị Liên luôn coi việc bảo vệ thương binh là một trách nhiệm đặc biệt.

Chị từng nói một câu được đồng đội ghi nhớ:

“Chiến trường còn thương binh thì Thanh niên xung phong chưa rời trận địa.”

Với chị, nhiệm vụ không kết thúc khi trận đánh tạm thời dừng lại.

Chừng nào vẫn còn đồng đội bị thương chưa được đưa đi, những người làm nhiệm vụ cứu thương vẫn phải tiếp tục.

Từ suy nghĩ ấy, chị còn để lại câu nói nổi tiếng:

“Thà hy sinh chứ không để thương binh bị thương lần thứ hai.”

Câu nói này sau đó trở thành một lời nhắc nhở đối với nhiều đơn vị thanh niên xung phong ở miền Nam.

Nó thể hiện tinh thần trách nhiệm của những người làm công tác phục vụ chiến đấu.

Đoàn Thị Liên không xem việc cứu đồng đội là một nhiệm vụ phụ.

Đối với chị, đó là một phần quan trọng của trách nhiệm người chiến sĩ.

Trong chiến tranh, một trận đánh không chỉ cần những người trực tiếp chiến đấu.

Phía sau họ còn có những người vận chuyển lương thực, chăm sóc thương binh, đưa tin và bảo đảm điều kiện để lực lượng chiến đấu có thể tiếp tục nhiệm vụ.

Đoàn Thị Liên là một trong những người thuộc lực lượng ấy.

Nhưng chị không chỉ làm công việc phía sau.

Chị cũng trực tiếp tham gia chiến đấu và được tặng danh hiệu “Dũng sĩ diệt Mỹ” vì những thành tích của mình.

Điều này cho thấy hình ảnh của Đoàn Thị Liên không chỉ gắn với một nữ thanh niên xung phong cứu thương.

Chị còn là một người lính có khả năng chiến đấu và chỉ huy.

Trong quá trình hoạt động, chị dần trở thành một cán bộ trẻ được đồng đội tin tưởng.

Nhưng cuộc đời của chị rất ngắn ngủi.

Ngày 10 tháng 7 năm 1966, Đoàn Thị Liên bị thương nặng trong chiến đấu và hy sinh.

Chị mới 22 tuổi.

Ở tuổi 22, một người trẻ ngày nay thường đang học tập, bắt đầu công việc hoặc xây dựng những ước mơ đầu tiên cho tương lai.

Đoàn Thị Liên đã không có cơ hội trải qua những năm tháng ấy.

Chị hy sinh khi đất nước vẫn đang trong chiến tranh và chưa thể nhìn thấy ngày hòa bình.

Sự hy sinh của chị khiến đồng đội và người dân địa phương vô cùng đau xót.

Nhưng những lời nói và hành động của Đoàn Thị Liên tiếp tục được truyền lại.

Đặc biệt, câu nói về thương binh của chị trở thành một phần truyền thống của lực lượng thanh niên xung phong giải phóng miền Nam.

Sau này, Nhà nước truy tặng Đoàn Thị Liên Huân chương Thành đồng hạng Ba và danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Tên tuổi của chị được nhân dân Chánh Phú Hòa gìn giữ.

Tại địa phương hiện có tượng đài và công viên mang tên Đoàn Thị Liên. Các hoạt động tưởng niệm và giáo dục truyền thống vẫn được tổ chức để thế hệ trẻ tìm hiểu về cuộc đời chị.

Điều đặc biệt trong câu chuyện Đoàn Thị Liên là chị không được nhớ đến chỉ vì một chiến công duy nhất.

Chị được nhớ đến bởi thái độ sống.

Khi đồng đội bị thương, chị không bỏ họ lại.

Khi nhiệm vụ khó khăn, chị thường nhận phần khó khăn về mình.

Khi chiến trường còn thương binh, chị cho rằng nhiệm vụ của mình chưa kết thúc.

Đó là tinh thần trách nhiệm rất lớn đối với một người còn trẻ.

Câu chuyện của chị cũng giúp chúng ta nhìn thấy một khía cạnh khác của chiến tranh.

Khi nhắc đến chiến tranh, người ta thường nghĩ đến những trận đánh và những người trực tiếp chiến đấu.

Nhưng phía sau mỗi trận đánh là rất nhiều con người âm thầm chăm sóc những người bị thương.

Nếu không có họ, nhiều người lính sẽ không thể trở về.

Đoàn Thị Liên là một trong những người đã thực hiện công việc ấy bằng tất cả sức lực của mình.

Chị cũng là một ví dụ rõ ràng về vai trò của phụ nữ trong cuộc kháng chiến chống Mỹ.

Phụ nữ không chỉ làm công việc hậu phương.

Họ tham gia chiến đấu, cứu thương, liên lạc, vận chuyển và tổ chức lực lượng.

Nhiều người còn giữ những vị trí chỉ huy.

Đoàn Thị Liên vừa là một chiến sĩ, vừa là người chăm sóc thương binh và là một cán bộ trẻ.

Cuộc đời của chị cho thấy phụ nữ có thể đảm nhận nhiều vai trò quan trọng trong những hoàn cảnh khó khăn.

Ngày nay, khi nhìn lại câu chuyện của Đoàn Thị Liên, điều đáng trân trọng nhất không phải là chiến tranh hay sự hy sinh.

Đó là tinh thần không bỏ lại đồng đội và ý thức trách nhiệm với những người xung quanh.

Trong cuộc sống hiện tại, tinh thần ấy có thể được thể hiện bằng những điều bình dị hơn: biết giúp đỡ bạn bè khi họ khó khăn, có trách nhiệm với tập thể và không bỏ mặc người khác khi họ cần sự hỗ trợ.

Đoàn Thị Liên đã sống một cuộc đời rất ngắn, nhưng câu nói của chị vẫn còn được nhắc đến nhiều thập kỷ sau.

Chị hy sinh ở tuổi 22, nhưng những người trẻ sau này vẫn biết đến chị qua những câu chuyện được truyền lại.

Đó chính là cách ký ức về một người có thể vượt qua thời gian.

Đoàn Thị Liên là hình ảnh của một nữ chiến sĩ trẻ, một người đồng đội giàu tình cảm và một Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân đã dành trọn tuổi thanh xuân cho quê hương. Câu chuyện của chị đặc biệt bởi nó không chỉ nói về lòng dũng cảm mà còn nói về trách nhiệm và tình thương dành cho những người cùng chiến đấu.