Thái Phiên Câu Chuyện Vượt Thời Gian Giữa Những Năm Tháng Hoa Lửa
rong những năm tháng “hoa lửa” đầy biến động của lịch sử dân tộc, đã có biết bao con người đứng lên giữa bão tố, mang trong mình khát vọng giải phóng quê hương. Giữa dòng chảy anh hùng ấy, Thái Phiên hiện lên như một ngọn lửa kiên trung, cháy rực cho lý tưởng độc lập. Dù đã ngã xuống, câu chuyện đời ông vẫn vang vọng mãi, được tiếp nối hôm nay qua ngôi trường mang tên Thái Phiên – nơi thế hệ trẻ tiếp tục viết tiếp trang sử đẹp của thời hoa lửa bằng tri thức, nghị lực và hoài bão.
Thái Phiên hiệu là Nam Xương sinh năm Nhâm Ngọ (1882) tại làng Nghi An ( huyện Hoà Vang - tỉnh Quảng Nam cũ ), nay là thành phố Đà Nẳng. Ông là con trai duy nhất của ông Thái Duy Tân và bà Lê Thị Tý. Sinh ra trong một gia đình Nho học, ông sớm bộc lộ khí chất cứng cỏi, thông minh và có ý chí cứu nước mạnh mẽ. Từ bé ông theo học chữ nho sau đó xuống Đà Nẵng học chữ Pháp. Thái Phiên từng làm thầy giáo, sau đó dấn thân vào con đường hoạt động bí mật để tìm cách đánh đổ ách thống trị thực dân Pháp.
Thái Phiên thường đem câu “ Quốc sĩ ngô thân sĩ, quốc nhục ngô thân nhục” để đàm luận với bạn bè, đồng chí. Trịnh Long - em vợ ông, là đồng chí đầu tiên của Thái Phiên.
Thái Phiên đã từng thi đỗ vào thương chánh ( tức hải quan ngày nay ) và được bổ vào Hiệp Hoà ( Tam Kỳ ).Tại đây ông quen biết một người Pháp làm nghề thầu khoán có tên là Le Roy. Sau một thời gian làm việc tại Hiệp Hoà, Thái Phiên thấy công việc không phù hợp với ý chí của mình nên ông đã xin từ chức thư ký thương chính. Le Roy là một người Pháp tốt bụng, muốn Thái Phiên đi làm việc với ông để hưởng lương cao hơn. Mặc dù cảm lòng tốt của Le Roy nhưng Thai Phiên vẫn khước từ hợp tác với người Pháp. Thế là ông từ bỏ chức vụ, lương bổng trở về quê nhà.
Kể từ khi phong trào Cần Vương ở Quảng Nam thất bại, Tiểu La Nguyễn Thành - một trong những lãnh tụ của phong trào Nghĩa hội ở Quảng Nam - đã về ẩn náu tại sơn trang trại Nam Thịnh (Thăng Bình) để bí mật liên lạc với các nhà yêu nước. Nhóm người yêu nước này đã mời được hoàng thân Cường Để làm hội chủ của tổ chức Duy Tân hội. Thái Phiên đã liên lạc được với Tiểu la Nguyễn Thành và các nhân sỹ yêu nước. Tháng 5 năm 1904, Thái Phiên có mặt tại cuộc họp tại Sơn trang trại Nam Thịnh. Ông đã tham gia tổ chức Duy Tân hội, sau đó là tổ chức Đông Du, lo việc kinh tài đồng thời cũng đóng góp quan trọng trong việc dạy tiếng Pháp ở các trường của phong trào Duy Tân.
Ngôi trường mang tên Thái Phiên ngày nay
Hiện nay, tên tuổi của Thái Phiên được đặt cho nhiều con đường và trường học trên cả nước, trong đó nổi bật nhất là Trường THPT Thái Phiên – Đà Nẵng, một trong những ngôi trường có bề dày truyền thống lâu đời bậc nhất miền Trung.
Trường hiện nay không chỉ là nơi học tập của hàng nghìn học sinh mà còn là biểu tượng của tinh thần hiếu học, ý chí vươn lên và lòng tự hào dân tộc. Với cơ sở vật chất hiện đại, đội ngũ giáo viên tâm huyết và nhiều thành tích nổi bật trong học tập – rèn luyện, THPT Thái Phiên luôn giữ vị trí tốt trong khối các trường trung học phổ thông của thành phố. Học sinh của trường được giáo dục về tấm gương Thái Phiên, từ đó nuôi dưỡng tinh thần sống đẹp, sống có lý tưởng và đóng góp cho cộng đồng.
