Thái úy Lý Thường Kiệt

Thời kỳ: Kháng chiến chống quân Tống (1075 - 1077)

Năm 1077, dòng sông Như Nguyệt (sông Cầu) cuồn cuộn sóng dữ, trở thành chiến hào tự nhiên hiểm yếu nhất ngăn chặn đà tiến công của hàng vạn quân Tống xâm lược. Đứng trên đài quan sát, Thái úy Lý Thường Kiệt đưa mắt nhìn bao quát trận địa bãi cọc ngầm và hàng rào tre kiên cố trải dài hàng chục dặm. Suốt nhiều tháng trời ròng rã, quân Tống dùng mọi thủ đoạn tấn công nhưng đều bị đánh bật trở lại, thương vong vô số, tinh thần rệu rã tột cùng. Để giáng đòn quyết định vào tâm lý kẻ thù, giữa một đêm tối trời mưa phùn gió bấc, Lý Thường Kiệt bí mật sai người tâm phúc vào đền thờ Trương Hống, Trương Hát bên bờ sông. Người này giả làm thần nhân, cất giọng dõng dạc ngâm vang bài thơ tứ tuyệt. Giọng ngâm trầm hùng, oai linh vang vọng cả một khúc sông tĩnh mịch: "Nam quốc sơn hà Nam đế cư / Tiệt nhiên định phận tại thiên thư / Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm / Nhữ đẳng hành khan thủ bại hư". Từng lời thơ như sấm truyền, khẳng định đanh thép chủ quyền lãnh thổ thiêng liêng và ý chí quyết tâm bảo vệ đất nước của dân tộc. Quân Tống nghe thấy bỗng sợ hãi tột độ, tưởng rằng thần linh nổi giận, nhuệ khí chiến đấu hoàn toàn tan biến. Chớp thời cơ ngàn năm có một, quân ta đồng loạt vượt sông mở cuộc phản công quy mô lớn. Địch tan tác bỏ chạy, xác nghẽn cả khúc sông. Trận tuyến Như Nguyệt trở thành mốc son chói lọi trong lịch sử, và bài thơ mầu nhiệm năm ấy mãi mãi được lưu truyền như bản Tuyên ngôn Độc lập đầu tiên của nước nhà, rực sáng hào khí thời hoa lửa.