THẦN LUÔNG – NGƯỜI CHIẾN SĨ CÔNG AN HUYỀN THOẠI

Trong ký ức của người dân Tam Ngãi – Cầu Kè, có một cái tên không thể phai mờ: Nguyễn Hòa Luông, người chiến sĩ công an xuất quỷ nhập thần, người anh hùng áo vải mà dân gian trìu mến gọi là “Thần Luông”. Bên bờ con sông nhỏ của vùng đất miệt Cửu Long, những câu chuyện về ông vẫn được kể lại như một phần ký ức sống, như những trang sử không viết mà đời đời truyền nối.

Nhà cũ của ông – ngôi nhà từng là nơi nuôi quân, nơi hội họp bí mật – nằm sâu trong con đường bê tông uốn mình giữa hai hàng dừa. Đó là nơi bà Nguyễn Thị Nhạn, con gái của ông, vẫn trở về mỗi chiều, như trở về với ký ức của cả một vùng quê.

“Ba tôi nhỏ người, thư sinh, hiền như đất,” bà Nhạn kể, “nên ai cũng nghĩ ông là người chỉ biết rong chơi.”

Trong hồi ký “Hồi ức một thời để nhớ”, bà Nguyễn Thị Ca – vợ ông – viết rằng ông Luông là con trai út trong gia đình khá giả, được cưng chiều, chẳng phải động tay vào việc đồng áng. Ông thích đàn kìm, thích ca vọng cổ, thích những cuộc rong ruổi vô định. Nhưng đằng sau dáng vẻ lãng tử ấy, là một tâm sự âm thầm, một nỗi tìm kiếm day dứt mà chính người vợ trẻ cũng không hiểu hết.

Mỗi chiều, bên bờ sông Tam Ngãi, người ta thấy Chín Luông ôm đàn, ca những câu vọng cổ buồn đến nao lòng. Và cũng từ những chiều ấy, mẹ ông phát hiện vàng trong rương vơi dần. Không ai hay ông lấy vàng làm gì. “Nội tôi biết ba lấy vàng, nhưng tưởng là ông đem đi ăn chơi,” bà Nhạn cười – nhưng đó là ký ức khiến bà nhiều lần rưng rưng, bởi sau này, cả nhà mới biết những nén vàng đó đã được gửi vào cách mạng.

Khi Cách mạng Tháng Tám bùng lên, thanh niên khắp nơi nổi dậy giành chính quyền. Không ai ngờ giữa đoàn người ấy lại có công tử Chín Luông, chàng trai vốn trói gà không chặt.

Nhưng từ khoảnh khắc cầm tầm vông xuống đường, ông như hóa thành một con người khác. Bà Ca viết:

“Cách mạng Tháng Tám kéo theo sự thay đổi của chồng tôi. Anh như lột xác. Từ người đàn ca tài tử trở thành một thủ lĩnh thanh niên đầy bản lĩnh.”

Ông tổ chức thanh niên, phân công nhiệm vụ, chỉ dạy “binh pháp” chống tay sai. Điền sản của gia đình ông trở thành kho thóc nuôi quân, trở thành nơi họp bí mật. Ông mời cả một võ sư người Nhật về huấn luyện cho anh em – chuyện hiếm có thời bấy giờ.

Khả năng tổ chức, óc phán đoán, sự táo bạo và lối tư duy sáng tạo khiến ông nhanh chóng trở thành trụ cột của lực lượng công an ở Cầu Kè – Sóc Trăng.

Ngày thành lập Công an xung phong, cả đơn vị chỉ có một khẩu súng trường. Trước mặt họ là bọn tay sai, Việt gian, quân giặc đóng đồn kiên cố.

Nhưng chỉ với ý chí, trí tuệ và lòng dũng cảm, ông Nguyễn Hòa Luông đã dựng nên huyền thoại.

Ông đột nhập đồn bốt giữa đêm như đi giữa nhà mình. Muốn vào thì vào, muốn ra thì ra. Một mình xâm nhập, một mình tiêu diệt ác ôn, rồi rút đi trước khi địch kịp hiểu chuyện gì xảy ra.

Người dân kể lại:

“Cửa sắt, lính gác, tường cao… không thứ gì cản được ổng. Giặc sợ lắm. Nghe tên Chín Luông là tái mặt.”

Bà Nhạn nhớ rõ:

“Ông nhỏ con nhưng đánh giặc thì thần sầu. Có lần ông vào đồn diệt mục tiêu, rút êm rồi… lính mới biết. Nhưng biết vậy chứ chẳng bao giờ đuổi kịp.”

Nhờ những chiến công ấy, ông trở thành mục tiêu săn lùng số một. Giặc giăng bẫy khắp nơi, nhưng lần nào cũng bị ông phá vỡ. Người dân tin ông có “tài trời”, còn giặc thì gọi ông là “bóng ma”. Nhưng nhân dân Cầu Kè gọi ông bằng cái tên thân thương hơn: Thần Luông.

Đến khi ông đứng đầu đơn vị Công an xung phong, bí mật những thỏi vàng mất tích năm nào mới được giải rõ.

“Ba lấy vàng để mua vũ khí, nuôi quân, lo cho tổ chức,” bà Nhạn kể, giọng đầy tự hào.
“Nội tôi nghe vậy chỉ biết khóc. Khóc vì thương và vì hãnh diện.”

Chàng công tử lãng tử năm nào, người từng bị xem là ham chơi, cuối cùng hóa ra đã dành cả tuổi trẻ để chuẩn bị cho một con đường duy nhất – đường cách mạng.

Cuộc đời Anh hùng LLVT Nguyễn Hòa Luông kết thúc khi ông ngã xuống vì Tổ quốc, nhưng huyền thoại về “Thần Luông” vẫn sống trong lòng người dân Tam Ngãi. Trong những câu chuyện kể bên bếp lửa, trong ngôi nhà cũ nơi ông từng họp bàn cùng đồng đội, ký ức về người chiến sĩ áo vải vẫn hiển hiện – giản dị mà rực rỡ như ngọn lửa không bao giờ tắt.

Đó là câu chuyện thời hoa lửa, câu chuyện của một người đã dùng cả đời để trả lời tiếng gọi của đất nước.
Một phần ký ức mà nhân dân gìn giữ và truyền lại – như một thư viện không bao giờ cũ.