Thần tốc vào Chiến dịch Huế – Đà Nẵng

Cuối tháng 1 năm 1975, Trung đoàn 18 hành quân về doanh trại của Trung đoàn 95 vừa được trên điều động, hành quân bàng cơ giới đi theo đường số 9, Đường Hồ Chí Minh vào tăng cường cho Mặt trận Tây Nguyên.


Tiểu đoàn 8 vào thay doanh trại của Tiểu đoàn 5. Chúng tôi nhận và đựa đơn vị vào vị trí, nhanh chóng củng cố và vui đón Tết cổ truyền. Tết đó có đủ tiết canh, lòng lợn, bánh chưng, rượu, không khí thật chan hòa, ấm cúng.


Để chuẩn bị cho nhiệm vụ sắp tới, trên điều động đồng chí Phan Văn Bạn về Trường Hạ sĩ quan Quân đoàn, đồng chí Đậu Văn Bạch - Chính trị Viên phó làm Chính trị viên, Thiếu úy Giản - cán bộ thực tế của Học viện Chính trị giữ chức Đại đội phó, đồng chí Hiếu - Chính trị viên phó. Các đồng chí lớn tuổi, sức khỏe yếu đều được điều về tuyến sau.


Đầu tháng 3 năm 1975, đơn vị được lệnh hành quân. Trung đoàn 18 đi đầu, từ Tân Vĩnh đến làng Núp, chân dốc 365, theo đường mòn cắt ra đường số 14 tập kết. Cac đoàn xe quân sự nằm chờ sẵn. Mới ra đến đầu đường đã gặp không khí vui như trẩy hội, các đơn vị thanh niên xung phong, công binh làm đường, dân công phục vụ chiến dịch, bộ đội ra vào tấp nập. Có một tiểu đoàn thanh niên xung phong toàn nữ quê Yên Lạc - Phúc Yên - Kim Anh (Vĩnh Phú), nhiều anh em đơn vị được gặp người thân, quen...


Sáng sớm ngày hôm sau, chia tay với các đơn vị vừa làm quen, chúng tôi lên xe, ngụy trang kín, lần lượt lăn bánh theo đường số 14 vào chân đèo Bạch Mã, nghỉ lại chân đèo một đêm. Đây là khu du lịch thời Pháp đô hộ, vì ở trên cao nên đêm xuống trời rất lạnh. Khuya, tất cả không ngủ được, dậy đốt lửa sưởi, sáng ra hành quân, nhìn đường số 1 và phá Tam Giang gần ngay dưới chân núi.


Theo phương án tác chiến ban đầu, Trung đoàn 18 tiến công trên hướng chủ yếu của Sư đoàn, gồm các mục tiêu điểm cao 494, 520, 560, sau đó phát triển chia cắt, đánh chiếm đường số 1 đoạn từ Gián Bó đến cầu Bạch Thạch (quận Phú Lộc, tỉnh Thừa Thiên).


Trung đoàn 101 đảm nhiệm tiến công hướng thứ yếu của Sư đoàn (bên cánh trái) bao gồm dãy Côn Sắc, các điểm cao 320, 312...

Trung đoàn 18 sử dụng Tiểu đoàn 9 tiến công hướng chủ yếu gồm điểm cao 494 và 560. Cụ thể: Đại đội 11 luồn về sau, bí mật triển khai đội hình đánh chiếm điểm cao 494, chia cắt 560 với phía sau; Đại đội 10 tiến công hướng chủ yếu vào điểm cào 560; Đại đội 9 tiến công hướng thứ yếu vào bên phải đội hình Đại đội 10.


Khi đơn vị hành quân vào vị trí tập kết, tất cả bắt tay vào nhiệm vụ: Cán bộ từ trung đội trưởng đến trung đoàn trưởng đi chuẩn bị chiến trường, cấp phó và chính trị viên chỉ huy bộ đội vận chuyển gạo, đạn. Toàn Tiểu đoàn được phân công đi kéo pháo 122, P85, PCX 37 vào trận địa. Lúc đầu tưởng đơn giản nhưng sau khá phức tạp, phải chuẩn bị hết sức chu đáo, chỉ huy chặt chẽ mới đưa được các khẩu pháo nặng hàng tấn vượt dốc cao vào trận địa ở điểm cao 789 (toàn bộ dãy núi đối diện với các mục tiêu 560 - 520)... để bắn thẳng chi viện cho bộ binh.


Đi trinh sát thực địa và thông qua quyết tâm, cấp trên thấy không chắc chắn, quyết định điều Đại đội 7 Tiểu đoàn Bộ binh 8 vào tăng cường cho Tiểu đoàn Bộ binh 9 trên hướng chủ yếu. Cán bộ trung đội, đại đội đang đi trinh sát theo nhiệm vụ của Tiểu đoàn 8 thì có lệnh trên gọi về gấp, triệu tập sang Tiểu đoàn 9 để nghe giao nhiệm vụ và tổ chức hiệp đồng đánh điểm cao 560. Vì quá gấp, không có sự chuẩn bị, tôi chỉ biết nghe và chấp hành... về họp chi bộ, thông qua cấp ủy chúng tôi chỉ quán triệt cho đơn vị là tăng cường cho Tiểu đoàn 9 làm lực lượng dự bị trên hướng chủ yếu khi cần.


Chiều 20 tháng 3 năm 1975, đơn vị hành quân vào vị trí tạm dừng ở chân điểm cao 366 sát Sở Chỉ huy Tiểu đoàn 9. Đồng chí Triển - Tiểu đoàn trưởng cho gọi tôi lên và nói về nhiệm vụ cấp trên điều tăng cường gấp, cán bộ Đại đội 7 chưa đi trinh sát, Tiểu đoàn cử hai đồng chí trinh sát Tiểu đoàn dân cán bộ Đại đội 7 đi để biết đường và vị trí triển khai. Đại đội 10 đảm nhiệm hướng chủ yếu đánh điểm cao 560.


Tôi, ba trung đội trưởng và liên lạc theo trinh sát đi đường mòn, vừa đi vừa phát đường ống, luồn chui lên vị trí dự kiến Đại đội 10 sẽ triển khai. Tuy nhiên, từ đây nhìn sang điểm cao, các hướng đều không rõ, chúng tôi lui về vị trí đơn vị tạm dừng.


Suốt đêm 20 rạng sáng ngày 21 tháng 3 năm 1975, toàn Sư đoàn hành quân tiếp cận và triển khai chiến đấu. Một đêm căng thẳng trôi qua, tất cả các đơn vị đã vào vị trí triển khai đúng kế hoạch, bí mật, an toàn.


5 giờ 30 phút, giờ "G" - giờ súng nổ đã đến. Do sương mù dày đặc, pháo binh, hỏa lực mạnh chi viện đều không nhìn thấy mục tiêu. Các đơn vị đều xin cho lui lại giờ nổ súng. Trung đoàn, Sư đoàn báo cáo lên cấp trên và được phép lui lại 10 phút! 10 phút lặng lẽ trôi nhanh, tất cả trận địa đều hồi hộp đợi lệnh.


Đúng giờ, tất cả các loại hỏa lực nổ inh tai, nhức óc vào các mục tiêu đã có sẵn phần tử. Tôi cùng chiến sĩ liên lạc Mốt thức suốt đêm ngồi trực bên Sở Chỉ huy Tiểu đoàn 9 sẵn sàng nhận nhiệm vụ.

Hỏa lực chuyển làn, tất cả các hướng mũi bộ binh xung phong đánh chiếm mục tiêu.

Hướng chủ yếu, Đại đội 10 mở cửa đánh chiếm mục tiêu đầu cầu không thành, tổ chức tiến công tiếp nhưng cũng chỉ đánh chiếm được đồi Yên Ngựa, do 1 tiểu đội địch chốt giữ bên ngoài. Địch dùng hỏa lực ngăn chặn, ta bị thương vong, tổn thất ngoài cửa mở đồi Yên Ngựa mà vẫn không thể tiến lên được. Đại đội trưởng Nhường, Chính trị viên Bông, nhiều lần điện xin chi viện nhưng trên chưa trả lời, lệnh tiếp tục tiến công.


Hướng Đại đội 11, sau gần một giờ nổ súng mà không có pháo binh chi viện (tiến công độc lập), đã xung phong đánh chiếm được điểm cao 494, khóa chặt phía sau, bên sườn điểm cao 560.

Hướng Đại đội 9, từ đêm vào triển khai đã bị lộ, đội hình triển khai ở vị trí quá dốc, nhiều đá nên bị thương vong lớn, Đại đội trưởng Quỳ cũng bị thương vào bụng. Đại đội 9 không phát triển được.

Sau gần hai giờ tiến công, Tiểu đoàn 7 đánh chiếm được toàn bộ điểm cao 520 và các dãy núi xung quanh được phân công.