Tháng Tắm 1945
Tháng Tám năm 1945, khi Chiến tranh Thế giới thứ hai bước vào giai đoạn cuối cùng, một thời cơ "ngàn năm có một" đã đến với dân tộc Việt Nam. Dưới sự lãnh đạo tài tình của Đảng Cộng sản Đông Dương và Chủ tịch Hồ Chí Minh, toàn dân ta đã nhất tề vùng lên, làm nên cuộc Tổng khởi nghĩa tháng Tám oanh liệt, đập tan xiềng xích nô lệ, khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
Cuối năm 1944, đầu năm 1945, cục diện chiến tranh thế giới thay đổi nhanh chóng. Phe Đồng minh giành thắng lợi áp đảo, phát xít Đức và Nhật lần lượt đầu hàng. Tháng 8 năm 1945, Nhật Bản tuyên bố đầu hàng vô điều kiện. Thời cơ ngàn vàng đã đến. Trung ương Đảng nhận định đây là thời điểm chín muồi để phát động toàn dân khởi nghĩa giành chính quyền trước khi quân Đồng minh vào Đông Dương.
Từ ngày 9 tháng 3 năm 1945, khi phát xít Nhật làm cuộc đảo chính hất cẳng Pháp, Đảng ta đã kịp thời ra Chỉ thị "Nhật - Pháp bắn nhau và hành động của chúng ta", phát động cao trào kháng Nhật cứu nước. Các tổ chức cứu quốc, Ủy ban Dân tộc giải phóng được thành lập. Tháng 8 năm 1945, Hội nghị đại biểu toàn quốc của Đảng họp tại Tân Trào (Tuyên Quang), quyết định phát động Tổng khởi nghĩa, đề ra ba nguyên tắc: tập trung, thống nhất, kịp thời.
Đúng 23 giờ ngày 13 tháng 8 năm 1945, Ủy ban Khởi nghĩa toàn quốc ra Quân lệnh số 1, kêu gọi toàn dân nổi dậy. Ngày 16 tháng 8 năm 1945, Đại hội Quốc dân họp tại Tân Trào đã thông qua Lệnh Tổng khởi nghĩa và bầu ra Ủy ban Giải phóng dân tộc Việt Nam do Chủ tịch Hồ Chí Minh đứng đầu. Ngày 17 tháng 8, đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân, dưới sự chỉ huy của Đại tướng Võ Nguyên Giáp, bắt đầu cuộc hành quân từ Tân Trào tiến về giải phóng tỉnh lỵ Thái Nguyên, mở đầu cho khí thế tổng khởi nghĩa.
Tiếp đó, ngày 18 tháng 8, cuộc khởi nghĩa giành thắng lợi ở Bắc Giang, Hải Dương, Hà Tĩnh, Quảng Nam. Ngày 19 tháng 8, lá cờ đỏ sao vàng tung bay trên nóc Tòa Đốc lý, nhân dân Hà Nội mít tinh, biểu tình giành chính quyền. Từ ngày 20 tháng 8, cuộc tổng khởi nghĩa lan rộng ra khắp cả nước, giành thắng lợi ở hầu hết các tỉnh, thành phố. Ngày 30 tháng 8, Vua Bảo Đại thoái vị.
Và đỉnh cao của mùa thu lịch sử ấy là ngày 2 tháng 9 năm 1945, tại Quảng trường Ba Đình lịch sử, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trịnh trọng đọc bản Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Thắng lợi vĩ đại của Cách mạng tháng Tám đã chấm dứt hơn 80 năm ách đô hộ của thực dân Pháp và ách phát xít Nhật, mở ra một kỷ nguyên mới cho dân tộc Việt Nam - kỷ nguyên độc lập, tự do.
