THANH NIÊN XUNG PHONG VỚI CON ĐƯỜNG TRƯỜNG SƠN HUYỀN THOẠI

Ngày hôm nay, đường sá ở A Lưới nối những bản làng với trung tâm thành phố, đưa học sinh đến trường, đưa sản phẩm của người dân đến những vùng quê khác. Nhưng hơn nửa thế kỷ trước, những con đường ở đây mang một ý nghĩa hoàn toàn khác.

A Lưới là một địa bàn quan trọng của hệ thống Đường Trường Sơn – đường Hồ Chí Minh. Theo tư liệu của thành phố Huế, trên địa bàn A Lưới có nhiều di tích gắn với hệ thống này, trong đó có Dốc Con Mèo, ngã ba đầu đường 71, ngã ba đầu đường 72 và Bốt Đỏ, ngã ba đầu đường 73 và ngã ba đầu đường 74.

Đường Trường Sơn không phải chỉ là một con đường duy nhất. Đó là cả một mạng lưới đường ngang, đường dọc được hình thành qua nhiều năm, xuyên qua địa hình hiểm trở để phục vụ nhiệm vụ chiến lược trong kháng chiến. Đường Trường Sơn – đường Hồ Chí Minh đã được xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt.

Trong 2 cuộc kháng chiến, hàng chục ngàn nam nữ thanh niên xung phong tình nguyện tham gia mở đường, làm cầu, phá bom, vận chuyển đạn dược, vũ khí ra chiến trường...Họ đã góp sức làm nên con đường Trường Sơn huyền thoại.

Tình nguyện ra mặt trận lúc 24 tuổi, ông Cao Ngọc Tành ở thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình đã sống qua những năm tháng ác liệt của chiến tranh. Bước sang tuổi 73, ông vẫn nhớ như in những lần trực tiếp phá bom nổ chậm, đứng làm cọc tiêu hướng dẫn xe vượt qua trọng điểm ở đường 12A, đoạn qua Cổng Trời Cha Lo, huyện Minh Hoá, Quảng Bình. Tình yêu dành cho những con đường dọc ngang ra trận ăn sâu trong tâm khảm của ông. Kỷ niệm khó quên nhất với ông Tành là ngày 14/11/1972, tại km 14 + 20 đường 20 Quyết Thắng, thuộc huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình. Ngày đó, ông chứng kiến máy bay đánh phá, núi lở, tuyến đường bị tắc, 8 đồng đội của ông đã hy sinh giữa đại ngàn Trường Sơn.

Năm 1965, nữ thanh niên xung phong Trần Thị Thanh Hương ở thành phố Đà Nẵng tình nguyện tham gia bảo vệ tuyến đường 128 ở nước bạn Lào thuộc đoàn 559 (Hà Tĩnh). Bà Hương bám trụ 24/24h, đảm bảo thông xe trong mọi tình huống. Có lúc thiếu mìn phá đá làm đường, họ đành “liều” tháo bom chưa nổ lấy thuốc nổ làm bộc phá.

Đến năm 1967, bà Hương trở về nước, tham gia mở đường cho xe đi, chốt giữ, bảo đảm giao thông ở tuyến đường 12 và 15 tuyến đường 20 Quyết Thắng... Bà kể, địch đánh phá ác liệt, không bao giờ có giấc ngủ ngon. Bà Hương từng bị bom vùi, pháo dập, nhưng con đường huyết mạch đó không thể bị tắc.

“Chưa đầy 17 tuổi, chúng tôi đã lên đường, hành quân 1 tháng 15 ngày đến đất bạn. Hồi đó khổ lắm không có ăn. Người đi trước phát cây sau đó mở đường, mở đến đâu ngụy trang đến đó để cho xe đi. Tham gia mở đường, bom đạn đánh suốt ngày đêm như “trứng để đầu gậy” không biết sống chết thế nào. Đến 1967 về nước tham gia mở đường 15 và 20. Không những mở đường mà còn tham gia bắn máy bay, vận chuyển gạo và làm nhiều việc khác. Hồi đó sập hầm, cô bị thương. Hãnh diện là một thời chiến đấu trên tuyến đường 128 Lào và về đường Trường Sơn, đường Hồ Chí Minh”

Mới đây, tại thành phố Đà Nẵng, Trung ương Hội Cựu thanh niên xung phong phối hợp với Ban liên lạc Ban Xây dựng 67 tổ chức gặp mặt cựu thanh niên xung phong trong cả nước. Những người đã từng tham gia, góp một phần công sức, xương máu của mình trên con đường Trường Sơn huyền thoại lại có dịp gặp nhau, tay bắt mặt mừng. Trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ cứu nước, hàng vạn thanh niên xung phong đã tình nguyện tham gia vận chuyển vũ khí, đạn dược, lương thực, thực phẩm, rà phá bom mìn… phục vụ chiến đấu và chiến đấu.

Hàng chục nghìn cán bộ, thanh niên xung phong đã hy sinh và bị thương; hàng vạn người khác bị phơi nhiễm chất độc da cam/dioxin. Đảng và Nhà nước ta luôn dành sự quan tâm đặc biệt đối với người có công với cách mạng, với lực lượng cựu thanh niên xung phong tham gia kháng chiến.

Đoàn 559 (sau này là Binh đoàn Trường Sơn) vận chuyển bằng xe cơ giới trên Đường Trường Sơn chi viện cho chiến trường miền Nam. (Ảnh tư liệu)

Ngày hôm nay, đường sá ở A Lưới nối những bản làng với trung tâm thành phố, đưa học sinh đến trường, đưa sản phẩm của người dân đến những vùng quê khác. Nhưng hơn nửa thế kỷ trước, những con đường ở đây mang một ý nghĩa hoàn toàn khác.

Điều đáng trân trọng là trong những năm tháng ấy, ngoài bộ đội Trường Sơn còn có sự tham gia của rất nhiều người dân địa phương. Họ góp sức mở đường, vận chuyển, dẫn đường, bảo vệ cơ sở và chăm lo cho những người làm nhiệm vụ.

Vì thế, khi nhắc đến đường Trường Sơn ở A Lưới, chúng ta không nên chỉ nhớ đến những con số hay những địa danh. Hãy nhớ đến những con người đã làm cho những con đường ấy trở thành con đường của niềm tin và hy vọng.

Ngày hôm nay, nhiệm vụ của thế hệ trẻ không phải là đi qua chiến tranh, mà là học tập thật tốt, giữ gìn quê hương, bảo vệ môi trường, sống có trách nhiệm và góp phần xây dựng những con đường tương lai của A Lưới ngày càng tốt đẹp.

Đường Trường Sơn hôm nay