Thành phố Ninh Bình - niềm tự hào mùa thu cách mạng

67 năm về trước, chiều ngày 20-8-1945, trong rừng người, rừng cờ hoa, tại sân vận động thị xã Ninh Bình, đại diện Việt Minh tỉnh tuyên bố cuộc khởi nghĩa giành chính quyền ở tỉnh Ninh Bình đã thành công, chính quyền của tỉnh và thị xã đã về tay nhân dân.

67 năm trôi qua, một mùa thu mới lại về, âm thanh của cuộc sống sôi động hiện tại và tiếng vọng của những ngày thu Tháng Tám năm 1945 như đang giao hòa, trở thành niềm tự hào và hành trang quý giá cho lớp lớp các thế hệ người dân thành phố Ninh Bình trên con đường hội nhập và phát triển.

Vang vọng mùa thu cách mạng

Đúng dịp kỷ niệm 67 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2-9, chúng tôi may mắn được gặp gỡ và trò chuyện cùng một số cụ lão thành cách mạng hiện đang sinh sống tại thành phố Ninh Bình, những nhân chứng lịch sử tham gia trong đoàn quân khởi nghĩa giành chính quyền 67 năm về trước. Qua câu chuyện kể của các cụ, chắp nối cùng sử sách, âm hưởng của những ngày thu Tháng Tám năm 1945 như được sống dậy hào hùng, sôi động.

Cụ Nguyễn Văn Triệu, cán bộ lão thành cách mạnh ở phố Tân Văn, phường Tân Thành năm nay đã ở tuổi 93. Tuổi cao, sức khỏe giảm sút, song trí nhớ của cụ còn khá minh mẫn. Rót chén trà nóng mời khách, cụ bồi hồi nhớ lại những ngày tham gia hoạt động cách mạng và khởi nghĩa giành chính quyền. Ngày đó, khắp các vùng quê từ Nho Quan, Gia Viễn cho đến Gia Khánh, thị xã Ninh Bình, khí thế cách mạng bừng bừng, lan tỏa.

Tin Gia Viễn khởi nghĩa giành chính quyền thắng lợi lan nhanh, động viên quần chúng nhân dân đứng lên khởi nghĩa giành chính quyền trong toàn tỉnh. Tại thị xã Ninh Bình, sáng 20-8-1945, từ mờ sáng trên đường phố đã dán áp phích thông báo lệnh khởi nghĩa. Cờ đỏ sao vàng được kéo lên đỉnh núi Thúy, chợ Rồng, khu Trực Độ, Đình Đụn, Phúc Am và nhiều nơi khác trong thị xã.

14 giờ chiều ngày 20-8-1945, Việt Minh thị xã lên cầu Huyện đón quân cách mạng về giải phóng tỉnh lỵ. Đoàn quân cách mạng đông hàng vạn người tiến theo Quốc lộ 1 về thị xã. Đến ngã ba Đình Đụn (Phúc Am), một bộ phận tiến vào huyện Gia Khánh giải phóng huyện lỵ, đại bộ phận được tổ Việt Minh thị xã dẫn về giải phóng tỉnh lỵ.

Đoàn quân cách mạng lần lượt tiến qua các đường phố về dinh Tỉnh trưởng, rồi Trại bảo an binh giành chính quyền. Trước sức mạnh của đoàn quân khởi nghĩa, toàn thể bộ máy ngụy quyền ở tỉnh lỵ và thị xã sụp đổ hoàn toàn, chính quyền đã thực sự về tay nhân dân.

Tiếp quản xong Trại Bảo an binh, đoàn quân cách mạng rầm rập tiến về sân vận động thị xã để mít tinh biểu dương lực lượng mừng chiến thắng. Thị xã lúc đó tràn ngập niềm vui phấn khởi, ước mơ về một cuộc sống độc lập tự do đã trở thành hiện thực với người dân thị xã. Buổi mít tinh mừng chiến thắng tại sân vận động chiều ngày 20-8-1945 có tới hàng vạn người tham dự, tâm trạng ai cũng rưng rưng xúc động và tự hào.

Trước rừng cờ, rừng người, đại diện Việt Minh tỉnh tuyên bố cuộc khởi nghĩa giành chính quyền đã thành công, chính quyền của tỉnh và thị xã đã về tay nhân dân, đồng thời công bố chương trình và chính sách của Việt Minh.