Thầy thuốc của nhân dân

Trong cuộc đời Nguyễn Đình Chiểu có một điều đặc biệt: ông không chỉ được biết đến với tư cách nhà thơ và nhà giáo mà còn là một thầy thuốc.

Sau biến cố mất đi ánh sáng đôi mắt, Nguyễn Đình Chiểu đã không buông xuôi. Ông tiếp tục học tập và tìm đến nghề thuốc. Sự lựa chọn ấy cho thấy nghị lực đặc biệt của một con người luôn muốn tìm cho mình một con đường để tiếp tục sống có ích.

Trong xã hội xưa, người thầy thuốc giữ một vị trí quan trọng. Khi điều kiện y tế còn hạn chế, việc chữa bệnh, cứu người không chỉ đòi hỏi kiến thức mà còn cần lòng nhân ái và trách nhiệm.

Nguyễn Đình Chiểu đã gắn bó với nghề thuốc trong nhiều năm.

Sau khi chuyển về Ba Tri, ông tiếp tục dạy học và bốc thuốc chữa bệnh cho nhân dân. Tư liệu lịch sử cũng ghi nhận trong thời gian ở đây, ông sáng tác Ngư Tiều y thuật vấn đáp, một tác phẩm kết hợp nội dung văn học và tri thức y học.

Điều đáng chú ý là nghề thuốc trong quan niệm của Nguyễn Đình Chiểu không tách rời đạo đức.

Chữa bệnh trước hết là cứu người.

Một người thầy thuốc không chỉ cần biết cách sử dụng thuốc mà còn phải có tấm lòng.

Quan niệm ấy hoàn toàn phù hợp với cách Nguyễn Đình Chiểu nhìn nhận cuộc đời.

Trong văn chương của ông, con người luôn được đặt trước những lựa chọn về đạo lý.

Làm điều thiện hay điều ác?

Giúp đỡ người khác hay chỉ nghĩ cho bản thân?

Giữ khí tiết hay chạy theo lợi ích?

Trong nghề thuốc cũng vậy, người thầy thuốc phải đặt sự sống của người bệnh lên trên những toan tính riêng.

Bởi thế, khi nói về Nguyễn Đình Chiểu, hình ảnh ông ngồi bốc thuốc cho người dân không chỉ là một chi tiết trong tiểu sử. Đó là biểu hiện của một triết lý sống.

Con người phải biết làm điều có ích.

Sau những năm tháng đất nước bị thực dân Pháp xâm lược, đời sống nhân dân Nam Bộ gặp nhiều khó khăn. Chiến tranh, sự thay đổi của xã hội và những biến động chính trị đều ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống thường ngày.

Trong hoàn cảnh ấy, việc một người thầy thuốc tiếp tục chữa bệnh cho nhân dân cũng là một sự cống hiến thiết thực.

Nguyễn Đình Chiểu không trực tiếp chỉ huy nghĩa quân.

Nhưng ông cứu người.

Ông không trực tiếp cầm súng.

Nhưng ông giữ gìn lòng yêu nước bằng thơ văn.

Ông không nhìn thấy bằng đôi mắt.

Nhưng ông vẫn nhìn thấy nỗi đau của những người xung quanh bằng trái tim.

Đó là điều khiến hình ảnh Nguyễn Đình Chiểu trở nên đặc biệt.

Ông không chỉ nói về nhân nghĩa.

Ông sống với nhân nghĩa.

Một người học trò có thể tìm đến ông để học chữ.

Một người bệnh có thể tìm đến ông để chữa bệnh.

Một người yêu nước có thể tìm thấy trong thơ văn của ông sự đồng cảm và cổ vũ.

Cuộc đời Nguyễn Đình Chiểu vì thế gắn với nhiều tầng lớp nhân dân.

Ông không phải là một nhà thơ sống tách biệt trong thế giới của mình.

Ông hiện diện trong đời sống.

Chính sự gần gũi ấy giúp thơ văn Nguyễn Đình Chiểu có sức lan tỏa rộng rãi, đặc biệt tại Nam Bộ.

Câu chuyện về người thầy thuốc Nguyễn Đình Chiểu cũng mang đến một bài học cho hôm nay.

Không phải ai cũng có thể làm những việc phi thường.

Nhưng mỗi người đều có thể tìm cách dùng khả năng của mình để giúp đỡ người khác.

Một người biết dạy có thể truyền tri thức.

Một người biết chữa bệnh có thể cứu người.

Một người biết viết có thể dùng ngòi bút để bảo vệ những điều đúng đắn.

Nguyễn Đình Chiểu đã làm cả ba.

Trong những năm tháng lịch sử đầy “hoa lửa”, ông đã chọn cách sống của một người có trách nhiệm.

Trách nhiệm với học trò.

Trách nhiệm với người bệnh.

Và trách nhiệm với quê hương, đất nước.

Đó là lý do cuộc đời ông không chỉ được nhớ đến bằng những tác phẩm văn chương.

Người đời còn nhớ đến Nguyễn Đình Chiểu như một nhân cách lớn – một người dù gặp nghịch cảnh vẫn không ngừng tìm cách mang lại ánh sáng cho cuộc đời của người khác.