THỊ TRẤN BA TRI - GÓP PHẦN ĐÁNH BẠI "CHIẾN TRANH ĐẶC BIỆT" (1961-1965)

Từ tháng 1/1961, địch bắt đầu phản kích, đóng lại đồn bót. Để đối phó với phong trào cách mạng đang phát triển, địch tập trung lực lượng đánh phá. Các tên ác ôn như: Tư Ngọng, Mai Cụt, Su, Năm... chỉ huy bọn cảnh sát và dân vệ ruồng bố, lùng sục sâu trong xóm ấp. Đầu tháng 2 năm 1961, trong trận ruồng bố của địch, do sơ hở đồng chí Năm Thiệt bị chúng bao vây bắt tại ấp Giồng Cụt.

Chúng tra tấn nhưng đồng chí vẫn giữ được khí tiết cách mạng và hy sinh. Bọn mật báo viên của Chi khu Ba Tri, Phân chi khu An Đức còn chỉ điểm cho bọn thám báo biệt kích quận phát hiện bao vây bắn chết số cán bộ chủ chốt của xã năm 1961 như: Đồng chí Nguyễn Văn Lường, Xã đội trưởng; đồng chí Đào Văn Thiệt, Chi ủy viên; đồng chí Nguyễn Văn Danh, Thường trực Xã ủy; đồng chí Nguyễn Vốn Dễ, Bí thư Xã Đoàn.

Sau các lần địch đánh phá khủng bố cơ sở, phong trào cách màn gỏ xã An Đức và Thị trấn tạm lắng xuống. Lực lượng bám trụ ở gặp khó khăn. Trừ số cơ sở hợp pháp, đại bộ phận lực lượng bất họ pháp và du kích xã phải hoạt động kiểu "vọt cần câu", ban đêm từ rạch Trũng, huyện Thạnh Phú đi ghe chèo vượt qua sông Hàm Luông vào vàm Mương Đào hoặc vàm Ba Tri để về xã hoạt động, từ 20 giờ đến 23 giờ thì trở lại ghe để đi qua huyện Thạnh Phú. Bộ phận hợp pháp bám lại xã nắm địch tình, bố trí canh gác, làm ám hiệu, đón lực lượng ở Thạnh Phú về mới bung ra hoạt động hàng đêm. Dau nam 1962, dich bat da trien khai ke hoach gom dan tren địa bàn huyện Ba Tri. Chúng chọn 2 xã An Bình Tây và An Đức làm "ấp chiến lược kiểu mẫu", sau đó sẽ lập ở các ấp khác. Sở chỉ huy chúng đặt tại đình An Bình Tây trực tiếp điều khiển điểm và diện chung trong huyện. Áp chiến lược mà Ngô Đình Diệm cho là "diệt cộng sản có hiệu quả nhất" rút kinh nghiệm từ cuộc chiến tranh phản cách mạng ở Mã Lai. Địch bắt đầu khoanh 4 ấp ở An Bình Tây và 5 ấp ở xã An Đức như: Xóm Trại Già, Đường Long thuộc ấp Bến Đình và từ ấp Giồng Cụt lên các ấp Giồng Chuối, Giồng Giữa, Giồng Cốc, Giồng Xoài. Ngày 16/3/1962, địch đã đóng đồn tại ấp Giồng Xoài để bảo vệ ấp chiến lược và khống chế các hoạt động của ta. Những tháng đầu năm 1962 đến 1963, địch đưa đại đội bảo an quận Ba Tri lên đóng quân xã An Đức để hỗ trợ đóng đồn ở ấp Giồng Xoài và tung bọn mật báo viên theo dõi quy luật hoạt động của lực lượng cách mạng cả ngày lẫn đêm, truy tìm cơ sở bám trụ của ta để đánh phá. Tại thị trấn Ba Tri, địch bắt dân đắp bờ bao ấp chiến lược phía ngoài dãy nhà cặp rạch Ba Tri (phía ngoài Cầu Xây) tiếp giáp xã Vĩnh Hòà và đắp bao ngạn lên phía miễu Gò Dinh thuộc Ô6 Thị trấn.

Chúng chia lính bảo an làm nhiều cánh, nhiều tốp để đi lùng sục, càn quét vào các lõm địa hình xung quanh xã, ấp; xâm tìm hầm bí mật ở ngoài hàng tre, bờ ruộng và cả ở trong nhà (nơi nào chúng nghi), nhằm tiêu diệt cán bộ và cơ sở cách mạng.

Ngay trong những ngày địch tiến hành lập ấp chiến lược, cán bộ bất hợp pháp đã bị đánh bật ra khỏi nhân dân. Các đoàn thể giải phóng dần dần bị tan rã, cơ sở nòng cốt co lại nằm im, quần chúng bị kìm kẹp rất khắc nghiệt. Ấp chiến lược thật sự là trại giam trá hình vô cùng nguy hiểm.