THIẾU NỮ THÉP CỦA TUYẾN LỬA

Đó là câu chuyện về bà Trần Thị Thành, trú P.Đồng Sơn (Quảng Trị), cựu

TNXP tuyến lửa 12A, người đã cùng đồng đội dâng trọn tuổi trẻ và máu

xương để mở đường, tiếp tế cho miền Nam trong những năm tháng bom

đạn.

THIẾU NỮ "THÉP"

Trong ký ức của những người từng đi qua tuyến lửa 12A, câu chuyện nữ TNXP

Trần Thị Thành đứng trên quả bom nổ chậm và cất tiếng hát động viên đồng đội

luôn là biểu tượng của lòng quả cảm. Nay tuy đã 80 tuổi, sống yên bình tại

P.Đồng Sơn, bà Thành vẫn kể rành rọt từng khoảnh khắc sinh tử trên con

đường lửa năm xưa, nơi mà tuổi trẻ của bà và hàng trăm đồng đội đã gửi lại

không ít máu xương.

Bà Thành trân quý những phần thưởng được Đảng, Nhà nước trao tặng cho

đơn vị và bản thân

ẢNH: NGUYỄN PHÚC

Đại đội C759 được giao quản lý 10 km đường từ Khe Cấy đến Bãi Dinh, đơn vị

mà bà Thành (quê H.Tuyên Hóa, Quảng Bình cũ) lần lượt giữ cương vị Đại đội

phó rồi Chính trị viên đại đội. Đây là tọa độ lửa hứng chịu hàng trăm tấn bom

đạn trút xuống nhằm cắt đứt mạch giao thông chiến lược men theo dãy Trường

Sơn đưa hàng vào miền Nam. C759 phải vừa lấp hố bom, vừa mở đường mới,

bảo đảm cho từng đoàn xe gạo, súng đạn, quân đội vượt qua. Họ làm việc trong

điều kiện chỉ có khẩu hiệu duy nhất vang mãi: "Máu C759 có thể đổ, nhưng

đường C759 không thể tắc".

Bà Thành nhớ rõ một đêm năm 1966, đối phương dồn lực đánh đoạn Khe Ve,

thả xuống 50 quả bom nổ chậm. Đường suối, sườn đồi bị cày nát, tuyến giao

thông có nguy cơ tê liệt. Trong lúc đi kiểm tra, bà và Đại đội trưởng công binh

bất ngờ bị một quả bom phát nổ hất tung xuống đường, nằm sát ngay một quả

bom chưa kích hoạt. Giữa tiếng động cơ xe, tiếng bom dội từ núi, bà Thành vẫn

bình tĩnh tìm cách xử lý. Khi phát hiện quả bom nổ chậm án ngữ tuyến huyết

mạch, bà chỉ nói ngắn gọn: "Để tôi đứng trên đó, nếu lò xo bom chuyển động, tôi

sẽ hô".

Thế rồi giữa khói bụi, bà leo lên quả bom, đứng thẳng người, miệng hát to để

trấn an đồng đội đang quần quật san lấp. Tiếng hát nghẹn rung giữa rừng núi

như xua đi nỗi sợ của mọi người. Khi đường tạm thông, đoàn xe vượt qua an

toàn, quả bom mới nổ, phá tung ngọn đồi phía sau. Đêm ấy, mọi người đều bảo:

"Chỉ có Thành "thép" mới làm được chuyện đó".

Bà Thành gửi gắm nhiều điều cho thế hệ trẻ, mong muốn người trẻ xây dựng

kinh tế, đưa đất nước phát triển hùng cường

Sự khốc liệt của tuyến lửa 12A không chỉ có bom nổ chậm. Đồi 37 là nơi hằn

sâu nỗi đau của biết bao cuộc chia ly. Bà kể như nghẹn lại: Mỗi khi thấy "dấu"

của đồng đội thông qua mùi hôi hay xuất hiện đàn ruồi nhặng bâu, đó là lúc họ

biết một người nữa đã nằm lại.

Hàng chục năm trôi qua, ký ức ấy vẫn là nỗi ám ảnh không lời: những thi thể

chưa kịp đưa lên thì bom Mỹ lại trút xuống, vùi lấp tất cả; những người còn sống

buộc phải ra lệnh cho đoàn xe đi qua trên chính nơi đồng đội mình nằm lại.

"Nghĩ đến mà đau lắm…, nhưng khi đó chiến trường quyết liệt, nhiệm vụ buộc

phải thế", bà nghẹn giọng.

Bà Thành từng nói: "Bom nổ thì tôi bay, nhưng nếu tôi sợ thì chiến sĩ cấp dưới

biết dựa vào ai?". Hơn nửa đời người, bà chưa bao giờ xem mình là người

hùng, nhưng đồng đội thì luôn gọi bà là "thiếu nữ thép của tuyến lửa".

"TÔI TỰ HÀO VÌ ĐƯỢC ĐẢNG THƯƠNG"

Những phẩm chất kiên trung ấy được hun đúc từ tuổi thơ quá nhiều mất mát. 9

tuổi mồ côi cha, 10 tuổi mồ côi mẹ khi em gái út mới 1 tuổi. Ba chị em côi cút

nương tựa nhau, mót lúa nuôi nhau qua ngày trong cảnh chiến tranh trăm bề

thiếu thốn. "Mười mấy tuổi mà rắn rỏi lắm", bà nói, trong mắt vẫn ánh lên nỗi

buồn của thời thơ ấu ít ai tưởng tượng nổi.

16 tuổi, bà có người yêu đầu, một anh bộ đội cùng làng. Chưa kịp hứa hẹn gì,

anh hy sinh năm 1965. Mất mát ấy bóp nghẹt trái tim cô gái trẻ nhưng cũng

chính là ngọn lửa thôi thúc bà dấn thân mạnh mẽ hơn.

Bà Thành tham gia giao lưu trực tuyến “Những câu chuyện thời hoa lửa”

Nỗi đau chưa kịp nguôi, năm 1968, em gái bà là Trần Thị Thế theo chị lên tuyến

12A và hy sinh khi mới 17 tuổi. Một quả rốc két thả xuống hầm ở đồi Ba Trại

khiến thi thể em gái tan vào đất đá. Đó là vết thương mãi không khép lại trong

lòng người chị cả.

Dẫu vậy, bà Thành không cho phép mình gục ngã. Năm 1969, bà được điều về

UBND tỉnh Quảng Bình cũ làm việc, rồi ra Hà Nội học tập. Sau đó, bà về T.Ư

Đoàn, trở lại quê làm Phó chủ tịch UBND H.Tuyên Hóa rồi lên công tác tại UBND

tỉnh, phụ trách khối văn hóa - xã hội. Bà luôn bảo: "Đảng thương mình lắm. Mình

ít chữ nhưng Đảng giao việc thì phải làm cho tròn".

Tuổi già an dưỡng hơn 20 năm nay, nhưng bà vẫn chưa một ngày nghỉ. Bà

tham gia Hội Cựu TNXP tỉnh, làm công tác Hội Nghĩa tình Trường Sơn, lặn lội

khắp nơi để được gặp lại đồng đội cũ - còn sống thì ôm nhau mà cười, đã mất

thì thắp nén nhang tri ân.

Gia đình là nơi bù đắp những đau thương thời chiến. Bà lập gia đình, có 4 người

con, ai cũng trưởng thành, có công ăn việc làm. Chồng bà là một bác sĩ từng

công tác ở Lào, đã mất gần 20 năm. Bà bảo mình may mắn hơn nhiều đồng đội

khác khi được nhìn thấy con cháu đề huề...

LỜI NHẮN CHO THẾ HỆ TRẺ

Khi được hỏi thế nào là sự hy sinh, bà Thành im lặng một lúc rồi nói: "Hy sinh là

tuổi thanh xuân, là tình yêu, là sức khỏe để mở một con đường cho dân mình

không làm nô lệ".

Nếu ngày ấy, bà Thành và các đồng đội chiến đấu để "chống Mỹ, cứu nước", thì

với bà, thế hệ trẻ hôm nay có một nhiệm vụ cũng quan trọng không kém là xây

dựng đất nước. "Các cháu không còn đánh giặc nữa thì phải làm kinh tế, xây

dựng quê hương. Đoàn kết là tất cả, đoàn kết thì thắng lợi. Phải làm sao cho

dân mình bớt khổ, cho đất nước mình mạnh lên, sánh vai với các cường quốc",

bà nhắn gửi.

Ngồi trong căn nhà nhỏ nhìn ra vườn, người thiếu nữ năm xưa từng đứng hát

trên quả bom nổ chậm vẫn giữ giọng nói hào sảng, đôi mắt lấp lánh niềm tin.

Những gì bà đã trải qua, mồ côi cha mẹ, mất người yêu, mất em gái, mất hàng

trăm đồng đội... không làm bà chai sạn, mà ngược lại càng khiến bà trân trọng

từng ngày hòa bình.

Bà bảo: "Giờ mỗi ngày trôi qua đều là một món quà. Nhìn con cháu trưởng

thành, có trách nhiệm, tôi thấy công lao của thế hệ mình không uổng".

Và những câu chuyện của bà, về bom nổ chậm, về những đêm đứng trên đồi

hát át tiếng bom, về những đồng đội hy sinh mà không kịp nhắn gửi điều gì, vẫn

sẽ ở lại như một ngọn lửa. Ngọn lửa của một thời bi tráng, lòng kiên trung, tình

yêu Tổ quốc đến tận cùng. Ngọn lửa mà bà hy vọng thế hệ hôm nay sẽ tiếp tục

giữ gìn. "Chúng tôi đã giữ được con đường Trường Sơn, còn các cháu hãy giữ

cho được tương lai của đất nước", bà gửi gắm.