Thiếu tướng, GS, TS Lê Trung Hải: Người thầy thuốc quân y lặng thầm cứu người, bền bỉ trao truyền tri thức

Tự hào hai màu áo

Nếu có một hình ảnh xuyên suốt cuộc đời nghề nghiệp của Thiếu tướng, GS, TS, Nhà giáo Ưu tú, Bác sĩ cao cấp Lê Trung Hải, đó là hình ảnh hai màu áo luôn song hành: Màu áo Bộ đội Cụ Hồ và màu trắng blouse của người thầy thuốc nhân dân.

Với ông, đó vừa là hai trang phục nghề nghiệp, vừa là hai hệ giá trị hòa quyện: Kỷ luật, trách nhiệm của một vị tướng, người quân nhân cách mạng và lòng nhân ái, tận tụy, bao dung của người thầy thuốc.

Bước vào căn nhà của Thiếu tướng, GS, TS Lê Trung Hải trong Khu Nhà ở Cán bộ Bệnh viện Quân y 103 tại khu Văn Quán, phường Hà Đông TP Hà Nội, cảm nhận trước mắt tôi là một không gian mộc mạc, gần gũi.

Căn phòng không rộng, đồ đạc giản dị, nhưng trên các bức tường là các giá sách với nhiều cuốn sách quý cùng 2 bộ quân phục cấp tướng với những tấm huân chương, bằng khen, giải thưởng khoa học được treo ngay ngắn, như những minh chứng lặng lẽ về câu chuyện một đời làm nghề của vị tướng quân y.

Thiếu tướng, GS, TS, bác sĩ cao cấp Lê Trung Hải sinh năm 1957 tại Hà Nội, trong một gia đình mà nghề y không chỉ là công việc, mà là lẽ sống. Cha ông, Thiếu tướng, GS, TSKH, Thầy thuốc Nhân dân, Anh hùng LLVT nhân dân Lê Thế Trung (được tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về khoa học và công nghệ), nguyên Giám đốc Học viện Quân y, một trong những cây đại thụ của nền y học quân sự Việt Nam.

Mẹ ông từng công tác tại Khoa Bỏng Bệnh viện Quân y 103 (Học viện Quân y). Ngôi nhà nhỏ của gia đình cùng suốt những năm tháng tuổi thơ của cậu bé Lê Trung Hải vì thế luôn gắn liền với mùi thuốc sát trùng, với những câu chuyện trực đêm, mổ cấp cứu và với những chuyến đi vội vã giữa đêm khuya của người cha khoác áo lính.

Những ký ức ấy lặng lẽ ấy bồi đắp trong tâm hồn cậu bé Lê Trung Hải một ước mơ rất sớm: Trở thành bác sĩ để chữa bệnh, cứu người, phục vụ bộ đội và nhân dân. Ước mơ ấy không phải là sự lựa chọn ngẫu nhiên, mà là kết quả của việc lớn lên giữa những hy sinh thầm lặng của cha mẹ, giữa những sinh mệnh được níu giữ lại từ lằn ranh hết sức mong manh.

Trong câu chuyện thân mật với vị tướng quân y, tôi được biết rằng, tháng 10-1974, sau khi tốt nghiệp phổ thông trung học hệ 10 (nay là THPT), cậu học sinh ưu tú Lê Trung Hải thi đỗ vào Trường Đại học Quân y (nay là Học viện Quân y). 6 năm miệt mài học tập khép lại bằng tấm bằng bác sĩ nội trú ngoại khoa với điểm trung bình cao nhất khóa (8,62), Bác sĩ trẻ Lê Trung Hải đã hành quân lên biên giới phía Bắc, trực tiếp là Cao điểm 400 (Cao Lộc, Lạng Sơn) và sau đó tham gia cấp cứu xử trí thương binh tại Ban Ngoại, Tiểu đoàn Quân y 24, Sư đoàn 337, nơi cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc khi đó đang diễn ra ác liệt.

Trong điều kiện vô cùng khó khăn, thiếu thốn, bác sĩ trẻ Lê Trung Hải trực tiếp phẫu thuật, cấp cứu thương binh, bệnh binh.

Những ca mổ dã chiến, những đêm trắng nơi tuyến lửa không chỉ rèn luyện tay nghề, mà còn hun đúc bản lĩnh của một thầy thuốc quân y. Chính từ thực tiễn chiến trường ấy, đã giúp Lê Trung Hải hoàn thành đề tài khoa học đầu tay về cơ cấu tổn thương và xử lý thương binh trong chiến đấu, công trình nhỏ nhưng giàu giá trị thực tiễn, đặt nền móng cho tư duy nghiên cứu chuyên sâu gắn với đời sống sau này.

Dấu ấn người mở đường trong ghép tạng

Hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ phục vụ chiến đấu, trở về Thủ đô Hà Nội, bác sĩ quân y Lê Trung Hải tiếp tục học tập, nghiên cứu và được phân công làm giảng viên Bộ môn Ngoại chung Học viện Quân y.

Nhưng khát vọng của người bác sĩ trẻ giàu nhiệt huyết không dừng lại ở những gì đã có. Anh sớm nhận ra rằng, để y học Việt Nam tiến lên, phải mạnh dạn bước vào những lĩnh vực mới, khó và nhiều thách thức. Ghép tạng, khi ấy còn rất xa lạ, đã trở thành mối quan tâm đặc biệt của anh.

Những năm tu nghiệp ở Đức (1988-1990); đào tạo sau tiến sĩ tại Đại học Y khoa Chicago (Mỹ), rồi học tập, nghiên cứu về ghép tạng tại Đài Loan (Trung Quốc) và Nhật Bản, đã mở ra cho bác sĩ Lê Trung Hải một chân trời mới.

Nhưng quan trọng hơn, những chuyến đi ấy giúp ông hình thành một tư duy rõ ràng: Tri thức chỉ thực sự có giá trị khi được đưa về phục vụ người bệnh trong nước.