Thiếu tướng Hoàng Đan
Thiếu tướng Hoàng Đan (1928–2003) là một tướng lĩnh lỗi lạc của Quân đội nhân dân Việt Nam, người được mệnh danh là "Hổ tướng" xứ Nghệ với hơn 40 năm cầm quân qua các thời kỳ chiến tranh cứu nước và bảo vệ biên cương Tổ quốc. Năm 2015, ông vinh dự được Đảng và Nhà nước truy tặng danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Trong chiến dịch Điện Biên Phủ lịch sử năm 1954, Thiếu tướng Hoàng Đan lúc đó giữ chức vụ Trung đoàn phó Trung đoàn 57, Đại đoàn 304. Ông cùng đơn vị đảm nhiệm một trong những nhiệm vụ khó khăn và chiến lược nhất mặt trận: vây hãm, cô lập và đánh bại phân khu Hồng Cúm.
1. Nhiệm vụ chiến lược tại phân khu Hồng CúmBao vây và chia cắt: Trung đoàn 57 của ông nhận lệnh chốt giữ phía nam, xây dựng hệ thống giao thông hào bao vây xung quanh phân khu Hồng Cúm (vị trí chiến lược che chở hướng Nam của tập đoàn cứ điểm). Trận địa của đơn vị tạo thành một "cánh cung" siết chặt, cắt rời hoàn toàn sự liên lạc và chi viện giữa phân khu Hồng Cúm với phân khu Trung tâm mường Thanh
Khống chế sân bay: Đơn vị của ông đã tích cực đào hào tiếp cận, khống chế hoàn toàn sân bay Hồng Cúm, triệt tiêu đường tiếp tế hàng không bằng máy bay của thực dân Pháp tại đây.
2. Sáng kiến đào hào và chiến thuật vây lấn đặc sắc
Trong hồi ức chiến đấu, vị tướng mưu lược này đã chỉ huy bộ đội kiên trì đào hệ thống giao thông hào xuyên qua các bãi mìn và hàng rào dây thép gai của địch.
Lối đánh "vây lấn" bò sát vào gần đồn địch giúp quân ta tiêu hao đáng kể sinh lực địch bằng các mũi bắn tỉa, đồng thời tạo bàn đạp tấn công vững chắc, hạn chế tối đa hỏa lực pháo binh và không quân của Pháp.
3. Ngăn chặn địch rút chạy sang Lào
Khi tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ đứng trước nguy cơ sụp đổ hoàn toàn, bộ chỉ huy Pháp có kế hoạch cho quân lính rút chạy sang biên giới Lào để bảo toàn lực lượng.
Nhờ thế trận bao vây phòng ngự kiên cố, Trung đoàn 57 do ông làm Trung đoàn phó đã chặn đứng hoàn toàn mọi nỗ lực phá vây tháo chạy của quân Pháp tại Hồng Cúm. Đến đêm ngày 7/5/1954, toàn bộ hơn 1.200 quân địch tại phân khu này buộc phải hạ vũ khí đầu hàng.
4. Gắn liền với lời thề "Đi Điện Biên Phủ về ta cưới"
Chiến dịch Điện Biên Phủ không chỉ là mốc son binh nghiệp mà còn gắn liền với chuyện tình huyền thoại của ông và người vợ – bà Nguyễn Thị An Vinh.
Trước khi hành quân lên Tây Bắc, ông chỉ kịp tạt qua nhà gặp người yêu, trao lại chiếc xe đạp cùng lời hẹn sắt đá: "Đánh thắng trận này, anh về cưới em!". Đúng như lời hẹn, ngay sau chiến thắng vĩ đại năm 1954, ông tức tốc đạp xe hơn một trăm cây số về Nghệ An để tổ chức đám cưới.
Kinh nghiệm tôi luyện từ mặt trận Điện Biên Phủ khắc nghiệt chính là hành trang quý báu giúp ông trưởng thành vượt bậc, trở thành một vị "Hổ tướng" bách chiến bách thắng ở các chiến trường miền Nam và biên giới sau này.
