Thiếu tướng Hoàng Đan: Vị tướng trí dũng song toàn, trọn đời cống hiến cho binh nghiệp

Tham gia hoạt động cách mạng từ năm 1945, trải qua nhiều vị trí công tác quan trọng, Thiếu tướng Hoàng Đan đã dành trọn cuộc đời mình cho binh nghiệp.

Đánh giá về ông, nguyên Tổng Bí thư Lê Khả Phiêu từng trân trọng viết: “Nói đến đồng chí Hoàng Đan - tướng Hoàng Đan, toàn quân ai cũng biết rõ và ngưỡng mộ ông. Một con người hầu như cả cuộc đời, cả sự nghiệp của ông đều gắn bó trong lĩnh vực quân sự... Đồng chí còn là một nhà giáo, nhà quản lý khoa học quân sự giỏi, với dày dặn kinh nghiệm qua thực tiễn chiến trường nhiều năm nên ông có uy tín lớn trong Quân đội và nhân dân ta”.

Với những đóng góp to lớn cho Quân đội và đất nước, năm 2015, Thiếu tướng Hoàng Đan đã được Nhà nước truy tặng danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Vị tướng dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm

Nhận xét về Thiếu tướng Hoàng Đan, Thượng tướng Hoàng Minh Thảo từng khẳng định: “Tướng Hoàng Đan là một tướng chiến trận. Nơi nào có cuộc chiến ác liệt nhất là có mặt tướng Hoàng Đan. Ông chiến đấu dũng cảm và chỉ huy có mưu trí”.

Thiếu tướng Hoàng Đan sinh năm 1928 tại xã Nghi Thuận, huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An (nay là xã Trung Lộc, tỉnh Nghệ An). Tham gia cách mạng từ sớm, năm 1946 ông nhập ngũ, sau đó kinh qua nhiều chức vụ chỉ huy khác nhau trên khắp các chiến trường.

Cuộc đời quân ngũ của ông gắn liền với những năm tháng chiến tranh khốc liệt nhất của dân tộc, từ kháng chiến chống thực dân Pháp, chống đế quốc Mỹ cứu nước, cho đến chiến tranh bảo vệ biên giới Tây Nam và biên giới phía Bắc. Ở bất kỳ cương vị nào, trên chiến trường nào, tướng Hoàng Đan cũng được đồng đội biết đến là người chỉ huy trí dũng song toàn. Ông luôn nhận được sự yêu thương, cảm phục sâu sắc từ đồng chí, đồng đội bởi tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm.

Ông được nhắc đến như một vị tướng của trận mạc, không ngại gian khó hay hiểm nguy, trực tiếp đến tận thực địa để trinh sát, chỉ đạo các đơn vị chiến đấu. Đặc biệt, ngay cả khi đã trở thành sĩ quan cao cấp, Thiếu tướng Hoàng Đan vẫn giữ vững lối làm việc kỷ luật, luôn xông pha nơi tuyến đầu. Ông luôn trăn trở, tìm tòi những cách đánh mới mưu trí, sao cho giảm thiểu tổn thất ít nhất về quân số cũng như cơ sở vật chất, làng mạc của nhân dân.

Trong một cuộc phỏng vấn với báo chí, ông Hoàng Nam Tiến, con trai của Thiếu tướng Hoàng Đan từng xúc động chia sẻ: “Là người chỉ huy trong Quân đội, ba tôi hiểu mình phải thực hiện tốt nhất nhiệm vụ mà Đảng và Nhà nước, Bác Hồ giao cho. Nếu chỉ dũng cảm, chỉ kiên quyết chấp hành mệnh lệnh chiến đấu và chiến thắng là không đủ, mà cần phải mưu trí, thông minh, am hiểu nghệ thuật chiến tranh, am hiểu khoa học kỹ thuật, làm sao chiến thắng nhưng đổ máu, hy sinh thấp nhất. Một người lính có thể là người con, người em, người anh, và thậm chí là người cha của một gia đình. Vì thế, chúng ta không thể nói trận đánh nào đó có tổn thất nhỏ, bởi mỗi người lính ngã xuống là tổn thất không thể bù đắp đối với gia đình...”.

Trái tim ấm nóng cùng chuyện tình đẹp

Không chỉ được biết đến là một vị tướng tài ba nơi chiến trường, Thiếu tướng Hoàng Đan còn khiến nhiều người ngưỡng mộ bởi chuyện tình đẹp, thủy chung với người vợ tào khang - bà Nguyễn Thị An Vinh.

Những bức thư tình ông gửi cho vợ trong suốt nhiều năm đằng đẵng xa cách đã được người con trai thứ của ông là ông Hoàng Nam Tiến cẩn thận lưu giữ và xuất bản thành cuốn sách xúc động mang tên "Thư cho em".

Qua từng trang sách, người đọc cảm nhận được tình yêu chân thành cùng trái tim ấm nóng của vị tướng trận mạc. Vẫn mang phong cách quyết chiến, quyết thắng như khi đối mặt với kẻ thù, khi đã xác định được tiếng gọi của con tim, tướng Hoàng Đan "hành động đúng như một người chỉ huy trước khi bước vào trận đánh... Đêm tối mù mịt và những bất trắc của chiến tranh không ngăn được bước chân người lính khát khao tìm hạnh phúc" (trích cuốn "Thư cho em").

Dù xa cách liên miên bởi nhiệm vụ chiến đấu, tướng Hoàng Đan vẫn luôn giữ trọn tình yêu nhiệt thành đối với người vợ nơi quê nhà. Trong mỗi lá thư, ông đều chủ động trao gửi những tình cảm ngọt ngào, chân thành nhất:

“Kể từ khi chúng ta đặt vấn đề chính thức với nhau, nghĩa là đã thành vợ chồng chưa cưới, lúc đó em 20 tuổi và anh 25 tuổi em nhỉ. Từ đó đến nay đã hơn mười năm nhưng anh vẫn cứ cảm tưởng như mới ngày nào đó. Kể từ cái hôn anh hôn em đầu tiên hôm chúng ta về thăm mẹ, anh vẫn còn nhớ như mới ngày nào gần đây. Có lẽ thời gian thì đã lâu rồi nhưng trong ý nghĩ của anh, tất cả những cảm tưởng như mới gần đây. Lúc nào anh cũng cảm thấy em của anh bé bỏng như những ngày anh mới yêu em”.

(Trích cuốn "Thư cho em")

“Chồng em yêu em nhiều, anh tin cái đó cũng giúp em vui được phải không em, vì thực tế anh cũng vậy. Tuy sống ở tập thể công tác luôn nhưng có em yêu anh nhiều cũng làm anh vui vẻ công tác hơn”.

(Trích cuốn "Thư cho em")

Những lá thư mặn nồng trải dài theo năm tháng không chỉ giúp tình yêu giữa hai người thêm bền chặt, mà còn trở thành điểm tựa tinh thần vững chắc, tiếp thêm động lực để Thiếu tướng Hoàng Đan yên tâm chiến đấu, cống hiến trọn đời cho Quân đội và Tổ quốc.