THIẾU TƯỚNG HOÀNG SÂM – ĐỘI TRƯỞNG ĐẦU TIÊN CỦA ĐỘI VIỆT NAM TUYÊN TRUYỀN GIẢI PHÓNG QUÂN, VỊ TƯ LỆNH ĐẦU TIÊN CỦA QUÂN KHU 3 - PHẦN VI

Vị Tư lệnh đầu tiên của Quân khu 3

Sau năm 1954, Hoàng Sâm tiếp tục được giao giữ chức vụ Đại đoàn trưởng Đại đoàn 320, rồi đảm nhiệm nhiều vị trí chỉ huy trong hệ thống quân khu. Ông lần lượt làm Tư lệnh Quân khu Tả Ngạn, Tư lệnh Quân khu Hữu Ngạn và Tư lệnh Quân khu 3.

Ngày 1 tháng 11 năm 1963, Bộ Quốc phòng quyết định hợp nhất Quân khu Tả Ngạn và Quân khu Hữu Ngạn thành Quân khu 3. Hoàng Sâm được chỉ định làm Bí thư Quân khu ủy kiêm Tư lệnh Quân khu. Ông trở thành vị tư lệnh đầu tiên của Quân khu 3 sau khi quân khu được tổ chức lại theo mô hình mới.

Đây là địa bàn có vị trí quan trọng trong hệ thống phòng thủ miền Bắc, bao gồm nhiều tỉnh đồng bằng Bắc Bộ và các khu vực ven biển. Quân khu vừa có nhiệm vụ tổ chức, quản lý lực lượng vũ trang địa phương, vừa phải phối hợp với các đơn vị chủ lực, xây dựng thế trận phòng thủ và chuẩn bị đối phó với nguy cơ chiến tranh mở rộng.

Trên cương vị Tư lệnh, Hoàng Sâm chú trọng xây dựng lực lượng, nâng cao khả năng huấn luyện và sẵn sàng chiến đấu, đồng thời củng cố sự phối hợp giữa bộ đội chủ lực, bộ đội địa phương và dân quân tự vệ. Khi cuộc chiến tranh phá hoại miền Bắc ngày càng gia tăng, nhiệm vụ của Quân khu 3 không chỉ là bảo vệ các địa bàn trọng yếu mà còn phải duy trì hoạt động sản xuất, giao thông và đời sống nhân dân trong điều kiện bị đánh phá.

Ngày 21 tháng 1 năm 1966, Chủ tịch Hồ Chí Minh đến thăm và chúc Tết Đại đội 2, Tiểu đoàn 27 công binh thuộc Quân khu 3. Hoàng Sâm cùng Chính ủy Nguyễn Quyết ra đón Người. Chuyến thăm là sự động viên đối với cán bộ, chiến sĩ đang làm nhiệm vụ, đồng thời thể hiện sự quan tâm của lãnh đạo Đảng và Nhà nước đối với công tác xây dựng lực lượng vũ trang.

Trong thời gian giữ cương vị Tư lệnh Quân khu 3, Hoàng Sâm được đánh giá là người chỉ huy sâu sát thực tiễn, quan tâm đến công tác xây dựng đơn vị và giữ mối liên hệ với cán bộ, chiến sĩ. Ông từng trải qua những năm tháng chỉ huy lực lượng nhỏ trong buổi đầu thành lập quân đội, rồi chỉ huy chiến dịch và các đơn vị lớn trong chiến tranh. Những kinh nghiệm ấy được vận dụng vào nhiệm vụ xây dựng quân khu trong bối cảnh đất nước phải đồng thời bảo vệ miền Bắc và chi viện cho cuộc đấu tranh ở miền Nam.

Bên cạnh nhiệm vụ quân sự, Hoàng Sâm còn được bầu làm đại biểu Quốc hội khóa II và khóa III. Điều đó cho thấy ông không chỉ tham gia công tác chỉ huy trong quân đội mà còn đảm nhiệm trách nhiệm đại diện tại cơ quan quyền lực nhà nước trong giai đoạn đất nước có nhiều nhiệm vụ lớn.