THIẾU TƯỚNG NGUYỄN CHUÔNG - HÌNH MẪU NGƯỜI NÔNG DÂN MẶC ÁO LÍNH TRƯỞNG THÀNH TỪ GIAN KHỔ
Lại Khánh Ly
Thiếu tướng Nguyễn Chuông sinh ngày 23 tháng 8 năm 1926 trong một gia đình nông dân nghèo tại tỉnh Phú Thọ. Lớn lên trong bối cảnh đất nước bị ngoại xâm, người thanh niên trẻ tuổi đã sớm mang trong mình tinh thần yêu nước và quyết tâm giải phóng dân tộc. Năm mới 16 tuổi, ông quyết định trốn nhà đi bộ đội, dấn thân vào con đường binh nghiệp dù lúc bấy giờ ông còn chưa biết đọc, biết viết. Bằng ý chí tự học phi thường và tinh thần ham học hỏi, ông vừa trực tiếp cầm súng chiến đấu ngoài mặt trận, vừa tranh thủ thời gian tự học văn hóa để nâng cao trình độ, từng bước học hết cấp hai bổ túc và trở thành một sĩ quan chỉ huy mưu trí, am hiểu quân sự.
Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, đồng chí Nguyễn Chuông tham gia khởi nghĩa cướp chính quyền tại quê nhà Tam Nông, rồi chính thức đứng vào hàng ngũ chiến sĩ Vệ quốc đoàn. Trải qua hàng chục trận đánh khốc liệt, ông trưởng thành nhanh chóng từ vị trí tiểu đội trưởng lên tiểu đoàn trưởng của Đại đoàn 312 Anh hùng và trực tiếp tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ lịch sử. Trong đợt chiến đấu cam go tại Điện Biên Phủ, tiểu đoàn của ông đảm nhận vai trò mũi nhọn chủ công tấn công các cứ điểm phòng ngự kiên cố của địch. Trong một trận chiến không cân sức, ông bị thương nặng và bị quân Pháp bắt giữ. Dù rơi vào tay kẻ thù và trở thành cán bộ có chức vụ cao nhất của ta bị địch bắt trong chiến dịch, ông vẫn giữ vững tư cách, khí tiết kiên trung của người chiến sĩ cách mạng, kiên quyết không khai báo. Sau khi chiến dịch kết thúc thắng lợi, ông được trao trả, lập tức trở lại đội ngũ để tiếp tục cống hiến.
Bước sang cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, tài năng cầm quân và lối đánh quyết đoán, táo bạo của ông tiếp tục được khẳng định qua nhiều chiến trường. Khoảng hai mươi năm sau trận Điện Biên Phủ, ông đã phát triển thành Sư đoàn trưởng Sư đoàn 312 thuộc Quân đoàn 1, trực tiếp tham gia cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975. Trong Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, sư đoàn do ông chỉ huy đã ghi dấu ấn chói lọi khi đánh tan rã Sư đoàn 5 thiện chiến của quân đội Sài Gòn tại mặt trận Bình Dương, góp phần mở toang cánh cửa tiến về giải phóng hoàn toàn miền Nam. Sau khi đất nước thống nhất, ông tiếp tục nhận trọng trách hành quân ngược lên phía Bắc, giữ cương vị Tư lệnh Quân đoàn 29 và Phó Tư lệnh Quân khu 2 để kiên cường trấn giữ biên cương tổ quốc.
Năm 1983, đồng chí Nguyễn Chuông được thăng quân hàm Thiếu tướng. Sau khi rời chiến trường và nghỉ hưu vào năm 1991, vị tướng già thẳng thắn, chân tình lại tìm thấy niềm đam mê mới với văn chương. Ông đã viết và xuất bản nhiều tác phẩm hồi ký sâu sắc như "Đường tới chân trời", "Tim tôi thắp lửa", và "Đường binh nghiệp của tôi" để ghi lại một cuộc đời chinh chiến hào hùng. Ông qua đời ngày 23 tháng 3 năm 2006 tại Hà Nội, hưởng thọ 80 tuổi. Cuộc đời của Thiếu tướng Nguyễn Chuông mãi mãi là một tấm gương sáng ngời về hình mẫu người nông dân mặc áo lính, đi lên bằng lòng dũng cảm, sự tận tụy và lòng trung thành tuyệt đối với Tổ quốc.


