1. Bản lĩnh của người chỉ huy đặc công
Nguyễn Chuông gia nhập quân đội từ thời kháng chiến chống Pháp, nhưng tên tuổi của ông rực sáng nhất trong kháng chiến chống Mỹ và cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc. Với tư duy của một chiến sĩ đặc công, ông nổi tiếng với lối đánh "xuất quỷ nhập thần", thường xuyên trực tiếp bò vào hàng rào căn cứ địch để trinh sát trước mỗi trận đánh.Tại chiến trường Vị Xuyên (Hà Giang) những năm 1984-1989, với cương vị chỉ huy, ông đã cùng các chiến sĩ bám trụ từng hầm chốt giữa làn mưa pháo. Hình ảnh vị tướng già thức trắng đêm bên tấm bản đồ tác chiến đã trở thành điểm tựa tinh thần cho hàng vạn người lính trẻ tại "lò vôi thế kỷ".
2. Cuộc hành trình "trả nợ" đồng độiNăm 1990, khi nghỉ hưu với quân hàm Thiếu tướng, ông Nguyễn Chuông không chọn an nhàn. Ông nhận ra rằng, sau những trận đánh ác liệt, nhiều chiến sĩ của mình đã nằm lại nơi rừng sâu mà chưa có tên trên bia mộ, nhiều người bị thương nhưng thất lạc giấy tờ nên không được hưởng chế độ.
Sưu tầm ký ức: Ông dành hàng chục năm lặn lội khắp các tỉnh thành để gặp gỡ các cựu chiến binh cũ, chắp nối từng chi tiết trong các trận đánh để viết nên những cuốn hồi ký lịch sử chính xác. Những trang viết của ông không chỉ là văn học, mà là căn cứ pháp lý quan trọng để các cơ quan chức năng xác minh hồ sơ người có công.
Người minh oan thầm lặng: Có những trường hợp chiến sĩ hy sinh trong hoàn cảnh đặc biệt bị nghi ngờ hoặc chưa rõ ràng, chính ông đã đứng ra làm chứng, tìm bằng chứng để đòi lại danh dự cho họ. Với ông, mỗi bản danh sách liệt sĩ được bổ sung là một lần ông thấy mình hoàn thành lời thề trước lúc chia xa trên chiến trường.
3. Vị tướng đời thường bình dịDù mang quân hàm cấp Tướng và danh hiệu Anh hùng, ông Nguyễn Chuông sống trong một căn nhà rất giản dị tại Hà Nội. Ông luôn sẵn lòng tiếp đón bất kỳ người lính cũ nào đến tìm mình để nhờ giúp đỡ. Ông không thu bất kỳ một khoản phí nào, thậm chí còn dùng tiền lương hưu để hỗ trợ tàu xe cho những đồng đội nghèo từ vùng sâu vùng xa tìm về.Ông thường tâm sự: "Tôi may mắn hơn hàng vạn anh em là được trở về nhìn thấy ngày hòa bình. Vì thế, tôi phải có trách nhiệm nói thay tiếng nói của những người đã khuất".