Thiếu tướng Nguyễn Đức Huy - Vị tướng đi qua 3 cuộc chiến và nỗi sợ "sự quyến rũ thầm lặng thời bình"

Lịch sử đã đi qua, bao nhiêu câu chuyện đã diễn ra trong cuộc sống hàng ngày nhưng ký ức về một thời máu lửa đó vẫn còn rõ mồn một trong tâm trí Tướng Huy. Đó là những đêm pháo sáng đất và trời Quảng Trị đỏ rực một màu của máu và lửa, biết bao con người đã chết trên dòng sông Thạch Hãn... Cuộc chiến khép lại đã lâu nhưng dường như những ký ức trong tâm tưởng của ông vẫn không thể nào khép lại.

Tướng Huy là một con người rất đặc biệt - ông trải qua 3 cuộc chiến chống Pháp, chống Mỹ và chiến tranh bảo vệ biên giới phía Bắc. Cuộc đời ông là một cuộc chinh chiến dài. Ông quen với họng súng, quen với tiếng nổ, quen với cảnh chết chóc... Và sau những cuộc chiến khốc liệt là những đêm dài không ngủ, nghĩ đến những cảnh máu và nước mắt, nghĩ đến lòng hy sinh, đến gia đình, người thân và người vợ hiền tần tảo phải sống trong tuổi thanh xuân đằng đẵng đợi chờ.

“Suốt mấy mươi năm từ tuổi thanh xuân đến trước lúc nghỉ hưu, tổng cộng thời gian chỉ khoảng hơn một năm tôi sống bên gia đình”, ông nói.

“Ai chẳng tiếc tuổi thanh xuân, ai chẳng mong được sống trong hạnh phúc gia đình. Nhưng chiến tranh thì phải chấp nhận hoàn cảnh và dấn thân cho Tổ quốc”, giọng ông đằm lại, đôi mắt ông hướng nội.

Ở tuổi 94 nhưng vẫn rất tinh anh, ông bình thản đối diện với thời gian, với tâm thế của một người hiểu đời, hiểu chuyện. Tướng Huy lúc nào cũng lạc quan, nụ cười luôn thường trực, giọng ông vẫn sang sảng và trí nhớ của ông già 94 vẫn rất tuyệt vời.

Trò chuyện với phóng viên, ông luôn nhắc đến tình đồng đội. Ông bảo giữa sự khốc liệt của mưa bom lửa đạn, giữa ranh giới sống chết mong manh, ông vẫn bắt gặp nụ cười của những người lính, ý chí của họ mạnh hơn sắt thép và lòng quả cảm tuyệt vời đã không thể bị khuất phục. Ông không thể quên những lúc chia nhau từng miếng cơm, hút chung một điếu thuốc và những người đồng chí sẵn sàng hy sinh mạng sống của mình cho nhau. Rồi ông trầm ngâm: “Biết bao người lính đã hy sinh, có người chưa tìm thấy hài cốt, biết bao người còn mang thương tích trong người, cuộc sống còn gặp khó khăn, mình không thể lãng quên, không thể không nghĩ tới họ…”.

Khi được hỏi về sức mạnh tinh thần nào đã giúp ông và các chiến sĩ vượt qua những năm tháng gian khổ để giành thắng lợi, vị tướng già bồi hồi nhớ lại trận đánh tại Làng Khoai. Tướng Huy kể lại: " Tại trận Làng Khoai, đồng chí Bùi Gia Ngoãn, Đại đội phó, chỉ huy chốt Làng Khoan bị thương nặng, gãy chân. Anh em muốn đưa về sau cứu chữa, nhưng đồng chí Ngoãn kiên quyết ở lại, tự rút dao găm cắt phần chân bị dập, băng bó rồi tiếp tục chỉ huy. Đồng chí Bùi Gia Ngoãn nói với anh em chúng tôi là: “Địch nó đương tấn công, tôi là người chỉ huy, tôi sẽ ở lại đây chiến đấu đến cùng”. Khoảng nửa tiếng sau, đồng chí hy sinh ngay tại trận địa. Hành động dũng cảm đó đã trở thành tấm gương, thôi thúc tất cả anh em noi theo người chỉ huy của mình tiếp tục giữ chốt, tiếp tục chiến đấu vì đất nước. Còn một trường hợp nữa mà tới giờ tôi vẫn áy náy vì chưa tìm được ra, đó là khi bao vây Tà Cơn, trong một lần tôi bị địch phát hiện, nhảy xuống giao thông hào ẩn nấp, ngay lập tức có một chiến sĩ xuất hiện, ôm lấy tôi, đẩy vào bên trong rồi lấy thân mình che cho tôi. Đó là một biểu hiện của tinh thần đoàn kết, sẵn sàng hy sinh. Cho nên những người chỉ huy như chúng tôi luôn tìm cách làm thế nào để đánh thắng nhưng phải giảm thương vong nhất có thể. Tinh thần rất quan trọng, không có thì khó thắng lợi. Điều giúp chúng tôi luôn vượt qua những khó khăn chính là sự đoàn kết, hiệp đồng chặt chẽ, chính là sức mạnh tinh thần của chúng tôi lúc bấy giờ''.

Khi nhắc về những ký ức không thể phai mờ bên dòng sông Thạch Hãn, ánh mắt vị Thiếu tướng trùng xuống, hồi tưởng về đêm ngày 9 tháng 4 năm 1972. Tướng Huy chia sẻ: "Nhiệm vụ của trung đội Mai Quốc Ca (gồm 20 chiến sĩ) - đơn vị đi đầu của Tiểu đoàn 3, trung đoàn 9, sư đoàn 304 là đêm 9/4/1972 cắt cầu Quảng Trị để thực hiện bao vây chiến dịch, giam chân, không cho chúng chạy qua, tạo điều kiện cho lực lượng chính của ta tấn công, tiêu diệt hơn 2.000 quân địch và mấy trăm xe tăng. Mặc dù lực lượng chênh lệch, không cân sức nhưng bộ đội ta đã chiến đấu rất kiên cường. Từ 5h sáng 10/4/1972, anh em đã bắn cháy 2 xe tăng, sau đó địch phải lùi ra. Trong ngày hôm đó chúng tấn công đến 3- 4 lần. Đến chiều 10/4 thì anh em thương vong gần hết, còn chưa được chục người, co về đầu cầu Quảng Trị, tạo thành khu vực cố thủ cuối cùng để giữ bằng được cầu Quảng Trị. Trong khi lực lượng địch lúc này là mấy trăm tên, gồm 2 tiểu đoàn nên chúng đã vào được đầu cầu Quảng Trị và xảy ra trận giáp lá cà. Anh em của ta dùng báng súng đánh nhau, hy sinh đến người cuối cùng".

Bước ra từ những trận chiến vào sinh ra tử, cái chết chưa bao giờ khiến người lính già ấy phải chùn bước. Thế nhưng, giữa những ngày lặng lẽ của thời bình, trong lòng ông lại luôn đau đáu một nỗi sợ: nỗi sợ về những "quyến rũ thầm lặng" của cuộc sống đủ đầy sẽ làm thay đổi bản chất con người.

Ông đã tận mắt chứng kiến những đồng đội, những con người từng mang ý chí sắt thép, vượt qua mọi làn tên mũi đạn nhưng rồi lại gục ngã trước sự trỗi dậy của dục vọng cá nhân. Lòng ông thắt lại khi thấy những người tài giỏi, có học thức, giữ cương vị cao trong xã hội dần biến chất. Nhìn vào đội ngũ cán bộ lãnh đạo hiện nay, trước thực trạng nhiều người bị kỷ luật Đảng, ông thẳng thắn cho rằng đã đến lúc cần phải siết chặt kỷ cương và làm trong sạch đội ngũ.

Với ông, hòa bình không chỉ có hoa hồng mà còn có sự "dữ dội" riêng của nó. Ông luôn tự răn mình và nhắc nhở thế hệ mai sau: "Hãy sống thế nào để không phụ công lao và máu xương của biết bao người đã ngã xuống cho mảnh đất này." Đó không chỉ là lời cảnh tỉnh, mà còn là tâm nguyện sau cùng, cháy bỏng nhất trong cuộc đời của một vị tướng trọn đời vì nước, vì dân.