THIẾU TƯỚNG NGUYỄN HỮU VỊ (1930 - 2018)
Ông sinh năm 1930 trong một gia đình nghèo ở làng Châu Bình, quận Ba Tri (nay thuộc xã Châu Bình, huyện Giồng Trôm), tỉnh Bến Tre. Ông là con thứ tám trong gia đình nên thường gọi là Tám Vị.
Lúc nhỏ, Tám Vị học hết lớp 2 trường làng thì phải nghỉ học để phụ giúp gia đình. Năm 11 tuổi, Tám Vị đi ở đợ giữ em để phụ trả nợ cho cha. Năm 17 tuổi, ông tham gia cách mạng, được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương tháng 10/1949. Cũng trong năm này, ông tham gia du kích xã Châu Bình, đến năm 1950 làm Xã đội trưởng xã Châu Bình. Ông trực tiếp làm binh vận, vận động Mã Kim Sơn làm binh biến lấy được 10 đồn, giải phóng hoàn toàn xã Châu Bình trong năm 1950. Đây là một trong những thành tích đầu tiên rất ấn tượng của ông.
Sau Hiệp định Genève, ông được phân công ở lại, làm nhiệm vụ giao bảo (tức là giao liên và bảo vệ). Tháng 3/1956, do bị chỉ điểm, ông bị địch bắt giam ở Khám Lá Bến Tre, sau đó đày đi Pleiku rồi chuyển xuống trại tù Quy Nhơn, Phú Lợi. Tháng 10/1959 ra tù, ông móc nối trở lại công tác tại xã.
Trong Đồng khởi đợt 1, Nguyễn Hữu Vị được phân công làm Tiểu đội trưởng bạch binh, sau đó làm Trung đội trưởng của Đại đội 269. Giữa tháng 4/1964, khi Tiểu đoàn 516 được thành lập, ông được phân công làm Tiểu đoàn phó, Tham mưu trưởng Tiểu đoàn. Chiến thắng Lộ Thơ tháng 8/1964 ở Thành Triệu (Châu Thành) gắn liền với chiến công của Tiểu đoàn 516, trong đó có vai trò chỉ huy của ông.
Tháng 10/1965, ông được bổ sung vào Tỉnh ủy, giữ chức Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 516. Trong Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968, ông được phân công làm Tỉnh đội phó kiêm Chiến đoàn trưởng bao gồm Tiểu đoàn 516 và Tiểu đoàn 2 của tỉnh. Ông trực tiếp chỉ huy nhiều trận thắng lớn như trận tiêu diệt gọn 1 đại đội thám báo và 2 tiểu đoàn thuộc Trung đoàn 10, Sư đoàn 7 ngụy Sài Gòn ở đồng Hữu Định, chỉ huy đội săn tàu diệt 28 tàu chiến, tàu chỉ huy quân Mỹ trên sông Giồng Trôm, được Đài Tiếng nói Việt Nam ca ngợi là “Bạch Đằng giang thời đại,...
Tháng 10/1968, ông được điều động về khu nhận nhiệm vụ mới. Đầu năm 1970, ông làm Trung đoàn trưởng Trung đoàn 1. Tháng 10/1974, quân khu thành lập Sư đoàn bộ binh 8 tại chiến trường Mỹ Tho, ông được giao làm Phó Tư lệnh sư đoàn (đến tháng 1/1977). Trong chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, sư đoàn lập được nhiều chiến công, tham gia giải phóng tỉnh Tiền Giang. Năm 1976, quân khu đưa toàn bộ sư đoàn làm nhiệm vụ xây dựng kinh tế ở Đồng Tháp Mười, khu vực biên giới.
Tháng 2/1977, ông quay về tỉnh công tác, tham gia Ban Thường vụ Tỉnh ủy, giữ chức Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh cho đến năm 1992 thì nghỉ hưu.
Sau khi nghỉ hưu, ông tiếp tục được tỉnh giao làm Chủ tịch Hội Cựu chiến binh tỉnh liên tục 3 nhiệm kỳ, đến năm 2007 thì nghỉ hắn. Ông mất ngày 12/12/2018, hưởng thọ 89 tuổi.
Với thành tích đạt được trên con đường binh nghiệp, cuối năm 1985, Nguyễn Hữu Vị được phong quân hàm Thiếu tướng. Năm 2011, ông được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Suốt đời phấn đấu, cống hiến, Thiếu tướng Nguyễn Hữu Vị được Nhà nước tặng thưởng nhiều huân chương, huy chương cao quý. Ông được đồng chí, đồng đội, kể cả cấp trên nể trọng vì lòng dũng cảm và tài năng thao lược quân sự. Trong công việc, ông là người chỉ huy nghiêm khắc, trầm tĩnh, không do dự chần chừ xử lý những tình huống khó khăn nhất, đặc biệt là không bao giờ thoái thác, né tránh trách nhiệm. Trong sinh hoạt hàng ngày thì hết sức giản dị, gần gũi nhưng khi chỉ huy chiến đấu thì ông rất cương quyết, dứt khoát, ra mệnh lệnh chính xác, kịp thời trong mọi tình huống.
Ngoài ra, ông còn góp công lớn xây dựng nền quốc phòng toàn dân, quan tâm đến chính sách hậu phương quân đội, đền ơn đáp nghĩa đối với thương binh, gia đình liệt sĩ và gia đình có công với cách mạng ở địa phương. Ông Trương Vĩnh Trọng, Nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Phó Thủ tướng Chính phủ đánh giá: "Tài năng quân sự của anh, những chiến tích trải nghiệm đã tạo nên vị tướng chiến trường đúng nghĩa. Chiến lệ của những trận đánh do anh chỉ huy đã làm phong phú kho tàng khoa học, nghệ thuật quân sự Việt Nam trong chiến tranh nhân dân thời đại Hồ Chí Minh. Với cương vị là Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy nhiều khóa, anh Tám Vị có tầm chiến lược, tạo điều kiện phát triển cho nhiều lớp cán bộ quân sự dân - chính - đảng, trong đó có tôi. Anh là người cương trực, có uy tín trong Đảng bộ và nhân dân Bến Tre, thủy chung với đồng đội. Đặc biệt, anh tỏ rõ dũng khí của một vị tướng, dũng cảm dám đấu tranh bảo vệ sự thật lịch sử, trong đó có lịch sử Đồng khởi của Bến Tre.
Ông xứng đáng được vinh danh để giáo dục truyền thống cách mạng kiên cường, bất khuất ở quê hương Đồng khởi anh hùng.
