Thiếu tướng Nguyễn Kim Tuấn – người chỉ huy luôn đi đầu nơi trận tuyến

Thiếu tướng Nguyễn Kim Tuấn tên thật là Nguyễn Công Tiến, sinh năm 1927 tại huyện Thanh Oai, vùng đất khi ấy còn nghèo khó nhưng có truyền thống yêu nước và cách mạng. Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công chưa lâu, chàng thanh niên Nguyễn Công Tiến đã gia nhập quân đội. Ông được cử đi học tại Trường Võ bị Trần Quốc Tuấn, nay là Trường Sĩ quan Lục quân 1.

Những năm tháng học tập ở trường đã để lại trong ông nhiều kỷ niệm sâu sắc. Trong cuốn nhật ký “Lục quân”, Kim Tuấn từng ghi lại một buổi sáng tháng 5-1946, khi cả trường tưng bừng như ngày hội để đón Bác Hồ từ Hà Nội lên thăm. Với một thanh niên đang mang trong mình khát vọng được cống hiến cho đất nước, những ngày tháng ấy càng tiếp thêm cho ông niềm tin và quyết tâm.

Kim Tuấn luôn ý thức rằng muốn trở thành người cán bộ tốt thì không chỉ có lòng nhiệt huyết mà còn phải học tập, rèn luyện thật nghiêm túc. Ông miệt mài nắm bắt kiến thức quân sự, rèn luyện bản lĩnh và tác phong của một người lính cách mạng. Mong muốn của ông rất giản dị: trở thành người cán bộ có thể cùng đồng đội chiến đấu vì độc lập, tự do và phục vụ nhân dân.

Tốt nghiệp nhà trường, Kim Tuấn nhanh chóng bước vào những năm tháng chiến đấu đầy gian khổ. Ông tham gia đoàn quân Tây Tiến, đơn vị nổi tiếng với những cuộc hành quân giữa núi rừng Tây Bắc. Khi ấy, những người lính phải đối mặt với vô vàn khó khăn, thiếu thốn, nhưng vẫn sẵn sàng đi đến những nơi nguy hiểm nhất. Tinh thần ấy cũng được nhà thơ Quang Dũng khắc họa qua câu thơ: “Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh”.

Trong những ngày ở Tây Tiến, Kim Tuấn thường được các đồng chí Hoàng Sâm, Chỉ huy trưởng, và Lê Hiến Mai, Chính ủy Mặt trận Tây Tiến, giao cho những nhiệm vụ khó khăn, ở những hướng mũi nhọn. Với ông, nhiệm vụ dù khó đến đâu cũng phải tìm cách hoàn thành. Qua từng trận đánh, từng chặng đường hành quân, người cán bộ trẻ ngày càng trưởng thành cả về kinh nghiệm chiến đấu lẫn bản lĩnh chỉ huy.

Khi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bước vào giai đoạn ngày càng quyết liệt, các đơn vị chủ lực của quân đội ta lần lượt được thành lập và phát triển. Tại vùng địch hậu Liên khu 3, Đại đoàn Đồng Bằng ra đời. Kim Tuấn tiếp tục cùng đồng đội bám trụ trên những địa bàn vô cùng gian khổ. Có những ngày phải ăn trong hầm, ngủ giữa bụi rậm; khi thì đánh càn, lúc lại luồn qua vòng vây của địch, vượt sông, hành quân trong điều kiện thiếu thốn đủ bề.

Chính trong những năm tháng ấy, Kim Tuấn cùng đồng đội đã lập nên nhiều chiến công trên chiến trường Đồng bằng Bắc Bộ. Những trận đánh và những ngày tháng sống sát bên nhân dân giúp ông tích lũy thêm nhiều kinh nghiệm quý báu, đồng thời hình thành phong cách của một người chỉ huy luôn gần gũi với chiến sĩ, hiểu địa bàn và biết dựa vào nhân dân.

Bước vào cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Sư đoàn Đồng Bằng được lệnh vào chiến trường Trị - Thiên chiến đấu. Sau đó, đơn vị tiếp tục hành quân lên Tây Nguyên, nhận nhiều nhiệm vụ quan trọng. Ở bất cứ nơi nào, trong bất cứ hoàn cảnh nào, đơn vị do Kim Tuấn chỉ huy cũng cố gắng hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.

Mặt trận Tây Nguyên (B3) và Bộ Tư lệnh Quân Giải phóng miền Nam đánh giá cao đơn vị dưới quyền ông bởi tinh thần chấp hành mệnh lệnh nghiêm túc, cách đánh linh hoạt, thông minh và sáng tạo. Bên cạnh đó là sự đoàn kết trong nội bộ và tình cảm gắn bó giữa quân đội với nhân dân. Đó cũng chính là những phẩm chất mà Kim Tuấn luôn coi trọng trong suốt quá trình chỉ huy của mình.

Sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, đất nước bước vào một giai đoạn mới nhưng những người lính như Kim Tuấn vẫn chưa thể trở về với cuộc sống bình thường. Ở biên giới Tây Nam, tập đoàn Pol Pot - Ieng Sary liên tục gây hấn và tiến hành các hoạt động xâm lược lãnh thổ Việt Nam. Kim Tuấn tiếp tục ở lại miền Nam, trực tiếp chỉ huy Quân đoàn 3 chiến đấu bảo vệ biên giới và làm nhiệm vụ quốc tế.

Năm 1978, sau một thời gian trực tiếp chiến đấu ngoài mặt trận, Thiếu tướng Kim Tuấn trở về TP Hồ Chí Minh. Lúc ấy, ông chuẩn bị ra Hà Nội nhận nhiệm vụ mới tại Bộ Tổng Tham mưu. Thế nhưng, khi chưa kịp lên đường, ông nhận được một bức điện của cấp trên với nội dung ngắn gọn: “Về ngay Sở chỉ huy tiền phương 7”. Không chần chừ, chỉ một ngày sau, ông đã có mặt tại Bộ Tư lệnh. Ngay sau đó, ông cùng đoàn cán bộ, sĩ quan tham mưu lên đường ra mặt trận.

Trước khi Quân đoàn 3 lên đường sang Campuchia thực hiện nhiệm vụ quốc tế, Đại tướng Văn Tiến Dũng đã siết chặt tay Tư lệnh Quân đoàn 3 Nguyễn Kim Tuấn và nói một câu đầy tình cảm: “Xin chào người anh em, con tuấn mã sông Hồng”.

Lời chào ấy vừa thân mật, vừa thể hiện sự tin tưởng đối với người chỉ huy đã nhiều năm lăn lộn trên các chiến trường. Kim Tuấn khi ấy vẫn giữ tác phong giản dị của một người lính. Ông xốc lại ba lô, kiểm tra khẩu súng ngắn rồi lên đường. Hình ảnh ấy khiến người ta liên tưởng đến chàng trai Kim Tuấn năm nào, cũng mang ba lô, súng đạn và bước vào những con đường gian khổ của Tây Tiến.

Mùa xuân năm 1979, khi đang trực tiếp làm nhiệm vụ trên chiến trường Campuchia, Thiếu tướng Nguyễn Kim Tuấn đã hy sinh tại khu vực Phum Tốc, cách Battambang khoảng 40km. Ông ra đi khi mới 52 tuổi, khép lại hơn ba thập kỷ gắn bó với quân đội và chiến đấu trên nhiều chiến trường.

Từ một thanh niên bước vào quân ngũ sau Cách mạng Tháng Tám, Nguyễn Kim Tuấn đã trưởng thành qua từng trận đánh, từng chiến trường và từng cương vị công tác. Từ Tây Tiến, Đồng bằng Bắc Bộ, Trị - Thiên, Tây Nguyên cho đến chiến trường biên giới Tây Nam và Campuchia, dấu chân của ông đều gắn với những nhiệm vụ khó khăn và những năm tháng ác liệt của đất nước.

Trong ký ức của đồng đội, Thiếu tướng Nguyễn Kim Tuấn là người chỉ huy có bản lĩnh, luôn giữ vững ý chí chiến đấu và nghiêm túc chấp hành tổ chức, kỷ luật. Ông được nhắc đến không chỉ bởi những chiến công trên chiến trường mà còn bởi tinh thần luôn sẵn sàng nhận nhiệm vụ, nhất là những nơi khó khăn, nguy hiểm.

Cuộc đời của ông là cuộc đời của một người lính đã đi qua gần như trọn vẹn những năm tháng chiến tranh của dân tộc. Từ ngày còn là một thanh niên đầy nhiệt huyết đến khi trở thành vị tướng chỉ huy Quân đoàn 3, Nguyễn Kim Tuấn vẫn giữ ở mình hình ảnh của người lính giản dị, quyết đoán và luôn sẵn sàng đi về phía trước. Sự hy sinh của ông tại chiến trường Campuchia mùa xuân năm 1979 đã để lại trong lòng đồng đội một tấm gương về bản lĩnh, ý chí chiến đấu và tinh thần trách nhiệm với nhiệm vụ được giao.