Thiếu tướng Nguyễn Văn Phước - Người chỉ huy dưới lá cờ Quyết thắng

Có những khoảnh khắc chỉ diễn ra trong vài phút.

Nhưng đủ để trở thành niềm tự hào của cả một cuộc đời.

Đối với Thiếu tướng Nguyễn Văn Phước, khoảnh khắc ấy chính là buổi sáng mùa đông ngày 1 tháng 1 năm 1955.

Khi ấy, Quảng trường Ba Đình rực đỏ cờ hoa.

Sau chín năm trường kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp, Thủ đô Hà Nội đã hoàn toàn giải phóng.

Chủ tịch Hồ Chí Minh, Trung ương Đảng và Chính phủ trở về trong niềm vui khôn tả của toàn dân tộc.

Một lễ duyệt binh trọng thể được tổ chức.

Giữa đội hình trang nghiêm ấy, có một sĩ quan trẻ mới 25 tuổi.

Đó là Tiểu đoàn trưởng Nguyễn Văn Phước.

Ít ai biết rằng, để có ngày đứng dưới lá cờ Quyết thắng hôm ấy, ông đã đi qua những năm tháng tuổi trẻ đầy gian khổ.

Sinh ra ở vùng quê Hưng Nguyên, Nghệ An, cậu bé Nguyễn Văn Phước lớn lên giữa không khí sục sôi của Cách mạng Tháng Tám.

Mới mười lăm tuổi, ông đã hòa vào dòng người giành chính quyền.

Khát vọng được cầm súng bảo vệ Tổ quốc lớn đến mức, chàng trai trẻ đã tự mình đi bộ hàng trăm cây số từ Nghệ An ra Thanh Hóa để xin gia nhập bộ đội.

Từ đó, cuộc đời ông gắn liền với màu xanh áo lính.

Là chiến sĩ của Đại đội 71, Tiểu đoàn 375, Trung đoàn 9, Sư đoàn 304, ông lần lượt tham gia nhiều chiến dịch lớn như Trần Hưng Đạo, Quang Trung, Hòa Bình, Thượng Lào và đặc biệt là Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Trên những cung đường hành quân, người chiến sĩ trẻ luôn tâm niệm:

"Đã là người lính thì phải đi đến nơi Tổ quốc cần."

Sau chiến thắng Điện Biên Phủ, đơn vị của ông là một trong những lực lượng tiếp quản Thủ đô Hà Nội.

Không lâu sau, ông được bổ nhiệm làm Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 375.

Đó cũng là lúc ông nhận một nhiệm vụ đặc biệt.

Huấn luyện đội hình Khối Chiến sĩ thi đua toàn quân tham gia lễ duyệt binh đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa trong hòa bình.

Suốt nhiều tuần liền, cán bộ, chiến sĩ luyện tập từ sáng đến tối.

Từng bước chân.

Từng động tác chào.

Từng khoảng cách giữa các hàng quân.

Tất cả đều phải chính xác tuyệt đối.

Ông thường nhắc đồng đội:

"Chúng ta không chỉ đại diện cho đơn vị mình, mà đại diện cho cả Quân đội nhân dân Việt Nam."

Sáng 1 tháng 1 năm 1955, khi tiếng nhạc cất lên, đội hình bắt đầu tiến vào Quảng trường Ba Đình.

Nguyễn Văn Phước đi đầu khối.

Bước chân dứt khoát.

Ánh mắt kiên nghị.

Khi Đại tướng Võ Nguyên Giáp đi duyệt đội ngũ, ông giơ tay chào với tất cả niềm tự hào của người lính vừa đi qua chiến thắng.

Khoảnh khắc ấy được ghi lại trong một thước phim tư liệu của Liên Xô.

Nhưng suốt nhiều chục năm sau, chính ông cũng không biết mình đã được lưu lại trong lịch sử bằng những hình ảnh ấy.

Hòa bình lập lại ở miền Bắc.

Nguyễn Văn Phước tiếp tục được cử đi học chuyên ngành Xe tăng – Thiết giáp tại Trung Quốc.

Ngày 5 tháng 10 năm 1959, khi Trung đoàn Xe tăng 202 – đơn vị xe tăng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam – được thành lập, ông được giao làm Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 1.

Đó là những viên gạch đầu tiên đặt nền móng cho lực lượng Tăng – Thiết giáp Việt Nam.

Trong kháng chiến chống Mỹ, ông đảm nhiệm nhiều cương vị quan trọng trong lực lượng Tăng – Thiết giáp.

Ông trực tiếp tham gia xây dựng kế hoạch đưa xe tăng vượt hàng nghìn kilômét vào chiến trường miền Nam.

Những đoàn xe lặng lẽ băng rừng Trường Sơn, vượt suối, vượt bom đạn để kịp có mặt trong những trận đánh lớn.

Ông từng chia sẻ rằng, đó là một trong những cuộc hành quân gian khổ nhất mà mình từng trải qua.

Nhưng cũng là niềm tự hào lớn nhất của đời lính.

Sau ngày đất nước thống nhất, ông tiếp tục cống hiến cho quân đội trên lĩnh vực đào tạo.

Là Chủ nhiệm Khoa Xe tăng – Thiết giáp, Học viện Quân sự cấp cao, ông truyền lại kinh nghiệm chiến đấu, chỉ huy và tinh thần của một thế hệ đi trước cho lớp sĩ quan trẻ.

Nhiều học trò của ông sau này trở thành những cán bộ chỉ huy xuất sắc.

Đối với ông, chiến thắng không chỉ nằm trên chiến trường.

Mà còn ở việc đào tạo nên những người lính đủ bản lĩnh để bảo vệ Tổ quốc trong thời bình.

Bảy mươi năm sau ngày duyệt binh lịch sử, người con trai của ông là Nguyễn Kháng Chiến tình cờ tìm thấy đoạn phim tư liệu ghi lại hình ảnh người cha trẻ tuổi dẫn đầu đội hình tại Ba Đình.

Khi xem lại thước phim ấy, người lính gần trăm tuổi lặng đi.

Bàn tay khẽ đặt lên ngực.

Đôi mắt đỏ hoe.

Không phải vì tiếc nuối tuổi trẻ.

Mà vì cả một thời hoa lửa, cả một tuổi thanh xuân cống hiến cho Tổ quốc bỗng hiện về nguyên vẹn qua từng khuôn hình đen trắng.

Ông mỉm cười rất lâu rồi nhẹ nhàng nói:

"Đó là vinh dự lớn nhất của đời người lính."

Lời nói giản dị ấy khép lại một hành trình gần trọn thế kỷ binh nghiệp.

Một hành trình của lòng yêu nước, của ý chí kiên cường và của niềm tin son sắt vào độc lập, tự do của dân tộc.