Thiếu tướng Tình báo Đặng Trần Đức (Ba Quốc): Điệp viên siêu hạng lọt vào cơ quan đầu não địch (1922 - 2004)

Tình báo Việt Nam trong kháng chiến chống Mỹ sở hữu một "bộ ba" điệp viên vĩ đại: Phạm Xuân Ẩn, Vũ Ngọc Nhạ và Đặng Trần Đức (bí danh Ba Quốc, quê ở Thanh Trì, Hà Nội). Nếu Phạm Xuân Ẩn lấy vỏ bọc ký giả, Vũ Ngọc Nhạ làm cố vấn, thì Ba Quốc lại thâm nhập theo cách nguy hiểm tột độ: trở thành sĩ quan chỉ huy cấp cao ngay trong lòng Cơ quan tình báo của địch (Đặc ủy Trung ương Tình báo ngụy).

Vào Nam hoạt động theo chỉ đạo của Trung ương, bằng năng lực chuyên môn cực giỏi, sự tận tụy và khả năng tạo vỏ bọc hoàn hảo, Đặng Trần Đức đã dần thăng tiến và giành được sự tin tưởng tuyệt đối của Trần Kim Tuyến – Trùm mật vụ khét tiếng thời Ngô Đình Diệm. Đặng Trần Đức đã nắm giữ nhiều vị trí cốt cán trong hệ thống tình báo Sài Gòn, chuyên phụ trách các bộ phận bóc gỡ cơ sở cộng sản. Nghịch lý vĩ đại là: kẻ thù giao cho ông nhiệm vụ đi bắt cộng sản, thì ông lại dùng chính quyền lực đó để giải cứu hàng loạt cán bộ của ta, điều hướng các chiến dịch truy quét của địch vào chỗ không người.

Trong hơn 20 năm ròng rã, từ cơ quan đầu não của địch, Thiếu tướng Ba Quốc đã bí mật chụp lại và gửi về Trung ương hàng vạn trang tài liệu tuyệt mật, các kế hoạch tình báo, các bản danh sách điệp viên của Mỹ - ngụy định cấy vào miền Bắc. Sự cẩn trọng của ông đạt đến mức thần sầu, mọi quy trình làm việc đều không để lại bất cứ một kẽ hở nào. Đến tận ngày Sài Gòn giải phóng, CIA và bộ máy tình báo ngụy vẫn không thể tin rằng vị sĩ quan chống cộng mẫn cán của chúng lại là một điệp viên của miền Bắc. Ông là minh chứng cho một người lính "sinh ra trong tử địa, sống trong lòng địch", hy sinh mọi danh phận cá nhân để cống hiến cho Tổ quốc.