Thiếu tướng Trần Tử Bình
Thiếu tướng Trần Tử Bình (1907-1967), tên thật là Phạm Văn Phú, sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo ở thôn Đồng Chuối, xã Tiêu Động, huyện Bình Lục, tỉnh Hà Nam (cũ). Thuở nhỏ, với tư chất thông minh và chăm chỉ học hành nên ông sớm biết đọc, biết viết. Năm 1925, ông được giới thiệu vào học tại Chủng viện Hoàng Nguyên thuộc giáo phận Hà Đông
Tại đây, ông được truyền tay đọc nhiều sách báo yêu nước tiến bộ của Đông Kinh nghĩa thục, Cách mạng Tân Hợi… Do vậy, sớm có tinh thần yêu nước và khát vọng được mang sức lực, trí tuệ cống hiến cho sự nghiệp cứu nước, giải phóng dân tộc.
Năm 1927, ông vào Nam tham gia “vô sản hóa” tại đồn điền cao su Phú Riềng và tích cực tham gia hoạt động cách mạng dưới sự lãnh đạo của Ngô Gia Tự và các đồng chí trong Kỳ bộ Nam Kỳ của Hội Việt Nam cách mạng Thanh niên. Cuối năm 1928, theo chỉ thị của Ngô Gia Tự, Trần Tử Bình được giao nhiệm vụ vận động, tổ chức quần chúng và thiết lập Nghiệp đoàn Cao su Phú Riềng với số lượng thành viên chiếm tới 1/3 tổng số người lao động nơi đây. Khi chi bộ Việt Nam cách mạng Thanh niên được thành lập tại đây, Trần Tử Bình được gia nhập tổ chức này.
Ngày 28-10-1929, Chi bộ Đông Dương cộng sản Đảng đồn điền cao su Phú Riềng được thành lập gồm 6 đồng chí, trong đó có Trần Tử Bình. Cuối năm 1929, ông được giao đảm nhiệm Bí thư chi bộ. Dưới sự lãnh đạo của ông, chi bộ cộng sản Phú Riềng đã thể hiện rõ sứ mệnh là đội tiền phong của giai cấp công nhân, tích cực chuẩn bị cho cuộc đấu tranh đầu tiên đòi quyền lợi của công nhân.
Ngày 3-2-1930, dưới sự lãnh đạo của Trần Tử Bình, hơn 5.000 công nhân cao su và người lao động của 10 làng trong khu vực đã biểu tình, bao vây khu nhà chủ sở của công ty Michelin và buộc giới chủ phải đáp ứng thực hiện 6 quyền lợi thiết yếu bao gồm: Cấm đánh đập, cấm cúp phạt, miễn sưu thuế, trả lương cho nữ công nhân nghỉ đẻ, ngày làm 8 giờ, bồi thường cho công nhân bị tai nạn lao động…
Ngày 24/12/1943, đồng chí Trần Tử Bình (Phạm Văn Phu) bị địch bắt ở Thái Bình. Đầu năm 1944, sau khi vượt ngục ở Nhà tù Hà Nam không thành công, đồng chí bị chuyển về giam tại Nhà tù Hỏa Lò. Tại đây, đồng chí được bầu làm Trưởng ban sinh hoạt. Tháng 3/1945, nhân cơ hội Nhật đảo chính Pháp, đồng chí cùng một số tù chính trị khác đã tổ chức cuộc vượt ngục theo đường cống ngầm. Trong cuộc vượt ngục này, lợi dụng việc quản lý Nhà tù Hỏa Lò bị lơi lỏng, hơn 100 tù chính trị đã trốn thoát thành công, tiếp tục tham gia hoạt động cách mạng.
Sau khi thoát ngục Hỏa Lò, đồng chí tham gia lãnh đạo Tổng khởi nghĩa giành chính quyền ngày 19/8/1945 ở Hà Nội và một số tỉnh thuộc đồng bằng Bắc Bộ. Năm 1946 - 1958, đồng chí giữ các chức vụ: Phó Bí thư Quân ủy Trung ương, Phó Tổng Thanh tra Quân đội, Phó Tổng Thanh tra Chính phủ kiêm Tổng Thanh tra Quân đội. Năm 1959, đồng chí làm Đại sứ đặc mệnh toàn quyền nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa tại Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa kiêm Đại sứ tại Mông Cổ trong 8 năm. Thiếu tướng Trần Tử Bình là một trong những vị tướng đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
