Thiếu tướng Y Blốk Êban và ký ức những ngày tháng Ba lịch sử tại Đắk Lắk (5)
Câu chuyện cảm động và hào hùng về Thiếu tướng Y Blốk Êban – vị tướng đầu tiên của người Êđê nói riêng và các dân tộc Tây Nguyên nói chung, người đã trực tiếp tham gia giành chính quyền năm 1945 và chứng kiến ngày giải phóng Buôn Ma Thuột (10/3/1975).
Thiếu tướng Y Blốk Êban (tên thường gọi là Ama Pơnh, sinh năm 1921 tại buôn Ak Đhăng, thị xã Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk) là một huyền thoại của đại ngàn Tây Nguyên.
Đầu năm 1945, khi đang là lính khố xanh trong hàng ngũ quân đội Pháp tại Buôn Ma Thuột, ông đã được các chiến sĩ cộng sản tại Nhà đày Buôn Ma Thuột giác ngộ cách mạng. Tháng 8/1945, ông cùng lực lượng cốt cán lãnh đạo binh lính khởi nghĩa, làm chủ vũ khí và cùng nhân dân Đắk Lắk đứng lên giành chính quyền từ tay phát xít Nhật và thực dân Pháp.
Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, ông giữ nhiều chức vụ quan trọng như Phó Tư lệnh Quân khu 6, Quyền Tư lệnh rồi Tư lệnh Mặt trận cánh Đông trong Chiến dịch Tây Nguyên năm 1975. Trưa ngày 10/3/1975, khi tiếng súng giải phóng Buôn Ma Thuột vang dội, ông đã có mặt cùng các cánh quân tiến vào giải phóng quê hương. Sau ngày đất nước thống nhất, ông giữ chức Chủ tịch Ủy ban Quân quản tỉnh, rồi Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Đắk Lắk đầu tiên. Cả cuộc đời ông là một nhân chứng sống cho tinh thần yêu nước và khối đại đoàn kết các dân tộc Tây Nguyên.
