THỢ RÈN LÀM DAO GĂM

Trong kháng chiến, không phải lúc nào bộ đội cũng có đủ vũ khí hiện đại. Ở nhiều địa bàn, dao găm, mã tấu, lưỡi lê tự chế vẫn là vũ khí quan trọng cho du kích và bộ đội địa phương. Ông Hoàng Văn Tự, một thợ rèn làng Tân Lễ, là người đã dành cả tuổi trẻ để rèn vũ khí trong lặng lẽ.

Lò rèn của ông vốn chỉ rèn cuốc, rèn liềm. Nhưng khi chiến tranh lan tới, cán bộ địa phương tìm đến, hỏi ông có thể rèn dao găm không. Ông không trả lời ngay, chỉ lặng lẽ gật đầu. Từ hôm đó, lò rèn nhỏ trở thành một cơ sở quốc phòng bí mật.

Rèn dao găm khác hẳn rèn nông cụ. Thép phải tốt, tôi phải chuẩn, lưỡi phải sắc nhưng không giòn. Vật liệu rất thiếu. Ông Tự tận dụng nhíp xe cũ, mảnh thép phế, nung đỏ trong lò than. Mỗi nhát búa ông nện xuống đều dứt khoát, chính xác.

Công việc chỉ làm vào ban đêm. Ban ngày, lò rèn vẫn nguội, cửa đóng kín như bỏ hoang. Ban đêm, ông che bớt ánh lửa, dùng bễ kéo nhẹ để không phát ra tiếng lớn. Có những đêm, ông làm đến gần sáng, tay phồng rộp, mồ hôi ướt đẫm áo.

Nguy hiểm luôn cận kề. Địch thường xuyên càn quét, kiểm tra làng mạc. Có lần, đang tôi dao thì nghe tin địch vào làng, ông lập tức vùi dao còn dang dở xuống hố than, dập lửa, giả vờ như không có gì. Sau khi địch rút, ông lại lặng lẽ đào lên làm tiếp.

Những con dao găm được rèn xong không giao tập trung, mà chia nhỏ, chuyển qua nhiều tay để giữ bí mật. Ông không bao giờ hỏi người nhận là ai, chỉ biết rằng, nhiều con dao đã theo bộ đội ra trận. Có chiến sĩ sau này trở về, mang theo con dao cũ, nhận ra nét rèn quen thuộc, nắm tay ông mà khóc.

Sau hòa bình, ông Tự trở lại rèn nông cụ. Nhưng với ông, những năm rèn dao găm là quãng đời không thể quên – quãng đời mà mỗi nhát búa nện xuống là một lời thề với Tổ quốc.