Thời hoa lửa (19)

"Mùa hè năm 1972, những chùm hoa phượng đỏ rực cả sân trường làng ven sông. Cậu học trò mười bảy tuổi tên Minh khép lại quyển vở cuối cùng trước khi cùng bạn bè chia tay mái trường. Tiếng ve vẫn ngân lên như mọi năm, nhưng ai cũng hiểu rằng mùa hè ấy không còn giống những mùa hè trước. Chiến tranh đã kéo dài quá lâu. Những người thanh niên trong làng lần lượt khoác ba lô lên đường. Có người trở về, có người mãi mãi nằm lại ở một miền đất xa. Minh nhìn theo từng đoàn người đi qua đầu làng, trong lòng chỉ có một suy nghĩ giản dị: nếu đất nước còn chia cắt, sẽ còn nhiều gia đình phải chia ly. Một buổi chiều, trước lúc lên đường, Minh ghé thăm cô giáo cũ. Căn lớp học đơn sơ vẫn còn đó, chỉ khác là nhiều ô cửa đã được che bằng bao cát để tránh mảnh bom. Cô giáo đưa cho Minh một quyển sổ nhỏ. “Cô không biết sau này em sẽ làm gì, nhưng nếu có thể, hãy ghi lại những điều em nhìn thấy. Để sau hòa bình, người ta nhớ rằng chiến tranh không chỉ có tiếng súng, mà còn có những ước mơ bị gác lại.” Minh cất quyển sổ vào ba lô. Những năm tháng sau đó, trong quyển sổ nhỏ dần kín những dòng chữ. Không phải là những chiến công, mà là hình ảnh một đồng đội nhường phần nước cuối cùng cho người khác giữa ngày nắng gắt; là đêm cả đơn vị ngồi nghe một lá thư từ quê được đọc đi đọc lại; là cành lan rừng mọc lên giữa những vách đá, khiến ai cũng tin rằng sự sống luôn biết cách vươn lên. Ngày đất nước thống nhất, Minh trở về. Con đường đất năm xưa đã đông vui hơn. Mái trường cũ vẫn còn, nhưng hàng phượng đã lớn hơn nhiều. Cô giáo tóc đã bạc, vẫn đứng trước lớp với nụ cười hiền hậu. Minh lấy từ ba lô ra quyển sổ đã sờn gáy. “Cô ạ, em mang nó về rồi.” Cô giáo mở từng trang giấy đã ngả màu. Những dòng chữ mộc mạc không kể về sự mất mát bằng nước mắt, mà kể về lòng dũng cảm, tình đồng đội và niềm tin vào ngày mai. Bà khẽ nói: “Đây không chỉ là câu chuyện của em. Đây là câu chuyện của một thế hệ đã đi qua thời hoa lửa để đất nước có mùa xuân.” Năm tháng trôi qua, quyển sổ được đặt trong tủ sách của ngôi trường. Mỗi dịp tháng Tư hay ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam, thầy cô lại đọc cho học sinh nghe vài trang. Những đứa trẻ sinh ra trong hòa bình không còn biết tiếng bom đạn là gì. Nhưng qua từng trang giấy cũ, các em hiểu rằng cuộc sống bình yên hôm nay được đánh đổi bằng biết bao tuổi trẻ, ước mơ và sự hy sinh của những người đi trước. Hoa phượng mỗi mùa vẫn đỏ. Nhưng màu đỏ ấy giờ không còn gợi chia ly, mà nhắc nhở các thế hệ sau biết trân trọng hòa bình, sống có trách nhiệm với Tổ quốc và gìn giữ những giá trị mà cha ông đã đánh đổi để có được."