Thời Hoa Lửa – Ánh Đèn Trong Ba Lô

"Ông ơi, chiến tranh có đáng sợ không?"

Câu hỏi của đứa cháu khiến ông Ba lặng người. Ông nhìn ra khoảng sân đầy nắng, nơi lá cờ Tổ quốc đang tung bay trước hiên nhà. Một lúc sau, ông chậm rãi mở chiếc ba lô đã sờn cũ, lấy ra một chiếc đèn pin nhỏ đã hoen gỉ.

"Ông mang theo nó suốt những năm tháng ở chiến trường."

Chiếc đèn ấy không còn sáng nữa, nhưng trong ký ức của ông, nó vẫn luôn tỏa một thứ ánh sáng không bao giờ tắt.

Ngày lên đường nhập ngũ, ông vừa tròn hai mươi tuổi. Mẹ dúi vào tay ông nắm cơm, còn cha chỉ vỗ nhẹ lên vai: "Đi mạnh giỏi, giữ gìn mình, con nhé." Không ai nói lời chia tay quá dài, bởi ai cũng sợ nước mắt sẽ làm bước chân người ở lại thêm nặng.

Những ngày hành quân là những ngày vượt núi, băng rừng, ngủ dưới tán cây, ăn vội bữa cơm với muối vừng và uống nước từ những con suối nhỏ. Đêm xuống, cả đơn vị quây quần bên nhau. Có người lấy chiếc harmonica cũ thổi một giai điệu quê hương, có người khe khẽ hát về ngày đất nước thống nhất. Giữa bom đạn, họ vẫn giữ trong tim một niềm tin mãnh liệt rằng bình minh hòa bình rồi sẽ đến.

Rồi chiến tranh cướp đi nhiều điều.

Một người đồng đội thân thiết của ông tên Hùng đã ngã xuống trong lần làm nhiệm vụ. Trước lúc nhắm mắt, Hùng chỉ kịp nắm lấy tay ông và nói: "Nếu cậu trở về... hãy thay mình về thăm mẹ."

Lời hứa ấy, ông mang theo suốt cuộc đời.

Ngày đất nước thống nhất, ông trở về trong niềm vui của quê hương, nhưng niềm vui ấy không bao giờ trọn vẹn. Ông tìm đến ngôi nhà nhỏ của mẹ Hùng, trao lại kỷ vật cuối cùng của người bạn và kể cho bà nghe rằng Hùng đã chiến đấu đến những giây phút cuối cùng với tất cả lòng dũng cảm.

Người mẹ ôm chặt chiếc khăn tay cũ, nước mắt lặng lẽ rơi. Bà không trách chiến tranh, chỉ khẽ nói: "Mẹ tự hào vì con mẹ và các con đã sống một cuộc đời có ý nghĩa."

Nhiều năm đã trôi qua, ông Ba giờ tóc đã bạc trắng. Chiếc đèn pin trong ba lô đã không còn phát sáng, nhưng mỗi lần nhìn thấy nó, ông lại nhớ đến những người đồng đội đã gửi lại tuổi thanh xuân nơi chiến trường.

Ông nhìn cháu mình rồi mỉm cười:

"Chiến tranh rất đáng sợ. Điều đẹp nhất không phải là chiến thắng, mà là hòa bình. Các con được học tập, được vui chơi, được sống trong một đất nước yên bình – đó là món quà được đánh đổi bằng biết bao mồ hôi, nước mắt và cả máu xương của những người đi trước."

Đứa cháu lặng lẽ nắm lấy bàn tay nhăn nheo của ông.

Ngoài sân, lá cờ đỏ sao vàng vẫn tung bay trong gió. Nắng chiều phủ lên mái nhà một màu vàng ấm áp. Ông Ba khẽ khép chiếc ba lô cũ lại.