Thời hoa lửa anh hùng

Trong ký ức của những người lính năm xưa, ngọn lửa chiến đấu vẫn rực sáng, soi rọi tinh thần yêu nước bất diệt. Những câu chuyện của họ không chỉ ghi dấu trang sử hào hùng của dân tộc, mà còn nhắc nhở thế hệ hôm nay về ý chí kiên cường, sự hy sinh quên mình để giữ gìn từng tấc đất quê hương.

Sáng ngời tinh thần "Vì nước quên thân"

Tối 6-8-2025, tại Đại hội thi đua “Vì an ninh Tổ quốc” lần thứ IX nhân kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống lực lượng Công an nhân dân, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính trao danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang (LLVT) nhân dân cho Trung tướng Cao Minh Nhạn (hiện đang sinh sống tại xã Diên Điền). Khoảnh khắc ấy không chỉ là vinh dự cao quý của một người lính, mà còn là lời tri ân sâu sắc dành cho gia đình đã cống hiến 3 thế hệ cho quê hương, đất nước.

Trung tướng Cao Minh Nhạn sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo giàu truyền thống cách mạng ở xã Diên Điền. Cha ông, cụ Cao Khả là thương binh kháng chiến chống Pháp; mẹ ông, bà Trần Thị Hấn là cơ sở cách mạng kiên trung. Gia đình ông chịu nhiều mất mát: 3 người anh ruột và 3 người cậu hy sinh vì độc lập dân tộc. Bà ngoại, mẹ và mợ ông đều được Nhà nước phong tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng. Từ nhỏ, ông đã thấm nhuần tinh thần “vì nước quên thân”, tham gia tiếp tế, dẫn đường, bảo vệ cán bộ trong những năm tháng khói lửa.

Năm 1972, vừa tròn 18 tuổi, ông chính thức gia nhập lực lượng công an, bắt đầu hành trình cống hiến không ngừng nghỉ. Chiến công tiêu biểu là cuộc xâm nhập “mật khu Hòn Rồng” năm 1976. Khi đó, tổ chức phản động “Mặt trận cứu nguy dân tộc” do Tạ Hoàng Nhạn cầm đầu với hơn 250 tên hoạt động vũ trang tại Phú Khánh, gây ám sát, tập kích, gieo rắc hoang mang. Trước thềm bầu cử Quốc hội năm 1976, chúng âm mưu phá hoại lớn. Nhiệm vụ nguy hiểm được giao cho chàng trai 22 tuổi Cao Minh Nhạn - Tổ trưởng trinh sát ngoại tuyến. Ông đóng giả sĩ quan cảnh sát đặc biệt của chế độ cũ, cùng đồng đội thực hiện kế hoạch “điệu hổ ly sơn”. Với sự bình tĩnh và mưu trí, ông đã thuyết phục thủ lĩnh phản động xuống núi, rơi vào bẫy của ban chuyên án. Tạ Hoàng Nhạn bị bắt sống, tổ chức tan rã, góp phần bảo vệ thành công cuộc bầu cử và củng cố niềm tin của Nhân dân vào chính quyền cách mạng.

Chỉ 1 năm sau, năm 1977, ông tiếp tục lập công với vụ án linh mục Hà Long Ân bị sát hại tại Nha Trang. Đây là vụ án nhạy cảm, bị thế lực thù địch lợi dụng kích động giáo dân, vu khống chính quyền. Với vai trò trinh sát ngoại tuyến, ông kiên trì điều tra, chỉ sau 1 tháng đã bắt giữ được thủ phạm, thu giữ khẩu súng K54 - tang vật gây án.

Trong suốt sự nghiệp, Trung tướng Cao Minh Nhạn đã lập nhiều chiến công xuất sắc. Trên cương vị Giám đốc Công an tỉnh Khánh Hòa (giai đoạn 1996 - 2008), ông chỉ đạo triệt phá hàng loạt băng nhóm tội phạm, xóa sạch các tụ điểm phức tạp về an ninh trật tự. Năm 2012, khi là Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Cảnh sát, ông trực tiếp chỉ đạo làm rõ vụ đặt mìn tại nhà Giám đốc Công an tỉnh.

Không chỉ là chiến sĩ mưu trí, dũng cảm, Trung tướng Cao Minh Nhạn còn là nhà lãnh đạo có tầm nhìn chiến lược, góp phần xây dựng lực lượng Công an Khánh Hòa và Tổng cục Cảnh sát ngày càng vững mạnh. Những hy sinh thầm lặng của ông và gia đình là minh chứng sống động cho lời thề: "Vì nước quên thân, vì dân phục vụ".

Máy trưởng kiên cường trên những chuyến tàu không số

Trên bức tường trong căn nhà nhỏ ở phường Nam Nha Trang, bức ảnh con tàu không số được Anh hùng LLVT nhân dân Phan Nhạn (quê tỉnh Gia Lai) treo trang trọng. Tuy đã 93 tuổi, nhưng ký ức về những năm tháng lênh đênh giữa biển khơi trên những chuyến tàu không số vẫn còn vẹn nguyên trong tâm trí ông.

Ông tham gia du kích từ năm 1950, rồi tập kết ra Bắc năm 1954. Đến năm 1962, ông được lựa chọn vào Đoàn tàu không số. Là một máy trưởng giỏi, kiên cường, ông luôn được cấp trên tin tưởng lựa chọn đi những chuyến khó khăn để mở đường vào bến mới. Từ năm 1962 đến cuối năm 1968, ông đã tham gia 15 chuyến trên 7 con tàu không số theo đường Hồ Chí Minh trên biển, đưa vũ khí trang bị từ miền Bắc chi viện cho chiến trường miền Nam đánh Mỹ. Mỗi chuyến tàu đều phải vượt qua muôn vàn gian khổ, với những cuộc đấu trí cam go với địch.

Ông nhớ mãi chuyến đi vào tháng 10-1962, với nhiệm vụ vận chuyển vũ khí trang bị vào mũi Cà Mau. Năm đó, biển động dữ dội, gió mùa đông bắc quất từng đợt sóng cao, tàu mất liên lạc hoàn toàn. “Không còn cách nào khác, chi bộ quyết định cho tàu men theo bờ. Cứ như thế, vừa đi vừa lần mò. Sau hơn 8 ngày, tàu của chúng tôi cũng vào đến nơi. Khi hàng hóa được bàn giao an toàn, cả tàu vỡ òa trong niềm xúc động”, ông kể.

Năm 1966, trong chuyến tàu 41 vào Bến Ngang (tỉnh Quảng Ngãi), khi đang thả được 2/3 số hàng thì tàu địch xuất hiện. Đứng trước tình thế nguy hiểm, thuyền trưởng lệnh cho anh em rút lên bờ, còn lại một người ở lại hủy tàu. Không một chút do dự, ông Nhạn xung phong nhận nhiệm vụ. Giữa đêm tối, ông lặng lẽ tính toán thời điểm kích nổ. Khi đã bảo đảm an toàn cho đồng đội, ông rời tàu trong khoảnh khắc cuối cùng. Tiếng nổ vang lên, con tàu 41 chìm vào biển sâu, đồng thời góp phần gây tổn thất cho tàu địch.

Ký ức ám ảnh và khó quên nhất đối với ông là chuyến đi cuối năm 1968. Khi tàu vừa ra khơi, máy bay địch đã phát hiện và bám theo. Nhận lệnh nghi binh, tàu chuyển hướng, tưởng chừng thoát hiểm. Không ngờ, 7 tàu địch tiếp tục áp sát, bắn pháo sáng, nã súng máy uy hiếp, liên tục yêu cầu dừng tàu. Con tàu vẫn lầm lũi tiến lên. Căng thẳng dâng lên tột độ khi thêm 4 tàu chiến khác kẹp chặt 2 bên. Trên tàu, hơn 1 tấn thuốc nổ đã được bố trí sẵn. “Chúng tôi xác định nếu bị áp sát sẽ cho nổ tàu, chấp nhận hy sinh”, ông Nhạn kể. Suốt 7 giờ đồng hồ, cuộc đấu trí diễn ra nghẹt thở. Đến rạng sáng, tàu địch bất ngờ rút lui, con tàu của ông lại tiếp tục hành trình.

Với những thành tích đặc biệt xuất sắc trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, ngày 25-4-2015, ông Phan Nhạn vinh dự được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân.

Anh hùng diệt giặc trên đỉnh Tà Nĩa

Những ngày tháng Tư lịch sử, chúng tôi theo đoàn công tác của tỉnh đến thăm Anh hùng LLVT nhân dân Bo Bo Tới (ở xã Đông Khánh Sơn). Tại đây, chúng tôi được nghe kể về những chiến công lẫy lừng của ông, người con Raglai diệt giặc trên đỉnh Tà Nĩa, đã góp phần làm nên trang sử vẻ vang của quê hương Sơn Trung (nay là xã Đông Khánh Sơn) anh hùng.

Nghe có khách đến thăm, anh hùng Bo Bo Tới trong bộ quân phục cũ, trên ngực áo là những huân, huy chương cao quý ra đón khách. Tuy sức khỏe giảm sút, nhưng ông vẫn nhớ như in những ký ức trong cuộc đời mình. Sinh ra và lớn lên ở vùng đất nép mình bên đồi Tà Nĩa, ông chứng kiến cảnh quê hương bị quân xâm lược giày xéo. Năm 17 tuổi, ông xin làm liên lạc cho cơ quan huyện ủy. Quen công tác giao liên, thạo đường đi, lại gan dạ hơn người nên chàng trai trẻ Bo Bo Tới đã hoàn thành rất tốt nhiệm vụ giao liên của mình; được cấp trên tin tưởng giao nhiệm vụ A trưởng dân quân du kích, rồi Xã đội phó, Xã đội trưởng xã Sơn Trung.