THỜI HOA LỬA: ANH HÙNG LỰC LƯỢNG VŨ TRANG NHÂN DÂN BÙI QUANG MẠI (1924–2003) – NGƯỜI ĐẠI ĐỘI TRƯỞNG MƯU TRÍ, KIÊN CƯỜNG TRÊN CHIẾN TRƯỜNG
Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Bùi Quang Mại (sinh năm 1924, từ trần năm 2003, quê tại xã Dân Chủ, huyện Đông Anh, thành phố Hà Nội) là một cán bộ chỉ huy bộ binh xuất sắc, mưu trí và dũng cảm, lập nhiều chiến công vang dội trong kháng chiến chống thực dân Pháp.
Đồng chí Bùi Quang Mại sinh năm 1924 tại xã Dân Chủ, huyện Đông Anh, thành phố Hà Nội. Tháng 8 năm 1946, ông hăng hái xung phong vào bộ đội, chiến đấu trong lực lượng vũ trang Liên khu 1 và sau này là các đại đoàn chủ lực. Khi được phong tặng danh hiệu Anh hùng, ông giữ chức vụ Đại đội trưởng bộ binh thuộc Tiểu đoàn 79, Trung đoàn 102, Đại đoàn 308.
Trận trinh sát và đánh đồn Bảo Sơn (Vĩnh Yên, 1946): Ông đã không quản ngại nguy hiểm, nhiều đêm liền nằm phục trong hàng rào địch để nắm chắc quy luật hoạt động của chúng. Sau đó, ông mưu trí chỉ huy một tổ hóa trang làm lính ngụy bí mật tiến thẳng vào trong đồn, phối hợp nhịp nhàng với lực lượng bên ngoài đánh úp, tiêu diệt gọn một đại đội giặc.
Trận chiến đấu kiên cường tại Non Nước (1951): Trong trận đánh này, ông trực tiếp chỉ huy tổ trung liên bắn kiềm chế hỏa lực địch, tiêu diệt nhiều tên để bảo vệ đội hình. Khi trận chiến trở nên vô cùng ác liệt và được lệnh bảo vệ thương binh, dẫu bị thương, ông vẫn kiên cường bám trụ cùng đồng đội đánh lui nhiều đợt phản công dữ dội của địch, bảo đảm đưa toàn bộ thương binh về tuyến sau an toàn.
Cống hiến trọn đời cho quân ngũ: Trải qua nhiều trận chiến đấu gian khổ, ông luôn giữ vững khí tiết và phẩm chất cao đẹp của "Bộ đội Cụ Hồ". Sau kháng chiến chống Pháp, ông tiếp tục đảm nhiệm nhiều trọng trách quan trọng trong quân đội (từng là Chủ nhiệm Chính trị Trung đoàn 102, Sư đoàn 308) và là Đại biểu Quốc hội khóa III (1964–1971).
Với những thành tích đặc biệt xuất sắc, đồng chí Bùi Quang Mại đã được tặng thưởng 1 Huân chương Chiến công hạng Nhất, 2 Huân chương Chiến công hạng Nhì, được trung đoàn và đại đoàn 6 lần tuyên dương, được bầu là Chiến sĩ thi đua toàn quốc (1952). Ngày 7 tháng 5 năm 1956, ông vinh dự được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cùng Huân chương Quân công hạng Ba.
Đồng chí từ trần năm 2003. Cuộc đời và sự nghiệp oanh liệt của Anh hùng Bùi Quang Mại mãi là niềm tự hào của quê hương Đông Anh (Hà Nội) và trang sử vàng của Quân đội nhân dân Việt Nam trong "thời hoa lửa".
