THỜI HOA LỬA: ANH HÙNG LỰC LƯỢNG VŨ TRANG NHÂN DÂN ĐÀM VĂN NGỤY (1927–2015) – VỊ TƯ LỆNH TÀI BA, NGƯỜI CON ƯU TÚ CỦA ĐỒNG BÀO TÀY CAO BẰNG
Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Đàm Văn Ngụy (sinh ngày 1 tháng 5 năm 1927, từ trần năm 2015, dân tộc Tày, quê tại xã Xuất Tính [nay là xã Minh Khai], huyện Thạch An, tỉnh Cao Bằng) là một vị tướng lĩnh quân đội mưu trí, dũng cảm, người trải qua hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, từng giữ chức vụ Tư lệnh Quân khu 1.
Đồng chí Đàm Văn Ngụy sinh ngày 1 tháng 5 năm 1927 tại xã Xuất Tính (nay là xã Minh Khai), huyện Thạch An, tỉnh Cao Bằng, trong một gia đình đồng bào dân tộc Tày giàu lòng yêu nước. Sớm giác ngộ cách mạng từ phong trào Việt Minh ở quê hương cội nguồn cách mạng, từ năm 14 tuổi (1942) ông đã tham gia làm liên lạc cho cán bộ hoạt động bí mật, chính thức gia nhập Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân tháng 1 năm 1945.
Quá trình chiến đấu quả cảm trong kháng chiến chống Pháp:
Ông trưởng thành từ chiến sĩ du kích, liên lạc lên các cấp chỉ huy trung đội, tiểu đoàn thuộc các trung đoàn chủ lực (như Trung đoàn 174, Trung đoàn 28).
Trực tiếp tham gia nhiều chiến dịch lớn trên chiến trường Đông Bắc và Tây Bắc, đặc biệt là Chiến dịch Biên Giới (1950) và Chiến dịch Điện Biên Phủ (1954), lập nhiều chiến công xuất sắc trong việc đánh chiếm các cứ điểm kiên cố của địch.
Cống hiến xuất sắc trong kháng chiến chống Mỹ và bảo vệ Tổ quốc:
Trong kháng chiến chống Mỹ, ông tiếp tục đảm nhiệm các chức vụ cao hơn như Trung đoàn trưởng Trung đoàn 174, Tư lệnh Sư đoàn 316, Tư lệnh Sư đoàn 7, Phó Tư lệnh Quân đoàn 301, trực tiếp tham gia chiến đấu tại nhiều chiến trường khốc liệt ở miền Nam.
Sau năm 1975, ông giữ chức Tư lệnh Quân đoàn 26 kiêm Chỉ huy trưởng mặt trận Cao Bằng trong chiến tranh bảo vệ biên giới phía Bắc (1979), sau đó giữ chức Tư lệnh Quân khu 1, có nhiều đóng góp to lớn trong công cuộc củng cố nền quốc phòng toàn dân.
Với những cống hiến to lớn cho sự nghiệp cách mạng, đồng chí Đàm Văn Ngụy được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, quân hàm Trung tướng cùng nhiều huân, huy chương cao quý khác (như Huân chương Độc lập hạng Nhất, Huân chương Quân công hạng Nhì...).
Đồng chí từ trần năm 2015. Cuộc đời và sự nghiệp oanh liệt của Trung tướng, Anh hùng Đàm Văn Ngụy mãi mãi là niềm tự hào lớn của đồng bào dân tộc Tày nói riêng, quê hương Thạch An, Cao Bằng nói chung và là tấm gương sáng ngời về phẩm chất của "Bộ đội Cụ Hồ" trong "thời hoa lửa".
