Thời hoa lửa của cựu chiến binh Nguyễn Hồng Duyên
Mỗi độ tháng Tư lịch sử trở về, khi cả dân tộc hướng lòng mình tưởng nhớ ngày đất nước thống nhất, cựu chiến binh Nguyễn Hồng Duyên ở thôn Lê Lợi, xã Nhuế Dương, huyện Khoái Châu lại bồi hồi xúc động. Những vết thương trên da thịt đã liền sẹo theo năm tháng, nhưng những ký ức hào hùng của một “thời hoa lửa” thì chưa bao giờ phai mờ trong tâm trí ông. Với ông, việc được sống, chiến đấu và cống hiến tuổi trẻ cho Tổ quốc không chỉ là nghĩa vụ, mà còn là niềm tự hào thiêng liêng, là những hồi ức mà suốt đời ông luôn nâng niu và trân trọng.
Ngồi bên chén trà nóng trong căn nhà nhỏ yên bình, cựu chiến binh Nguyễn Hồng Duyên như sống lại cả một thời tuổi trẻ sôi nổi và đầy gian khổ. Ông kể rằng năm 1967, khi mới bước qua tuổi mười chín, tiếng gọi thiêng liêng của non sông đã thôi thúc ông lên đường nhập ngũ. Khi đặt chân đến chiến trường miền Nam, ông đối diện ngay với sự tàn khốc của chiến tranh. Mỹ – Ngụy điên cuồng bắn phá, sát hại đồng bào, gieo rắc đau thương khắp nơi. Giữa bom đạn, ông được bổ sung vào Ban Thông tin của Quân khu Sài Gòn – Gia Định, đảm nhiệm nhiệm vụ đặc biệt quan trọng và vô cùng nguy hiểm: trực tiếp chuyển lệnh chiến đấu đến các đơn vị đang bám trụ ngoài chiến trường.
Nhiệm vụ của ông đòi hỏi sự dũng cảm, nhanh nhẹn và tuyệt đối chính xác. Ban Thông tin là mạch máu của toàn quân; một mệnh lệnh đến muộn chỉ vài phút cũng có thể khiến một đơn vị rơi vào vòng nguy hiểm. Bởi vậy, ông và đồng đội luôn trong tư thế sẵn sàng chiến đấu. Bên cạnh những tài liệu, điện lệnh phải giữ bằng mọi giá, mỗi người lính thông tin luôn mang theo khẩu AK với đầy băng đạn, viên đạn đầu tiên luôn lên nòng, phòng khi bất ngờ gặp giặc.
Những năm tháng ấy, ông Duyên cùng đồng đội phải vượt sông, băng rừng, len lỏi giữa vòng vây của kẻ thù, bất kể ngày đêm. Nhiều khi đói khát giữa rừng sâu, họ phải tìm củ rừng, hái lá, săn bắt nhỏ để cầm hơi; đêm xuống lại tự đào hầm trú ẩn, vừa để tránh bom, vừa để giữ an toàn cho tài liệu mật. Có những lần họ chỉ cách quân địch vài mét, tiếng giày, tiếng súng, tiếng máy bay trực thăng còn vang ngay trên đầu. Ông kể lại với giọng trầm xuống: “Có những đêm tưởng như mình đã nằm lại mãi, nhưng rồi nghĩ đến nhiệm vụ, nghĩ đến đồng bào mình đang bị giày xéo, chân lại bước tiếp.”
Năm 1971, ông được điều chuyển sang nhiệm vụ phân phối phụ kiện cho các đài chiến đấu nhằm đảm bảo thông tin thông suốt giữa các hướng. Công việc tưởng chừng nhẹ nhàng hơn, nhưng thực chất lại vô cùng áp lực, bởi mỗi thiết bị liên lạc trong thời chiến đều có ý nghĩa sống còn. Những ngày tháng chiến đấu gian khổ không làm ông nản chí, trái lại, càng thôi thúc trong ông ý chí kiên cường và niềm tin vào ngày chiến thắng.
Đến cuối tháng 4 năm 1975, thời khắc lịch sử của dân tộc đang đến gần. Ngày 28/4, đơn vị của ông nhận lệnh đóng quân tại một cánh đồng ở xã Bình Tân (Long An). Tại đây, họ dùng rơm rạ ngụy trang kín đáo, nín thở chờ lệnh. Đêm 29/4, khi nghe tin quân ta liên tiếp giành thắng lợi lớn, không khí trong đơn vị bừng lên như lửa. Ai cũng háo hức, tim như muốn nhảy khỏi lồng ngực vì biết rằng giờ phút tiến vào Sài Gòn đã đến rất gần.
Và rồi, sáng ngày 30/4/1975, khi chính quyền Sài Gòn tuyên bố đầu hàng vô điều kiện, đất nước bừng lên niềm vui chiến thắng. Quân Ngụy tháo chạy hỗn loạn, nhưng để đề phòng phản kích, đơn vị của ông được giao nhiệm vụ đào hầm trú ẩn, sẵn sàng chiến đấu, đồng thời dọn dẹp tàn dư còn sót lại. Phải đến khi mọi thứ thực sự yên bình, ông cùng đồng đội mới thở phào nhẹ nhõm. Đó cũng là khoảnh khắc ông không bao giờ quên — khoảnh khắc biết rằng Tổ quốc đã trọn vẹn, xương máu của bao đồng đội đã không hi sinh vô ích.
Sau giải phóng, ông vẫn tiếp tục cống hiến cho quân đội. Ông được giao nhiệm vụ huấn luyện bộ đội rà phá bom mìn – một công việc nguy hiểm nhưng hết sức quan trọng để khôi phục cuộc sống cho nhân dân. Năm 1976, ông được cử sang Liên Xô học về cơ điện. Ba năm sau, ông trở về nước công tác tại Cục Điện ảnh, rồi nghỉ hưu năm 1993, khép lại hành trình dài nhiều cống hiến.
Đã gần nửa thế kỷ trôi qua kể từ mùa xuân đại thắng ấy, nhưng ký ức một thời bom đạn vẫn còn nguyên vẹn trong trái tim người lính già Nguyễn Hồng Duyên. Dẫu trở về đời thường với mái tóc điểm bạc và đôi tay gầy guộc, ông vẫn giữ vững phẩm chất cao đẹp của Bộ đội Cụ Hồ. Ông luôn nhắc nhở con cháu biết trân trọng hòa bình, biết nhớ đến những người đã ngã xuống và biết sống có trách nhiệm với quê hương, đất nước.
Hôm nay, giữa nhịp sống bình yên của thôn Lê Lợi, hình ảnh người cựu chiến binh Nguyễn Hồng Duyên giản dị nhưng kiên cường là tấm gương sáng cho thế hệ trẻ noi theo. Cuộc đời ông – từ những ngày băng rừng vượt đạn chuyển lệnh chiến đấu đến những tháng ngày lặng lẽ đóng góp trong thời bình – là minh chứng cho lòng yêu nước bất diệt của người lính Việt Nam. Và chính những con người như ông đã làm nên chiến thắng, làm nên hòa bình cho hôm nay.
