THỜI HOA LỬA CỦA ÔNG
Những buổi chiều cuối năm, khi nắng đã nhạt dần sau rặng tre trước ngõ, tôi thường ngồi bên hiên nhà nghe ông kể chuyện. Ông tôi năm nay đã ngoài tám mươi, mái tóc bạc trắng như mây, giọng nói trầm chậm nhưng mỗi lần nhắc đến những năm tháng chiến tranh, ánh mắt ông lại sáng lên một cách lạ kỳ. Ông bảo đó là “thời hoa lửa” – quãng đời gian khổ nhưng không bao giờ quên của một thế hệ đã sống và chiến đấu vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
Ông nhập ngũ khi vừa tròn mười chín tuổi. Ngày tiễn ông lên đường, bà tôi khi ấy còn rất trẻ, chỉ kịp gói cho ông mấy nắm cơm và một chiếc khăn tay thêu vội. Ông kể, lúc ấy chẳng ai nghĩ đến chuyện sống chết, chỉ biết đất nước đang bị xâm lược, thanh niên thì phải lên đường. “Đi là xác định có thể không về, nhưng nếu ai cũng sợ thì lấy ai giữ nước con ạ”, ông nói, giọng bình thản như kể chuyện thường ngày.
Những năm tháng ở chiến trường là chuỗi ngày thiếu thốn và hiểm nguy. Ông cùng đồng đội hành quân trong rừng sâu, băng qua suối lạnh, ngủ dưới hầm hào ẩm ướt. Bữa ăn chỉ có cơm độn sắn, đôi khi thêm ít muối vừng, vậy mà ai cũng động viên nhau cố gắng. Bom đạn kẻ thù trút xuống không ngừng, có những trận đánh kéo dài suốt nhiều ngày đêm. Ông bảo, có những lúc cái chết ở rất gần, chỉ cách vài bước chân, nhưng điều khiến ông sợ nhất không phải là bom rơi đạn nổ, mà là mất đi đồng đội bên mình.
Ông kể về người bạn thân tên Hòa, cùng quê, cùng nhập ngũ một ngày. Hai người từng hẹn với nhau rằng khi hòa bình sẽ cùng trở về làng, dựng nhà, làm ruộng, sống một cuộc đời bình dị. Nhưng trong một trận đánh ác liệt, Hòa đã hy sinh khi che chắn cho đồng đội. Ông không quên được khoảnh khắc ấy: giữa khói lửa mịt mù, Hòa ngã xuống mà tay vẫn còn nắm chặt khẩu súng. Ông nói, chiến tranh không chỉ cướp đi mạng sống của con người mà còn để lại những nỗi đau âm thầm theo suốt cả cuộc đời.
Dù vậy, giữa chiến tranh khốc liệt vẫn có những khoảnh khắc rất đỗi nhân văn. Ông kể về những lần bộ đội và người dân cùng chia nhau từng bát cơm, từng ngụm nước. Có khi đang hành quân, gặp bà cụ nghèo mang ra mấy củ khoai luộc còn nóng, vừa đưa vừa run run nói: “Các con ăn đi cho có sức đánh giặc”. Những hình ảnh ấy đã tiếp thêm cho ông và đồng đội niềm tin để vượt qua mọi gian khó.
Ngày đất nước hoàn toàn giải phóng, ông may mắn được trở về. Trên người ông mang theo vài vết thương chiến tranh, nhưng ông bảo đó là niềm tự hào chứ không phải nỗi buồn. Trở về quê hương, ông lại làm người nông dân như bao người khác, cày ruộng, trồng lúa, nuôi con ăn học. Ông chưa bao giờ kể công hay đòi hỏi điều gì cho riêng mình. Với ông, được sống trong hòa bình đã là phần thưởng lớn nhất.
Nghe ông kể chuyện, tôi chợt nhận ra rằng cuộc sống yên bình hôm nay không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của biết bao máu xương, nước mắt và tuổi trẻ của những con người như ông, như bác Hòa và hàng triệu anh hùng liệt sĩ khác. Thế hệ chúng tôi sinh ra trong hòa bình, không phải cầm súng ra chiến trường, nhưng có trách nhiệm học tập tốt, sống tử tế và góp phần xây dựng đất nước ngày càng giàu đẹp.
Mỗi khi nhìn ông ngồi lặng lẽ bên hiên nhà, tôi lại thầm biết ơn “thời hoa lửa” của ông – một thời đã thắp lên ngọn lửa yêu nước, dũng cảm và hy sinh, để hôm nay chúng tôi được sống trong tự do, ấm no và hạnh phúc.
