THỜI HOA LỬA NĂM 1979 Ở PHA LONG (1)

THỜI HOA LỬA NĂM 1979 Ở PHA LONG

Ký sự về những người giữ lửa biên cương Pha Long – Lào Cai

(Tác giả: Phu Sín Mìn – Tổng hợp tư liệu nhân chứng và Đồn Biên phòng Pha Long)

Tóm tắt:
Tháng 2 năm 1979, chiến tranh biên giới Việt – Trung nổ ra. Ở xã Pha Long, huyện Mường Khương, tỉnh Lào Cai, hàng trăm cán bộ, chiến sĩ biên phòng và dân quân tự vệ đã anh dũng chiến đấu tại các điểm chốt: Tả Gia Khâu, Dìn Chin, Bản Phố, Thàng Chư Pến, Lao Ma Chải, Sả Chải, Lao Tô Chải, Ngải Thầu... Trong đó, hai người con của thôn Pao Pao Chải – Giàng Seo Làng và Thào Sín Phà – đã trở thành biểu tượng của lòng quả cảm, của tinh thần “một tấc không đi, một ly không rời” trong “thời hoa lửa” năm 1979.

Khói lửa trên biên giới mùa xuân 1979
Tháng Hai, miền biên viễn Lào Cai vẫn còn vương sương lạnh. Trên những triền núi đá Pha Long, hoa đào đang độ nở rộ, người dân thôn Pao Pao Chải chuẩn bị xuống chợ phiên như bao ngày. Thế rồi, buổi sáng ngày 17/2/1979, tiếng pháo đầu tiên từ bên kia biên giới rền vang. Núi đá rung chuyển, khói lửa trùm lên bản làng, mở ra một giai đoạn khốc liệt trong lịch sử vùng cực Bắc Tổ quốc.

Khi kẻ thù nổ súng xâm lược, những người con Pha Long – Mường Khương không hề nao núng. Họ – những nông dân cầm súng, những chàng trai người Mông, Nùng, Hà Nhì – đã lập nên “những điểm chốt anh hùng” để bảo vệ từng tấc đất thiêng liêng của biên giới Việt Nam.

Những người giữ đất biên cương
Ở thôn Pao Pao Chải, hai thanh niên người Mông – Giàng Seo Làng và Thào Sín Phà – khi đó đều mới ngoài đôi mươi. Nghe tiếng súng đầu tiên nổ ở hướng Tả Gia Khâu, họ lập tức khoác súng, gia nhập lực lượng dân quân biên giới, phối hợp cùng bộ đội Đồn Biên phòng Pha Long chốt giữ dọc suối Nậm Chảy.

Trong suốt hơn mười ngày đêm, các điểm chốt chiến đấu ở tuyến Pha Long – Mường Khương liên tục bị pháo kích:

- Tả Gia Khâu – chốt tiền tiêu, nơi diễn ra những trận đánh mở màn dữ dội.
- Bản Phố, Dìn Chin – tuyến trung gian bảo vệ đường vận chuyển đạn, lương thực.
- Thàng Chư Pến, Lao Ma Chải – cao điểm quan sát chiến lược.
- Sả Chải, Lao Tô Chải, Ngải Thầu – hậu cứ, đồng thời là nơi tập kết thương binh và tiếp tế.

“Đất rung như sấm, nhưng lòng người không run.” – ông Giàng Seo Làng kể lại. Trong khói lửa, những người dân vùng cao đã chiến đấu không chỉ bằng vũ khí, mà bằng ý chí và lòng yêu nước.

Thào Sín Phà bị thương trong một trận pháo kích tại Dìn Chin, vai rách toạc bởi mảnh đạn. Ông được cáng về tuyến sau nhưng vẫn xin quay lại chốt, nói với đồng đội: “Nếu tôi không về được, hãy giữ lấy cột mốc này.”

Khi địch rút, Pha Long chỉ còn lại những mái nhà cháy đen và ruộng nương tan hoang. Nhưng người dân không rời bản. Họ dựng lại từng ngôi nhà, từng nương ngô, khôi phục cuộc sống trên chính vùng đất từng đẫm máu mình.

Ngọn lửa ký ức không tắt trên dãy Pha Long
Hơn bốn mươi năm đã trôi qua, nhưng ký ức về “thời hoa lửa” vẫn sống mãi trong lòng người dân Pha Long – Mường Khương. Những địa danh Tả Gia Khâu, Dìn Chin, Lao Ma Chải, Ngải Thầu... giờ đã xanh nương, rộn ràng chợ phiên, nhưng đâu đó vẫn còn dấu tích của những chiến hào xưa.

Ông Giàng Seo Làng nay đã tóc bạc, vẫn thường dặn con cháu: “Hòa bình không phải tự nhiên mà có. Phải nhớ ơn người đã giữ đất, giữ trời cho mình.”

Còn ông Thào Sín Phà, mang thương tích suốt đời, vẫn miệt mài vận động thanh niên trong bản học hành, lập nghiệp, góp phần giữ vững biên cương bằng tri thức và tình yêu quê hương.

“Ngày ấy chúng tôi giữ đất bằng súng. Giờ con cháu phải giữ đất bằng tri thức, bằng tình đoàn kết.” – ông nói.

Thời hoa lửa năm 1979 không chỉ là ký ức của chiến tranh, mà còn là lời nhắc nhở thiêng liêng về sức mạnh của lòng dân, của niềm tin son sắt với Tổ quốc – từ những người con bình dị của thôn Pao Pao Chải, xã Pha Long, huyện Mường Khương, tỉnh Lào Cai.

Chú thích ảnh:

1️⃣ Bộ đội Biên phòng Pha Long trong nhiệm vụ tuần tra biên giới.

2️⃣ Toàn cảnh xã Pha Long hôm nay – nơi từng là tuyến lửa.

3️⃣ Ông Giàng Seo Làng và Thào Sín Phà – nhân chứng sống của “thời hoa lửa”.

4️⃣ Cột mốc biên giới Việt – Trung khu vực Pha Long.

Nguồn tư liệu: Đồn Biên phòng Pha Long, nhân chứng địa phương.
Biên soạn: Phu Sín Mìn – 2025.