THỜI HOA LỬA: NGUYỄN BÁ DƯƠNG
THỜI HOA LỬA: NGUYỄN BÁ DƯƠNG
Có những người hùng không mang quân hàm cao, không đứng trước hàng quân để ra những mệnh lệnh lớn. Họ chỉ là những người lính ở tuyến đầu, nơi mỗi bước tiến đều phải đánh đổi bằng lòng can đảm.
Nguyễn Bá Dương là một người như thế.
Ông sinh năm 1923, quê tại xã Bình An, huyện Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam. Trong những năm kháng chiến chống thực dân Pháp, ông tham gia lực lượng vũ trang và trở thành Tiểu đội trưởng Tiểu đội 1, Đại đội 6, Tiểu đoàn 59, Trung đoàn 803, Chủ lực cơ động Liên khu V.
Tiểu đoàn 59 được thành lập ngày 10/6/1950 tại Tam Kỳ, Quảng Nam. Sau đó, đơn vị hoạt động trên nhiều chiến trường ở miền Trung, trong đó có Quảng Nam – Đà Nẵng, Khánh Hòa, Gia Lai và Kon Tum.
Nguyễn Bá Dương không phải một vị tướng.
Ông chỉ là một tiểu đội trưởng.
Nhưng chính những người lính ở cấp cơ sở như ông là những người trực tiếp đưa các mệnh lệnh thành hành động trên chiến trường.
Đêm ở Đồn Nhất
Năm 1952, Tiểu đoàn 59 tham gia trận đánh Đồn Nhất – Hải Vân Quan.
Đây là một vị trí quân sự quan trọng trên tuyến Hải Vân. Trận đánh diễn ra trong điều kiện rất ác liệt.
Nguyễn Bá Dương dẫn đầu tiểu đội của mình tiến vào vị trí chiến đấu.
Trong quá trình tiến công, ông đã có một hành động đặc biệt dũng cảm: lấy thân mình làm điểm tựa để đồng đội vượt lên đánh vào vị trí của đối phương. Báo Quân đội nhân dân ghi nhận rằng dù bị trúng đạn, ông vẫn nén đau và không rời vị trí chiến đấu.
Đó là khoảnh khắc mà một người lính phải lựa chọn giữa sự an toàn của bản thân và nhiệm vụ của cả đơn vị.
Nguyễn Bá Dương đã chọn ở lại.
Trong trận đánh ấy, ông cùng sáu chiến sĩ khác đã hy sinh.
Ông ra đi khi mới 29 tuổi.
Một tuổi đời mà ngày nay nhiều người vẫn còn đang bắt đầu những ước mơ đầu tiên của mình.
Gần bảy thập kỷ sau
Câu chuyện về Nguyễn Bá Dương không bị lãng quên.
Năm 2000, Ban liên lạc bạn chiến đấu Tiểu đoàn 59 đã hoàn chỉnh hồ sơ đề nghị truy tặng danh hiệu Anh hùng LLVTND cho ông.
Nhiều năm sau, hồ sơ được xem xét và đến ngày 30/9/2024, Chủ tịch nước ký Quyết định số 959/QĐ-CTN, truy tặng danh hiệu Anh hùng LLVTND cho Nguyễn Bá Dương cùng Nguyễn Lựu và Trần Xưng.
Ngày trao tặng, danh hiệu được trao cho thân nhân của những người đã hy sinh.
Bởi những người được vinh danh đã không còn để nhận tấm bằng ấy.
Một cái tên được trả lại cho lịch sử
Nguyễn Bá Dương không phải cái tên thường xuất hiện trong những bài học lịch sử phổ thông.
Nhưng câu chuyện của ông nhắc chúng ta rằng lịch sử không chỉ được tạo nên bởi những vị tướng và những chiến dịch lớn.
Lịch sử còn được tạo nên bởi những người lính vô danh đứng ở tuyến đầu.
Một tiểu đội trưởng.
Một trận đánh.
Một tuổi trẻ 29 năm.
Và một sự hy sinh được đất nước ghi nhớ sau hơn bảy thập kỷ.
Nguyễn Bá Dương đã đi qua “thời hoa lửa” của mình như một người lính bình thường — nhưng cách ông sống và hy sinh đã khiến tên tuổi ấy trở thành một phần của lịch sử.
