THỜI HOA LỬA Ở THƯỢNG ĐỨC-QUẢNG NAM.

“Thời hoa lửa” không phải là một cách gọi để làm đẹp cho chiến tranh. Đó là tên gọi của những năm tháng mưa bom bão đạn, nơi con người đã sống và chết một cách kiêu hãnh và bất khuất. Đằng sau mỗi chữ “hoa” không phải sắc màu rực rỡ của thi ca mà là tiếng nấc nghẹn đứt ruột của người mẹ mất con, là nấm mộ vừa lấp còn ấm đất, là tiếng gọi “mẹ ơi” vĩnh viễn chẳng có lời đáp. Và phía sau mỗi chữ “lửa” chẳng phải ánh sáng rực rỡ của chiến thắng mà là ánh nhìn cuối cùng chưa kịp khép lại, là đôi mắt tuổi mười tám chưa một lần thấy hòa bình, là trái tim chưa kịp yêu, chưa kịp sống lấy một ngày không có tiếng súng.

Ở Thượng Đức – Quảng Nam, “hoa” và “lửa” không còn là ẩn dụ. Chúng hiện hữu trần trụi trong từng tấc đất, từng chiến hào, từng xác người nằm lại, làm nên một trong những trận đánh ác liệt bậc nhất của chiến trường Khu 5.

Thượng Đức là một cứ điểm quân sự then chốt, án ngữ cửa ngõ phía tây nam Đà Nẵng. Núi cao, sông sâu, rừng rậm bao quanh, hệ thống lô cốt, hầm ngầm, hàng rào dây thép gai chằng chịt. Địch biến nơi đây thành “cánh cửa thép”, quyết giữ bằng mọi giá. Chính vì thế, khi chiến sự nổ ra, Thượng Đức lập tức biến thành một lò lửa khổng lồ.

Bom pháo dội xuống không ngừng. Núi rừng Quảng Nam rung chuyển, mặt đất nứt toác, từng mảng đất đá bị hất tung lên rồi rơi xuống trộn lẫn với máu người. Sông Vu Gia đỏ ngầu phù sa và máu. Không khí đặc quánh mùi thuốc súng, mùi sắt thép cháy, mùi tanh nồng của sự sống vừa bị xé toạc. Ngày và đêm không còn ranh giới chỉ còn tiếng đại bác gầm rít và những đợt xung phong nối tiếp nhau trong mưa lửa.

Những người lính tiến vào Thượng Đức không bước trên con đường bằng phẳng. Họ bò qua bãi mìn, vượt hàng rào thép gai, chui qua hố bom còn nóng khói. Có người vừa nhô đầu khỏi chiến hào đã trúng đạn, ngã gục khi tay còn chưa kịp bóp cò. Có người bị thương nặng, máu chảy đầm đìa, vẫn cố ôm bộc phá lao về phía lô cốt.

Ở Thượng Đức, mỗi mét đất giành được đều phải đổi bằng sinh mạng.

Xác đồng đội nằm lại ngay bên chiến hào. Không kịp chôn. Không kịp khóc. Đồng đội chỉ kịp đặt anh sát vách đất, lấy tấm tăng phủ vội rồi tiếp tục xông lên. Tiếng gọi tên nhau bị nghiền nát giữa tiếng pháo dồn dập. Có những người lính ngã xuống khi chưa kịp biết mình đã chiếm được mục tiêu hay chưa.

“Máu trộn bùn non, xương hòa đất đỏ,

Đất nước lớn lên từ những xác người.”

Thượng Đức là nơi tuổi hai mươi bị thiêu cháy giữa lửa đạn. Có những đôi mắt mở trừng trừng nhìn về phía Đà Nẵng – nơi hòa bình còn rất xa. Có những bàn tay vẫn siết chặt khẩu súng khi hơi thở đã tắt. Họ ra đi khi chưa kịp sống một ngày không tiếng súng, chưa kịp yêu, chưa kịp mơ ước điều gì cho riêng mình.

“Có những tuổi hai mươi

Chưa kịp sống đã thành bất tử.”

Trong tiếng gào rền của đại bác Thượng Đức, những người trẻ hóa thân thành lịch sử. Không kèn, không trống, cũng chẳng có một lời than vãn. Họ nằm xuống lặng lẽ, như thể chưa từng có tuổi hai mươi, nhưng chính sự lặng lẽ ấy đã làm nên tầm vóc lớn lao của chiến thắng.

Người lính gọi những ngày ấy là “thời hoa lửa” – một cách gọi vừa kiêu hãnh, vừa bi tráng. Gọi để không gục ngã giữa địa ngục bom đạn. Gọi để tim không nguội lạnh khi chứng kiến đồng đội ngã xuống ngay bên mình. Gọi để giữa hoang tàn, đổ nát của Thượng Đức vẫn giữ được một chút sáng trong, để không lạc lối giữa miền ký ức mịt mù khói súng.

Chiến thắng Thượng Đức đã mở toang cánh cửa phía tây, góp phần quyết định cho cục diện chiến trường. Nhưng phía sau chiến thắng ấy là vô vàn tuổi xuân nằm lại dưới lớp đất đỏ Quảng Nam. Với những người còn sống và đứng vững dưới bầu trời hòa bình hôm nay, “thời hoa lửa” không phải mỹ từ ngợi ca chiến tranh, mà là một nốt lặng thiêng liêng để ngoảnh lại và nhớ về những người đã hóa thân thành đất nước.

Bởi chính từ Thượng Đức, từ máu và lửa, từ những con người đã chấp nhận đi đến tận cùng hi sinh, ánh sáng của lý tưởng cứu quốc đã bùng lên, soi rọi cả bóng tối chiến tranh, để rồi

“Ngàn năm sau còn đủ sức soi đường.”