THỜI HOA LỬA TẠI HÒA XUÂN
Những năm tháng chiến tranh, vùng quê Hòa Xuân chìm trong khói lửa. Đó là thời kỳ mà mỗi con đường đất đỏ, mỗi hàng tre, mỗi mái nhà tranh đều in dấu chân của người dân và chiến sĩ kiên cường bám đất giữ làng.
Hòa Xuân ngày ấy còn nghèo lắm. Ban ngày, tiếng máy bay gầm rú trên bầu trời, đêm xuống lại vọng về tiếng súng nơi xa. Người dân vừa sản xuất, vừa đào hầm trú ẩn. Trẻ em đến lớp trong những căn nhà tranh đơn sơ, có khi phải học dưới ánh đèn dầu leo lét.
Mùa khô năm 1966, chiến sự diễn ra ác liệt. Quân địch liên tục càn quét nhằm phá vỡ phong trào cách mạng ở địa phương. Nhưng người dân Hòa Xuân vẫn một lòng theo kháng chiến, âm thầm nuôi giấu cán bộ, tiếp tế lương thực và bảo vệ cơ sở cách mạng.
Trong ký ức của nhiều người cao tuổi, hình ảnh những người mẹ gùi gạo băng qua cánh đồng đêm, những thanh niên làm liên lạc giữa bom đạn hay các em nhỏ canh gác đầu làng đã trở thành biểu tượng đẹp của lòng yêu nước.
Có một câu chuyện vẫn còn được nhắc mãi ở Hòa Xuân về cô giáo trẻ tên Lan. Ngày ấy, dù bom đạn khốc liệt, cô vẫn mở lớp học ngay trong hầm tránh bom để trẻ em không thất học. Tiếng đánh vần ê a hòa lẫn tiếng đại bác xa xa tạo nên một khung cảnh không thể nào quên.
Một buổi chiều, khi máy bay địch bất ngờ xuất hiện, cả lớp phải chạy xuống hầm trú ẩn. Trong lúc hoảng loạn, cô Lan vẫn bình tĩnh ôm từng em nhỏ vào lòng, động viên:
“Các em đừng sợ, rồi đất nước mình sẽ hòa bình.”
Câu nói giản dị ấy đã tiếp thêm niềm tin cho biết bao đứa trẻ trong những năm tháng gian khó.
Rồi chiến tranh cũng qua đi. Hòa Xuân hôm nay đã đổi thay với những con đường mới, những mái trường khang trang và cuộc sống yên bình. Nhưng người dân nơi đây vẫn không quên thời hoa lửa — thời của lòng quả cảm, của tình người và niềm tin son sắt vào ngày mai.
Những câu chuyện ấy đã trở thành một phần ký ức thiêng liêng của quê hương, nhắc nhở thế hệ trẻ hôm nay phải biết trân trọng hòa bình, chăm ngoan học tập và góp sức xây dựng đất nước ngày càng giàu đẹp.


