Thời Kỳ TỰ CHỦ (905 - 938): KHÚC THỪA DỤ, DƯƠNG ĐÌNH NGHỆ
Đây là thời kỳ tự chủ của nhân dân ta dưới sự lãnh đạo của họ Khúc (Khúc Thừa Dụ, Khúc Hạo, Khúc Thừa Mỹ) và vị tướng tài Dương Đình Nghệ để giải phóng cho nhân dân ta. Cùng với thời kỳ của nước ta năm 905 - 938 là thời kỳ Ngũ Đại Thập Quốc của Trung Hoa, đây là thời kỳ loạn lạc trong lịch sử Việt Nam và Trung Quốc.
Thời kỳ tự chủ (905–938) là bước ngoặt lịch sử chấm dứt hơn 1,000 năm Bắc thuộc. Bắt đầu khi Khúc Thừa Dụ chiếm Tống Bình năm 905, người Việt tự cai quản đất nước. Giai đoạn này chứng kiến cuộc đấu tranh kiên cường của họ Khúc, họ Dương và đỉnh cao là chiến thắng Bạch Đằng năm 938 của Ngô Quyền
Năm 905: Khúc Thừa Dụ đánh chiếm Tống Bình, tự xưng Tiết độ sứ, xây dựng chính quyền tự chủ.
Năm 907 - 917: Khúc Hạo lên thay, tiến hành cải cách lớn về hành chính, chia lại khu vực cai trị, giảm nhẹ thuế khóa cho nhân dân.
Năm 930 - 931: Dương Đình Nghệ đánh bại quân xâm lược Nam Hán, tiếp tục duy trì và bảo vệ nền tự chủ.
Năm 938: Kiều Công Tiễn phản tước hại Dương Đình Nghệ, cầu cứu Nam Hán; Ngô Quyền kéo quân ra Bắc, diệt Kiều Công Tiễn và đại phá quân Nam Hán trên sông Bạch Đằng.
Ý nghĩa lịch sử
Đặt nền móng vững chắc cho việc khôi phục hoàn toàn nền độc lập dân tộc.
Khẳng định ý chí tự chủ, tự cường, không chịu khuất phục trước ách đô hộ ngoại xâm của người Việt.
Tạo tiền đề trực tiếp để Ngô Quyền xưng vương, mở ra kỷ nguyên độc lập lâu dài vào năm 938.
