[THỐNG CHẾ LÊ VĂN HOAN – “TƯỢNG BINH VỆ THẦN”]

[THỐNG CHẾ LÊ VĂN HOAN – “TƯỢNG BINH VỆ THẦN”]
Bỏ mặc định kiến “trung thần không thờ hai vua”, vị tướng quân đất Thuận Hóa cùng đội quân voi oanh tạc khắp tứ phương, năm lần bảy lượt đánh tan giặc ngoại xâm
---------------------------

Từ thời kỳ Bắc thuộc, người Việt ta đã biết cách thuần phục Voi (Hán-Nôm đọc là Tượng: 象) - loài động vật to lớn, oai phong nhất nơi “rừng sâu nước độc” để góp sức vào công cuộc bảo vệ lãnh thổ nước ta trước bè lũ ngoại xâm luôn lăm le xâm lược. Minh chứng là hình ảnh Tượng binh xuất hiện trong các cuộc khởi nghĩa lẫy lừng của Hai Bà Trưng, Bà Triệu,.... Trong dòng chảy lịch sử ấy, tiêu biểu không thể không nhắc đến đàn voi chiến lừng danh của thống chế Lê Văn Hoan.

Đô đốc Lê Văn Hoan (1758-1828) là vị quan võ tài ba dưới hai triều đại đối nghịch. Xuất thân từ người trông coi đàn voi của quân Tây Sơn, bằng chính khả năng thuần phục và huấn luyện voi chiến, ông được vua Quang Trung trọng dụng trong hai trận kháng chiến lớn chống hai thế lực Thanh, Xiêm. Lê Văn Hoan đã chỉ huy đội Tượng binh tinh nhuệ, hiếu chiến lập được nhiều công lớn, góp phần làm nên những chiến thắng vẻ vang của nhà Tây Sơn. Về sau, vị trung thần lần lượt chứng kiến từ sự sụp đổ của thời kỳ vua Quang Trung đến việc Nguyễn Ánh cướp ngôi lập nên triều Nguyễn. Vì thế, ông đành ngậm ngùi rời xa những “người đồng đội” từng sát cánh nơi chiến trường hoa lửa.

Chí trai còn đó uy nghi
Không đành mất nước, thuận thiên diệt thù”

Vì không thể quản thác, tận dụng được trọn vẹn sức mạnh của đoàn Tượng binh của triều đại trước, vua Gia Long xuống chiếu tha tội cho Lê Văn Hoan đồng thời triệu ông ra làm chỉ huy một lần nữa.Đứng trước lẽ “trung thần không thờ hai vua”, ông phải gác lại tình riêng với chủ cũ, dành trọn chí nam nhi huấn luyện đàn voi chiến, một lòng hướng về sự nghiệp bảo vệ đất nước. Đến thời vua Minh Mạng, ông được sai đem đội tượng binh ra Nghệ An trấn giữ, dẹp loạn bè lũ quân Xiêm. Sau khi lập công tại Xứ Nghệ, Lê Văn Hoan được vua Minh Mạng trọng thưởng và thăng chức Đô thống chế Chưởng phủ sự.

Sau nhiều năm tận tụy cống hiến, ông qua đời vì cơn bạo bệnh vào năm 1828. Ông được nhân dân chôn cất tại quê nhà là tại thôn Cẩm Toại Tây, xã Hòa Phong, huyện Hòa Vang, Thành phố Đà Nẵng. Năm 2019, mộ Lê Văn Hoan đã được công nhận là Di tích Văn hóa - lịch sử cấp thành phố. Ông đã trở thành biểu tượng cho tinh thần anh dũng, sự yêu nước mãnh liệt của người người Việt Nam. Qua đó, ta lại nhớ đến lời căn dặn của Bác về lòng biết ơn:

“Dân ta phải biết sử ta,
Cho tường gốc tích nước nhà Việt Nam”