Thông đường

Lúc này là giữa mùa khô. Để có gạo nếp gói bánh chưng cho đúng hương vị Tết, hậu cần đại đội có sáng kiến mang gạo đổi với dân bản Lào được một ít nếp nương và một con lợn nhỏ. Vậy là trong bữa cơm liên hoan toàn đại đội trưa mồng Một Tết, mỗi người được hai miếng thịt lợn bản nho nhỏ. Ăn xong lại được phát một chiếc bánh chưng gói bằng gạo nếp nương, không nhân, thay cho bữa tối hai lạng rưỡi gạo tẻ thường ngày.

Trước bữa liên hoan, Đại đội tập trung tại hội trường, nghe Chính trị viên đọc thơ chúc Tết của Chủ tịch Hồ Chí Minh, thư chúc mừng năm mới của lãnh đạo Trung đoàn. Đại đội trưởng lên phát động thi đua hưởng ứng chiến dịch vận chuyển cao điểm. Đến phần văn nghệ, sau bài hát tập thể “Giải phóng miền Nam”, anh Xuân quê ở Cần Thơ hát cải lương, tôi độc tấu sáo bài “Anh vẫn hành quân”. Đặc biệt, khi anh Hững, Tiểu đội phó của tiểu đội tôi lên ngâm bài “Thù muôn đời muôn kiếp không tan” của nhà thơ Tố Hữu, nói lên nỗi căm hờn trong vụ bọn Mỹ-ngụy dùng thuốc độc trộn vào cơm giết chết đồng bào ta tại nhà tù Phú Lợi (Bình Dương), nhiều người xúc động rơi nước mắt. Nhất là một số anh quê ở chính vùng Phú Lợi-Thủ Dầu Một lại càng xúc động. Có người ôm mặt khóc nức nở. Anh Hững cũng xúc động không kém nên đến câu cuối, anh không ngâm mà cao giọng đọc gằn từng tiếng: “Trời chớp giật, tất đến ngày sét đánh!”. Ngay sau đó, Chính trị viên đứng lên hô lớn khẩu hiệu: “Đả đảo đế quốc Mỹ và bọn ngụy quyền tay sai bán nước”, “Quyết tâm thi đua hoàn thành thắng lợi chiến dịch vận chuyển cao điểm Xuân Kỷ Dậu”. Toàn đại đội như được tiếp thêm sức mạnh, tiếng hô lớn “Đả đảo”, “Quyết tâm” vang cả một cung đường rừng.

7 giờ tối mồng Hai, sau hai trận địch đánh bom vào đoạn đường chúng tôi phụ trách, toàn trung đội tập trung đến san lấp hai hố bom phá hỏng mặt đường ở khu vực thuộc Tiểu đội 3. Tôi đang sốt rét nhẹ, được phân công ở lại, vừa làm nhiệm vụ trông coi doanh trại, vừa trực chiến luân phiên tuần tra. Khoảng 1 giờ sáng, tuần tra xong, tôi về nhà “thùng” thì Tiểu đội trưởng Đoài đột ngột xuất hiện. Anh thông báo, hai hố bom lớn đã lấp được già nửa, nhưng cách đó khoảng 200m, có một cây gỗ to bị bom đánh nghiêng gốc từ tối. Vừa rồi gió thổi mạnh nên nó đổ xuống chắn ngang mặt đường, cần có người phá cây, thông đường cho đoàn xe đặc biệt sắp đi qua. Trung đội yêu cầu Tiểu đội 1 khắc phục. Trong khi 9 người đã chia thành 3 nhóm san lấp một hố bom cũng đang cố gắng hết sức mới có thể hoàn thành công việc, không thể bớt người, anh Đoài quay sang tôi: “Em chuẩn bị các thứ cần thiết rồi đến ngay Km31+300 nhé. Nhớ tính toán cẩn thận, đừng để phải dùng bộc phá nhiều lần, làm mồi cho máy bay tiếp tục đánh phá nữa thì đến sáng đoàn xe cũng không đi qua được”.

Tôi đã từng giải quyết nhiều dạng cây đổ to nhỏ khác nhau, nhưng cái cây đổ ở Km31+300 đêm hôm ấy là dạng khó nhằn nhất. Đó là cây gỗ lâu năm, phần thân cây chắn ngang đường, chỗ lề đường bên trái gần gốc có đường kính hơn nửa mét, đến đoạn thân ở lề đường bên phải đường kính còn khoảng 35cm. Mặt đường chỗ này rộng chừng 5m. Nếu theo thứ tự, phải nổ bộc phá ít nhất 3 lần. Hai lần cắt ở hai lề đường và lần ba đánh bật đoạn đã cắt rời dẹp vào một bên, lấy lối tạm thông đường cho xe qua.

Nhưng, như anh Đoài đã dặn và tôi cũng hiểu mức độ nguy hiểm phải đối đầu với bom đạn Mỹ khi đánh bộc phá lần thứ hai, thứ ba tại cùng một chỗ. Vì vậy, tôi quyết định triển khai luôn 3 quả bộc phá: Quả 2kg cắt gốc, quả 1kg cắt ngọn. Hai quả này bó áp vào phía trên thân cây, sẽ cho nổ cùng một lúc. Quả thứ ba chỉ dùng 3 thỏi, tức 0,75kg bó áp nghiêng vào thân cây, cách chỗ cắt phần ngọn khoảng 1,5m, sẽ cho nổ chậm hơn độ 5 giây. Sau gần một tiếng đồng hồ, tôi mới cắt dây rừng buộc ốp 3 quả bộc phá vào vị trí. Chờ máy bay OV-10 của địch lượn vòng ra xa, tôi lần lượt điểm hỏa 3 quả bộc phá rồi chạy thật nhanh xuống hầm trú ẩn.

Sau mấy ánh chớp lớn do 3 quả bộc phá gây ra, thằng OV-10 lập tức quay lại. Mặc cho nó bắn thêm 3 quả pháo sáng ngay trên đầu, tôi men theo lề đường, chạy đến kiểm tra. Đoạn cây to đã được cắt rời nhưng vẫn còn một phần chắn mất chừng 1,5m mặt đường. Song ô tô vẫn có thể đi qua được, không phải dùng đến hai quả bộc phá dự bị. Tôi phấn khởi chĩa súng lên trời, bắn liền 3 loạt, mỗi loạt 2 phát, báo hiệu thông đường. Chừng một phút sau, tôi cũng nghe từ phía mọi người tham gia lấp hố bom vang lên loạt súng báo hiệu thông đường nữa. Như vậy là trung đội tôi đã khắc phục xong, đường thông, sẵn sàng cho xe đi qua. Tôi chạy một mạch đến chỗ đồng đội, mọi người dù rất mệt nhọc nhưng đang cười nói vui vẻ. Đó là khoảng 2 giờ 30 phút sáng mồng Ba Tết Kỷ Dậu!