Thông Tin Giữa Lòng Đô Thị

Vào năm 1972, tại các thị xã vùng giáp ranh, các sạp báo và đại lý phát hành sách truyện là nơi người dân, công chức và binh lính địch lui tới rất đông để cập nhật tin tức. Lợi dụng sự hỗn loạn và đông đúc này, các chiến sĩ tình báo, giao liên thường biến sạp báo thành điểm hẹn để trao đổi mật hiệu. Địch đánh hơi được điều này nên tung ra lực lượng mật vụ chìm cài cắm khắp nơi; chúng sẵn sàng tịch thu toàn bộ sạp báo, lật từng trang giấy, dùng kính lúp soi xét các dòng chữ để tìm mật mã của cách mạng.

Lúc bấy giờ, chú Ba Báo – chủ một sạp báo lớn ngay ngã tư thị xã, đồng thời là cơ sở giao liên mật của Ban Ấn loát – nhận một nhiệm vụ đặc biệt khẩn cấp: Phải chuyển một bản danh sách đặc tình mật và bản vẽ giải mã hệ thống radar ra vùng giải phóng cho bộ chỉ huy chiến dịch.

Địch vừa ra lệnh phong tỏa ngã tư để truy lùng một tổ biệt động vừa rút lui. Mật vụ chìm đứng canh gác ngay sát sạp báo của chú, kiểm tra từng chiếc giỏ xách của người qua đường. Nhìn những chồng báo mới in còn thơm mùi mực và đống báo cũ xếp cao quá đầu người, chú Ba đã đưa ra một quyết định táo bạo dựa trên kỹ thuật in ấn hóa học và tâm lý chủ quan của giặc.

Bản danh sách và sơ đồ nếu giấu vào lớp ván đáy sạp báo hay kẹp vào giữa các trang sách thì khi mật vụ lật tung lên sẽ bị lộ ngay. Chú Ba Báo đã dùng một kỹ thuật ngụy trang đỉnh cao:

Chú không dùng giấy mật thông thường, mà dùng dung dịch nước phèn chua pha loãng để viết và vẽ trực tiếp các thông tin mật lên phần lề trắng (khoảng trống rìa giấy) của hàng chục tờ báo ngày. Khi nước phèn khô đi, các dòng chữ và sơ đồ hoàn toàn biến mất, mặt giấy phẳng phiu trắng tinh như báo mới xuất xưởng, chỉ khi đem hơ trên lửa than thì chữ mới hiện lên màu nâu rõ mồn một. Chú xếp những tờ báo "đặc biệt" này lộn xộn vào giữa chồng báo cũ, báo lỗi chuẩn bị bán ve chai để làm giảm giá trị của chúng trong mắt kẻ thù.

Buổi chiều hôm đó, tiếng còi xe cảnh sát rú vang, ba tên mật vụ dã chiến mặc thường phục xộc thẳng vào sạp báo của chú Ba. Tên chỉ huy mang kính râm, tay cầm roi mây dập mạnh xuống chồng báo mới nghe một tiếng chát vang dội, quát lớn: "Ba Báo! Đứng im! Có tin báo ông vừa nhận một xấp tài liệu tình báo từ nội thành chuyển ra. Lính đâu! Lật tung cái sạp này lên, tìm cho ra cái bọc nilon chứa giấy tờ mật cho tao!".

Chú Ba vẫn bình thản đứng bên sạp, tay cầm cây chổi lông gà phủi bụi, mặc chiếc áo bà ba đen sờn cũ. Chú nở nụ cười xởi lởi của người bán hàng lâu năm, từ tốn đáp: "Dạ thưa ông lớn mật vụ, sạp tui chỉ có chữ nghĩa với giấy lộn mua vui cho thiên hạ. Ông lớn cứ xét thoải mái, tui làm ăn lương thiện ở đây mười mấy năm ai mà không biết nà".

Toán mật vụ nghe lệnh lập tức xông vào xé toạc các thùng carton, lật tung các kệ sách truyện, giấy tờ bay lả tả đầy mặt đất. Bản thân tên chỉ huy bước lại gần chồng báo cũ bán ve chai – nơi chú Ba giấu tài liệu. Hắn giật lấy một tờ báo, lật qua lật lại, rồi cầm cả xấp báo ngày lên giũ mạnh xem có rơi ra bọc tài liệu nào không. Thấy tên mật vụ bắt đầu nghi ngờ nhìn chăm chằm vào khoảng lề trắng của những tờ báo, chú Ba Báo nhanh tay cầm một tờ báo mới có in hình quảng cáo lớn giơ sát vào mặt hắn, giọng đầy sốt sắng: "Ông lớn coi tờ báo mới ra chiều nay nè, có tin sốt dẻo về trận đánh ở vùng ven với hình mấy cô ca sĩ Sài Gòn đẹp lắm. Còn cái đống báo cũ đó toàn là báo in lỗi, mực lem luốc, tui gom lại để bán cho mấy bà hàng cá gói mắm chứ có cái gì đâu. Ông lớn đụng vô mực in nó dính đen thui hết đôi tay trắng trẻo uổng lắm...". Nhìn những trang báo cũ lem luốc đầy bụi bẩn, lại thấy tờ báo mới có hình ảnh bắt mắt, cộng với việc giũ mạnh cả chồng báo mà không hề rơi ra bất kỳ bọc nilon hay tài liệu giấu giếm nào (vì chữ đã in chìm thẳng vào giấy), tên mật vụ hoàn toàn bị đánh lừa. Hắn nghĩ bụng tài liệu mật thì phải giấu trong bọc, trong hầm chứ không ai dại gì giấu vào đống giấy vụn bán ve chai thế này. Hắn vứt xấp báo cũ xuống đất, dùng chân đá mạnh một cái rồi chửi thề: "Mẹ kiếp! Toàn là giấy lộn bẩn thỉu nhức đầu! Đi ra chỗ khác khám, thằng này chỉ là lão bán báo gàn dở thôi. Đi mau!".

Toán mật vụ kéo nhau rút đi sau một hồi lục soát không thành, chú Ba Báo khẽ thở phào nhẹ nhõm. Chú thản nhiên thu dọn đống giấy tờ ngổn ngang, gom những tờ báo cũ đặc biệt kia xếp gọn gàng vào giỏ tre như không có chuyện gì xảy ra.

Đến chập tối, khi ngã tư đã vắng bóng người và giặc nới lỏng bốt gác, một người liên lạc mật trong vỏ bọc bà hàng cá đi ngang qua, chú Ba liền giao xấp báo cũ cho người đó mang đi đường hoàng giữa thanh thiên bạch nhật. Tại căn cứ lòng đất, những tờ báo cũ được các chiến sĩ hơ nhẹ trên ngọn đèn dầu. Dưới sức nóng của lửa, những dòng chữ chìm bằng phèn chua dần dần hiện lên màu nâu đỏ, phác họa rõ mồn một danh sách đặc tình và sơ đồ hệ thống radar của địch không sai một mét. Chính nhờ tài liệu tuyệt mật này, ngay đêm hôm sau, pháo binh của ta đã dập trúng chóc đài radar của địch, làm tê liệt toàn bộ hệ thống cảnh giới của chúng, giúp quân ta giành thắng lợi vang dội.