Thủ đô rộn ràng, rực rỡ cờ hoa, cổng chào đón đoàn quân trở về

Năm 1954, tôi lúc đó 19 tuổi, từ vùng tự do trở lại Hà Nội tôi được Thành đoàn Thanh niên Cứu quốc Hà Nội đưa đến ở nhà ông Thi, làm thợ giầy, một cơ sở cách mạng tại khu Lương Yên để sinh sống, tiếp tục bắt mối hoạt động cách mạng trong khối học sinh.

Lúc này, thắng lợi của quân dân ta ở Điện Biên Phủ đã làm nức lòng người dân Hà Nội. Tiếp đó là những tin tức về hội nghị Giơ-ne-vơ đã định đoạt ngày Hà Nội được giải phóng. Thời khắc này ai cũng nôn nóng, người dân phấn khởi chờ ngày Hà Nội được quân ta tiến vào tiếp quản.

Khoảng hai tuần trước ngày giải phóng, lực lượng địch gần như tan rã hoàn toàn. Chúng tôi tập hợp nhiều nhóm học sinh may cờ, làm băng rôn đón chào bộ đội trong nhiều ngày. Thực hiện sự chỉ đạo của Thành Đoàn, khối học sinh, sinh viên đứng từ Bờ Hồ qua Hàng Ngang, Hàng Đào đến chợ Đồng Xuân. Rất đông người dân đứng cùng chúng tôi, tay vẫy cờ hoa, liên tục hát hò, hô khẩu hiệu vang động phố phường.

Tôi vẫn còn nhớ như in vào sáng ngày 10/10/1954, tại khu vực Quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục hiện tại, bên cạnh tôi toàn là đồng đội với bạn bè, học sinh, sinh viên. Lúc quân ta tiến đến từ phía Bờ Hồ qua chỗ tôi, tôi đứng cạnh nhạc sĩ Nguyễn Văn Quỳ. Nhạc sĩ đã đánh đàn guitar, hát bài "Tiến về Hà Nội" của nhạc sĩ Văn Cao và bài hát "Hà Nội giải phóng" do chính nhạc sĩ Nguyễn Hữu Quỳ sáng tác. Lúc đấy tất cả đều vui mừng khôn xiết, Thủ đô lúc đó rất rộn ràng, đầy cổng hoa, cổng chào đón đoàn quân trở về giải phóng Thủ đô.

Sau ngày giải phóng, tôi vẫn tiếp tục hoạt động theo chỉ đạo của Đoàn Thanh niên cứu quốc. Có thể nói trong giai đoạn này lớp lớp thanh niên Hà Nội đều hăng hái vô cùng. Tôi được yêu cầu trở lại học ở trường Chu Văn An để làm nòng cốt cho phong trào. Lúc này tôi là Hiệu đoàn trưởng trường Chu Văn An, Trưởng ban đại diện học sinh toàn thành phố nên luôn họp với lãnh đạo các trường để phổ biến và cùng thực hiện các chủ trương của Đoàn.

Thế hệ trẻ sau Giải phóng Thủ đô (10/10/1954) là thế hệ được hưởng bầu không khí tuổi trẻ sau giải phóng. Thế hệ chúng tôi đã hăng say với mọi hoạt động như: Làm đường Thanh niên, cải tạo hồ Giảng Võ, san mặt bằng cho những nhà máy đầu tiên xây dựng ở Hà Nội (nhà máy Cơ khí Trung quy mô, Diêm gỗ Cầu Đuống...).

Chúng tôi còn tham gia mọi công tác xã hội bộn bề lúc đó như dạy Bình dân học vụ xóa nạn mù chữ, chống lụt bão, cứu đê Mai Lâm bị vỡ, đi mít tinh biểu tình liên miên. Tổ chức tập hợp học sinh lúc này là các Hiệu đoàn vì lúc đó mới bắt đầu triển khai xây dựng các chi đoàn và các đội thiếu niên đầu tiên.

Đến nay, nhiều năm đã qua, thế hệ chúng tôi ở thời điểm đó vẫn bước tiếp cuộc đời của mình. Số phận từng người dù có thăng trầm khác nhau nhưng không ai có thể quên được cái thời trẻ trung sôi nổi đó.