Thư gửi vợ báo tin chiến thắng
Thư gửi vợ báo tin chiến thắngThư gửi vợ báo tin chiến thắngNgày 17/5/2009, nhân kỷ niệm 35 năm ngày truyền thống Binh đoàn Hương Giang (Quân đoàn 2), bà Bùi Thục Chi, vợ cố Thượng tướng Nguyễn Hữu An, nguyên Tư lệnh Quân đoàn 2 đã trao tặng Bảo tàng Quân đoàn 2 hai bức thư của chồng gửi về khi ông đang chỉ huy Quân đoàn tiến công thần tốc giải phóng miền Nam năm 1975.
Tham quan Bảo tàng Quân đoàn 2, nhìn ngắm những kỷ vật một thời trận mạc của chồng mình, bà không khỏi xúc động: “Tôi như thấy ông ấy ngoài mặt trận!”. Trong Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân 1975, Thượng tướng Nguyễn Hữu An đã trực tiếp chỉ huy Quân đoàn 2 tiến công trong Chiến dịch Trị Thiên - Huế, Chiến dịch Đà Nẵng, hành quân thần tốc giải phóng các tỉnh dọc duyên hải miền Trung và tham gia Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử. Bà nói rằng có hai lá thư ông gửi cho bà trong thời khắc trọng đại ấy đang cất giữ tại gia đình và mong muốn trao tặng cho Bảo tàng Quân đoàn 2. Vài ngày sau, chúng tôi có mặt tại nhà gia đình Thượng tướng Nguyễn Hữu An tại phố Trần Phú (Hà Nội). Trong ngôi nhà nhỏ đầy ắp những kỷ vật gắn với cuộc đời quân ngũ của vị tướng trận mạc, bà Chi giới thiệu cho chúng tôi về từng kỷ vật của chồng mình, nhất là tập thư mà ông và bà gửi cho nhau trong chiến tranh. Rồi bà lấy ra hai lá thư tặng Bảo tàng Quân đoàn 2, một lá thư được viết tại Đà Nẵng ngày 01/4/1975 và một lá thư được viết tại Sài Gòn ngày 04/5/1975. 
Vợ chồng Thượng tướng Nguyễn Hữu An thời trẻ. Ảnh tư liệu. Bà kể: Trong chiến dịch giải phóng Trị Thiên – Huế, ban đầu Quân đoàn 2 được lệnh tiến công địch trên hướng Tây Bắc, sau đó ông nhà tôi và Bộ Tư lệnh Quân đoàn đã đề nghị thay đổi hướng tiến công sang hướng Tây Nam vì nơi đây ngụy quân có nhiều sơ hở. Thực tế đã chứng minh, sau 20 ngày tổ chức tiến công, quân ta đã giải phóng hoàn toàn Trị Thiên - Huế. Trong thư, ông có viết: “Chắc em đã nghe tin chiến thắng dồn dập rồi, có phấn khởi không? Chắc em không thể tưởng tượng nổi là đêm 27/3 anh ngủ Kinh đô Huế và anh đã làm Vua một phút và đến đêm 30/3 anh lại ngủ ở Hải cảng Đà Nẵng đấy. Có thể nói là một cuộc tiến quân thần tốc chẳng kém Nguyễn Huệ khi tiến quân ra Thăng Long thành. Trong trận giải phóng thành phố Huế, Quân đoàn anh đã tiêu diệt 35.000 địch, bắt 15.000 tù binh (không kể Quân khu họ bắt 6.000). Như vậy là trên hai vạn tù binh trong đó có 1.000 sĩ quan và 100 cấp tá, toàn bộ địch bị tiêu diệt và ta đã xóa sổ Sư đoàn 1 Bộ binh, Lữ đoàn Thủy quân Lục chiến 147, 2 Liên đoàn (Trung đoàn) Biệt động quân, 1 trung đoàn độc lập, 3 trung đoàn xe tăng bọc thép (trên 200 xe), 10 tiểu đoàn pháo, 13 tiểu đoàn bảo an… Sau khi Trị Thiên - Huế được giải phóng, Quân đoàn 2 tiếp tục tiến công giải phóng Đà Nẵng. Khi đó, lực lượng quân ngụy ở Đà Nẵng còn rất đông, khoảng 75 nghìn quân với nhiều phương tiện chiến tranh. Kết quả của chiến dịch được ông viết trong thư gửi vợ: “Ở Đà Nẵng thì xe tăng, pháo gấp 10 lần Huế. Hàng trăm máy bay, hàng chục tàu chiến. Thành phố Đà Nẵng lúc anh vào là 1 triệu dân (kể cả các nơi họ đi sơ tán về), còn hàng chục tên trở về nhà ta chưa thèm bắt đấy. Anh khỏe nhưng gầy đi 4-5kg đấy vì thiếu nhiều quá mà ăn thì kém, làm thì nhiều. Hơn 1 tháng nay không biên thư cho em được chắc em hiểu là anh luôn luôn di động. Em và các con có khỏe không? Thật là sung sướng, 20 ngày qua đúng là bằng 20 năm thành đấy. Tình hình ở những vùng giải phóng thì không thể kể cho em nghe hết được khi nào ra anh kể cho em nghe. Chỉ có thể tóm tắt là Huế và Đà Nẵng tuyệt đẹp. Đà Nẵng xe cộ và người qua lại còn đông hơn phố Hàng Bột của ta gấp mấy lần ấy. Thôi nhé viết ngắn cho em biết tin anh để em mừng. Bây giờ thì ít có người ra được. Hôn em và các con - Anh An”
Bức thư gửi vợ của Thượng tướng Nguyễn Hữu An sau Chiến dịch Đà Nẵng. Ảnh Quang Thuận. Ngày 01/4/1975, tại thành phố Đà Nẵng vừa giải phóng, giữa lúc cán bộ chiến sĩ Quân đoàn 2 đang náo nức chào đón nhiệm vụ chiến đấu tiếp theo, Bộ Tư lệnh Quân đoàn 2 nhận được chỉ thị của Bộ Quốc phòng: Quân đoàn 2 chuẩn bị cho Sư đoàn bộ binh 325 và Lữ đoàn xe tăng thiết giáp 203, một trung đoàn phòng không sẵn sàng cơ động vào Nam Bộ tăng cường cho Quân đoàn 1 chiến đấu. Các đơn vị khác của Quân đoàn ở lại Đà Nẵng làm lực lượng dự bị. Điều đó khiến cho anh em trong đơn vị kém phấn khởi. Sau khi xem xét tình hình mọi mặt và khả năng thực tế chiến đấu ở Huế - Đà Nẵng, thể theo nguyện vọng của toàn thể cán bộ, chiến sĩ. Tư lệnh Nguyễn Hữu An cùng Bộ Tư lệnh Quân đoàn đề nghị với cấp trên cho toàn Quân đoàn tiến quân theo Quốc lộ 1 vào Nam Bộ tham gia trận quyết chiến chiến lược cuối cùng. Ngày 04/4/1975, tin vui đã đến với Quân đoàn đề nghị đó đã được Bộ chấp thuận. Trong Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử Quân đoàn 2 tiến công Sài Gòn từ hướng Đông Nam. Đúng 10 giờ 30 phút ngày 30/4/1975, được lực lượng biệt động thành dẫn đường, xe tăng số hiệu 843 và 390 cùng một số chiếc khác của Đại đội 4, Tiểu đoàn 1, Lữ đoàn xe tăng 203, Quân đoàn 2 do Đại đội trưởng Bùi Quang Thận chỉ huy cùng một bộ phận của Trung đoàn 66, Sư đoàn 304 do Trung đoàn phó Phạm Xuân Thệ chỉ huy đã đánh chiếm Dinh Độc Lập, bắt toàn bộ nội các chính quyền ngụy quyền Sài Gòn Dương Văn Minh buộc chúng tuyên bố đầu hàng vô điều kiện. Ta cắm cờ trên Dinh Độc Lập lúc 11 giờ 30 phút, Chiến dịch Hồ Chí Minh toàn thắng.
Bức thư gửi vợ của Thượng tướng Nguyễn Hữu An sau Chiến dịch Hồ Chí Minh. Ảnh Quang Thuận. Sau khi Chiến dịch Hồ Chí Minh giành thắng lợi, ngày 04/5/1975, tướng Nguyễn Hữu An gửi bức thư thứ hai. Ông viết ngắn gọn báo tin chiến thắng và bày tỏ mong muốn được trở về thăm gia đình: “Sài Gòn ngày 04/5/1975 Em thương yêu! Anh đang ngồi ở sân bay Tân Sơn Nhất đấy. Tiện có máy bay về Hà Nội anh biên thư này thăm em và các con và báo tin mừng là quân ta đã toàn thắng. Quân đoàn anh đã đánh chiếm Dinh Độc Lập và bắt toàn bộ từ Tổng thống, phó Tổng thống, Thủ tướng các Bộ trong chính phủ bù nhìn đấy. Anh bị đi kiết và bị sưng cái trĩ nên mấy ngày hôm nay vất vả lắm. Nhưng phấn khởi nên cố gắng chịu đựng vậy. Chúc em và các con khỏe luôn. Chiến tranh kết thúc rồi thể nào anh cũng ra và nhất định sẽ thăm mấy mẹ con. Chuẩn bị mấy con gà mà ăn mừng chiến thắng nhé. Hôn em và các con nhiều - Anh An” Là một nhà giáo, bà Chi rất am hiểu về chính trị và thời cuộc, bà nói rằng mỗi lần xuất quân giành thắng lợi, chồng bà thường viết thư thuật lại nên dường như bà đã thuộc làu từng trang thư đó. Đó cũng là cách để bà hiểu được tâm trạng của ông ngoài chiến trường, là hậu phương vững chắc để ông yên tâm chiến đấu. Vì vậy, những kỷ vật của tướng An mà bà Chi nắm rõ tường tận có lẽ xuất phát từ lý do đó. Hai bức thư gửi vợ báo tin chiến thắng của Thượng tướng Nguyễn Hữu An là những kỷ vật đặc biệt gắn với vị tướng trận mạc được trưng bày trang trọng tại Bảo tàng Quân đoàn 2, thu hút đông đảo khách tham quan tới nghiên cứu, học tập./.Quang Thuận – Bảo tàng Quân đoàn 2
Vợ chồng Thượng tướng Nguyễn Hữu An thời trẻ. Ảnh tư liệu. Bà kể: Trong chiến dịch giải phóng Trị Thiên – Huế, ban đầu Quân đoàn 2 được lệnh tiến công địch trên hướng Tây Bắc, sau đó ông nhà tôi và Bộ Tư lệnh Quân đoàn đã đề nghị thay đổi hướng tiến công sang hướng Tây Nam vì nơi đây ngụy quân có nhiều sơ hở. Thực tế đã chứng minh, sau 20 ngày tổ chức tiến công, quân ta đã giải phóng hoàn toàn Trị Thiên - Huế. Trong thư, ông có viết: “Chắc em đã nghe tin chiến thắng dồn dập rồi, có phấn khởi không? Chắc em không thể tưởng tượng nổi là đêm 27/3 anh ngủ Kinh đô Huế và anh đã làm Vua một phút và đến đêm 30/3 anh lại ngủ ở Hải cảng Đà Nẵng đấy. Có thể nói là một cuộc tiến quân thần tốc chẳng kém Nguyễn Huệ khi tiến quân ra Thăng Long thành. Trong trận giải phóng thành phố Huế, Quân đoàn anh đã tiêu diệt 35.000 địch, bắt 15.000 tù binh (không kể Quân khu họ bắt 6.000). Như vậy là trên hai vạn tù binh trong đó có 1.000 sĩ quan và 100 cấp tá, toàn bộ địch bị tiêu diệt và ta đã xóa sổ Sư đoàn 1 Bộ binh, Lữ đoàn Thủy quân Lục chiến 147, 2 Liên đoàn (Trung đoàn) Biệt động quân, 1 trung đoàn độc lập, 3 trung đoàn xe tăng bọc thép (trên 200 xe), 10 tiểu đoàn pháo, 13 tiểu đoàn bảo an… Sau khi Trị Thiên - Huế được giải phóng, Quân đoàn 2 tiếp tục tiến công giải phóng Đà Nẵng. Khi đó, lực lượng quân ngụy ở Đà Nẵng còn rất đông, khoảng 75 nghìn quân với nhiều phương tiện chiến tranh. Kết quả của chiến dịch được ông viết trong thư gửi vợ: “Ở Đà Nẵng thì xe tăng, pháo gấp 10 lần Huế. Hàng trăm máy bay, hàng chục tàu chiến. Thành phố Đà Nẵng lúc anh vào là 1 triệu dân (kể cả các nơi họ đi sơ tán về), còn hàng chục tên trở về nhà ta chưa thèm bắt đấy. Anh khỏe nhưng gầy đi 4-5kg đấy vì thiếu nhiều quá mà ăn thì kém, làm thì nhiều. Hơn 1 tháng nay không biên thư cho em được chắc em hiểu là anh luôn luôn di động. Em và các con có khỏe không? Thật là sung sướng, 20 ngày qua đúng là bằng 20 năm thành đấy. Tình hình ở những vùng giải phóng thì không thể kể cho em nghe hết được khi nào ra anh kể cho em nghe. Chỉ có thể tóm tắt là Huế và Đà Nẵng tuyệt đẹp. Đà Nẵng xe cộ và người qua lại còn đông hơn phố Hàng Bột của ta gấp mấy lần ấy. Thôi nhé viết ngắn cho em biết tin anh để em mừng. Bây giờ thì ít có người ra được. Hôn em và các con - Anh An”
Bức thư gửi vợ của Thượng tướng Nguyễn Hữu An sau Chiến dịch Đà Nẵng. Ảnh Quang Thuận. Ngày 01/4/1975, tại thành phố Đà Nẵng vừa giải phóng, giữa lúc cán bộ chiến sĩ Quân đoàn 2 đang náo nức chào đón nhiệm vụ chiến đấu tiếp theo, Bộ Tư lệnh Quân đoàn 2 nhận được chỉ thị của Bộ Quốc phòng: Quân đoàn 2 chuẩn bị cho Sư đoàn bộ binh 325 và Lữ đoàn xe tăng thiết giáp 203, một trung đoàn phòng không sẵn sàng cơ động vào Nam Bộ tăng cường cho Quân đoàn 1 chiến đấu. Các đơn vị khác của Quân đoàn ở lại Đà Nẵng làm lực lượng dự bị. Điều đó khiến cho anh em trong đơn vị kém phấn khởi. Sau khi xem xét tình hình mọi mặt và khả năng thực tế chiến đấu ở Huế - Đà Nẵng, thể theo nguyện vọng của toàn thể cán bộ, chiến sĩ. Tư lệnh Nguyễn Hữu An cùng Bộ Tư lệnh Quân đoàn đề nghị với cấp trên cho toàn Quân đoàn tiến quân theo Quốc lộ 1 vào Nam Bộ tham gia trận quyết chiến chiến lược cuối cùng. Ngày 04/4/1975, tin vui đã đến với Quân đoàn đề nghị đó đã được Bộ chấp thuận. Trong Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử Quân đoàn 2 tiến công Sài Gòn từ hướng Đông Nam. Đúng 10 giờ 30 phút ngày 30/4/1975, được lực lượng biệt động thành dẫn đường, xe tăng số hiệu 843 và 390 cùng một số chiếc khác của Đại đội 4, Tiểu đoàn 1, Lữ đoàn xe tăng 203, Quân đoàn 2 do Đại đội trưởng Bùi Quang Thận chỉ huy cùng một bộ phận của Trung đoàn 66, Sư đoàn 304 do Trung đoàn phó Phạm Xuân Thệ chỉ huy đã đánh chiếm Dinh Độc Lập, bắt toàn bộ nội các chính quyền ngụy quyền Sài Gòn Dương Văn Minh buộc chúng tuyên bố đầu hàng vô điều kiện. Ta cắm cờ trên Dinh Độc Lập lúc 11 giờ 30 phút, Chiến dịch Hồ Chí Minh toàn thắng.
Bức thư gửi vợ của Thượng tướng Nguyễn Hữu An sau Chiến dịch Hồ Chí Minh. Ảnh Quang Thuận. Sau khi Chiến dịch Hồ Chí Minh giành thắng lợi, ngày 04/5/1975, tướng Nguyễn Hữu An gửi bức thư thứ hai. Ông viết ngắn gọn báo tin chiến thắng và bày tỏ mong muốn được trở về thăm gia đình: “Sài Gòn ngày 04/5/1975 Em thương yêu! Anh đang ngồi ở sân bay Tân Sơn Nhất đấy. Tiện có máy bay về Hà Nội anh biên thư này thăm em và các con và báo tin mừng là quân ta đã toàn thắng. Quân đoàn anh đã đánh chiếm Dinh Độc Lập và bắt toàn bộ từ Tổng thống, phó Tổng thống, Thủ tướng các Bộ trong chính phủ bù nhìn đấy. Anh bị đi kiết và bị sưng cái trĩ nên mấy ngày hôm nay vất vả lắm. Nhưng phấn khởi nên cố gắng chịu đựng vậy. Chúc em và các con khỏe luôn. Chiến tranh kết thúc rồi thể nào anh cũng ra và nhất định sẽ thăm mấy mẹ con. Chuẩn bị mấy con gà mà ăn mừng chiến thắng nhé. Hôn em và các con nhiều - Anh An” Là một nhà giáo, bà Chi rất am hiểu về chính trị và thời cuộc, bà nói rằng mỗi lần xuất quân giành thắng lợi, chồng bà thường viết thư thuật lại nên dường như bà đã thuộc làu từng trang thư đó. Đó cũng là cách để bà hiểu được tâm trạng của ông ngoài chiến trường, là hậu phương vững chắc để ông yên tâm chiến đấu. Vì vậy, những kỷ vật của tướng An mà bà Chi nắm rõ tường tận có lẽ xuất phát từ lý do đó. Hai bức thư gửi vợ báo tin chiến thắng của Thượng tướng Nguyễn Hữu An là những kỷ vật đặc biệt gắn với vị tướng trận mạc được trưng bày trang trọng tại Bảo tàng Quân đoàn 2, thu hút đông đảo khách tham quan tới nghiên cứu, học tập./.Quang Thuận – Bảo tàng Quân đoàn 2
