Thủ Khoa Huân – Khí Phách Anh Hùng

Thủ khoa Huân tên thật là Nguyễn Hữu Huân sinh năm 1830 trong một gia đình bề thế và có truyền thống giáo dục rất tốt tại Làng Tịnh Hà, huyện Kiến Hưng, tỉnh Định Tường; nay thuộc xã Mỹ Tịnh An, tỉnh Đồng Tháp.Sống trong môi trường gia giáo, ông sớm bộc lộ đức tính khảng khái, thông minh xuất chúng và lòng hào hiệp. Điều này làm tiền đề để ông đỗ đầu kỳ thi Hương năm 1852 tại Gia Định (dưới triều vua Tự Đức), vang danh khắp vùng Nam Kỳ với danh hiệu Thủ khoa,biệt danh Thủ khoa Huân cũng bắt đầu từ đó.

Khi ông vừa bước vào tuổi trưởng thành và ra làm quan, thực dân Pháp nổ súng tấn công Gia Định (1859). Sống trong giai đoạn đất nước loạn lạc, chứng kiến triều đình nhà Nguyễn nhu nhược cầu hòa, tinh thần ái quốc của một trí thức được nuôi dưỡng từ bé đã thôi thúc ông từ quan,từ bỏ con đường khoa bảng để tập hợp nhân dân đứng lên cứu nước, dấn thân vào con đường kháng chiến.

Trong suốt sự nghiệp kháng chiến ông đã nhiều lần lãnh đạo nghĩa quân chiến đấu, kiên trì chống Pháp dù bị bắt giam và lưu đày thể hiện tinh thần yêu nước, ý chí bất khuất và quyết tâm bảo vệ độc lập dân tộc.

Đáng buồn thay, đầu năm 1875, quân Pháp tập trung binh lực quy mô lớn, siết chặt vòng vây quanh căn cứ của nghĩa quân. Trong tình thế hiểm nghèo, một tùy tùng của ông tên là Trần Bá Lộc (một tay sai đắc lực của Pháp) đã dẫn đường cho quân Pháp đánh úp. Nguyễn Hữu Huân bị bắt tại Chợ Gạo.

Khi bị bắt giam,quân Pháp ra sức mua chuộc,chiêu mộ nhưng ông chỉ đáp lại bằng sự im lặng,khinh bỉ.

Ngày 19/05/1875: Giặc Pháp áp giải ông bằng tàu xuôi dòng sông Bảo Định về lại quê nhà Mỹ Tịnh An để hành hình nhằm răn đe nhân dân. Trên đường đi hành hình, ông vẫn ung dung, tự tại,không chút e dè sợ hãi. Khi bước lên pháp trường, ông tự cắn lưỡi để không cho giặc sỉ nhục, rồi ngẩng cao đầu chịu chém. Người dân quanh vùng đã khóc thương và bí mật chôn cất ông

Câu chuyện về cuộc đời và sự hy sinh của Thủ khoa Huân không chỉ khiến tôi xúc động mà còn nhắc nhở thế hệ đoàn viên trẻ hôm nay phải biết trân trọng