Thủ lĩnh khởi nghĩa Đội Cấn

Trong lịch sử đấu tranh chống thực dân Pháp của dân tộc ta, có rất nhiều tấm gương anh hùng đã đứng lên vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Một trong những người tiêu biểu đó là Đội Cấn, người lãnh đạo Khởi nghĩa Thái Nguyên năm 1917.

Đội Cấn tên thật là Trịnh Văn Cấn, tên khai sinh là Trịnh Văn Đạt, sinh năm 1881 tại làng Yên Nhiên (còn gọi là làng Nhàn), tổng Thượng Nhung, phủ Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Yên (nay thuộc tỉnh Phú Thọ). Cha ông là Trịnh Văn Đoan, một người sớm hưởng ứng chiếu Cần Vương chống thực dân Pháp từ năm 1885. Chính truyền thống yêu nước của gia đình đã ảnh hưởng sâu sắc đến ông từ khi còn nhỏ.

Sinh ra trong thời kỳ đất nước bị thực dân Pháp xâm lược, Trịnh Văn Cấn sớm chứng kiến cảnh nhân dân bị áp bức, bóc lột. Những điều đó đã hun đúc trong ông lòng yêu nước và ý chí chống giặc ngoại xâm.

Khi còn rất trẻ, ông bị thực dân Pháp bắt đi lính khố xanh. Trong thời gian đóng quân tại Thái Nguyên, ông buộc phải cầm súng đi đàn áp nghĩa quân Yên Thế. Tuy nhiên, càng chứng kiến sự tàn bạo của thực dân Pháp, trong lòng ông càng nung nấu ý chí phản kháng.

Năm 1917, khi 36 tuổi, Trịnh Văn Cấn được điều về đóng quân tại tỉnh lỵ Thái Nguyên và giữ chức đội nhất trong lực lượng lính khố xanh. Từ đó, ông được gọi là Đội Cấn.

Lúc bấy giờ, tại nhà tù Thái Nguyên có 211 tù nhân, phần lớn là những chiến sĩ yêu nước thuộc các phong trào như Đông Du, Đông Kinh Nghĩa Thục và khởi nghĩa Yên Thế. Trong số đó có Lương Ngọc Quyến, một nhà yêu nước, Ủy viên Quân vụ của Việt Nam Quang Phục hội do Phan Bội Châu lãnh đạo.

Những người yêu nước này bị thực dân Pháp đàn áp và giam cầm vô cùng tàn bạo. Chứng kiến cảnh đó, Đội Cấn càng nhận ra rằng chỉ có đứng lên đấu tranh chống thực dân Pháp thì nhân dân mới có thể giành lại tự do và thoát khỏi ách nô lệ.

Chính từ lòng yêu nước và sự căm phẫn trước chế độ cai trị hà khắc của thực dân Pháp, Đội Cấn đã tập hợp những người cùng chí hướng để chuẩn bị cho một cuộc nổi dậy lớn. Và từ đó, Khởi nghĩa Thái Nguyên đã bùng nổ, trở thành một trong những cuộc đấu tranh tiêu biểu chống thực dân Pháp đầu thế kỷ XX.

Đội Cấn đã trở thành một thủ lĩnh nghĩa quân kiên cường, biểu tượng cho tinh thần yêu nước và ý chí đấu tranh bất khuất của dân tộc Việt Nam.